Banka nezdinde açılan müşterek banka hesapları, hesap sahiplerinden birinin vefatı halinde terekeye dâhil edilecek miktarın belirlenmesi açısından teknik bir titizlik gerektirir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi’nin 2016/9931 E. – 2019/3685 K. sayılı kararı, bu tür uyuşmazlıklarda uygulanacak temel hukuk kurallarını net bir şekilde ortaya koymuştur. https://karararama.yargitay.gov.tr/
İçindekiler
1. Müşterek Hesapta “Eşit Pay” Karinesi
Yargıtay kararına göre, bankada birden fazla kişi adına açılan hesaplarda payların oranı banka sözleşmesinde açıkça belirtilmemişse, mülkiyetin yarı yarıya (eşit) olduğu kabul edilir.
- Payların Tespiti: Aksine bir kanıt sunulmadığı sürece, iki kişilik bir hesapta paranın %50’si sağ kalan mudiye, %50’si ise vefat eden murise aittir.
- Sağ Kalanın Hakkı: Müşterek mudi, murisin ölümünden sonra hesaptaki toplam bakiyenin kendi payına düşen yarısını (1/2 oranını) çekme hakkına sahiptir ve bu tasarruf yasaya aykırı değildir.
2. Mirasçıların Hak Arama Yolları: İstihkak ve Denkleştirme
Karar, mirasçıların murisin payı üzerindeki haklarını iki temel hukuki mekanizma ile koruyabileceğini belirtmektedir:
- Miras Sebebiyle İstihkak Davası (TMK m. 637): Mirasçılar, murisin malvarlığına dahil olması gereken ancak başkası tarafından elde tutulan banka mevcudunu geri almak için bu davayı açabilirler.
- Mirasta Denkleştirme Davası: Murisin sağlığında müşterek hesaba kendi parasını yatırarak diğer hesap sahibine (mirasçısına) karşılıksız bir kazandırma yapması durumunda, bu miktarın terekeye iadesi veya paydan düşülmesi talep edilebilir.
3. Vekalet İlişkisi ve Sorumluluk
Yargıtay’ın dikkat çektiği bir diğer önemli nokta, hesap sahiplerinin birbirlerinin vekili gibi hareket etmesidir.
- Müşterek hesap sahiplerinden biri para çekerken, kendi payı için kendi adına, payından fazlası için ise diğer ortağın vekili olarak hareket eder.
- Eğer sağ kalan mudi, kendi payını (örneğin paranın yarısını) aşan bir miktarı murisin ölümünden sonra çekerse, aşan kısım oranında diğer mirasçılara karşı borçlu duruma düşer.
4. Sonuç Olarak
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin “hesaptaki paranın tamamı murise aittir” şeklindeki kararını bozarak; müşterek hesabın niteliği gereği sağ kalana ait olan payın korunması gerektiğini, sadece murisin payının mirasçılar arasında paylaştırılması gerektiğini hükme bağlamıştır. Bu karar, banka mevduatlarının paylaşımında mirasçıların rızasının hangi oranda aranacağı ve “eşit pay” kuralının mutlaklığını vurgulayan kritik bir emsaldir.
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi’nin 2016/9931 E. – 2019/3685 K. sayılı kararın ilgili kısmı:
“…Muris ile davalının müşterek olarak açtıkları hesapta aksi bir husus belirtilmemiş olması nedeniyle, davalının murisin ölüm tarihinden sonra ortak hesapta bulunan bedelin 1/2 oranınında kişisel tasarrufu yasaya aykırı değildir. Banka cevabından, davalının müşterek banka hesabından murisin ölümünden sonra 21.000,00TL bedeli çektiği anlaşılmaktadır. Buna göre, dava konusu hesabın ortak hesap olduğu ve davalı hesapta bulunan bedeli payı tahsil etmiş olduğu, murisin hesaptaki ½ oranındaki payının ise davacı ve davalı tarafından miras payları oranında çekilmiş olduğu Halkbank’tan gelen cevaptan anlaşılmakla, davacının başkaca miras alacağı bulunmadığı görülmüş olup, davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru değildir…” şeklindedir.
İstanbul / Bağcılar bölgesinde yer alan Avukat Sinan Karabacak dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Diğer makaleler için https://sinankarabacak.com/hukuki-makaleler/ sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95
