İçindekiler
Uyuşturucu ticareti suçu (TCK m. 188) ile kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu (TCK m. 191), çoğu zaman aynı eylem gibi görünse de yaptırımları ve ispat ölçütleri bakımından birbirinden tamamen farklı iki suçtur. İki suç arasındaki ayrım, ele geçen maddenin miktarına indirgenemez; belirleyici olan, sanığın maddeyi satma, devretme veya başkasına tedarik etme amacıyla mı, yoksa kişisel kullanım amacıyla mı bulundurduğudur. Yargıtay, bu ayrımın varsayımlarla değil, “kuşku sınırlarını aşan yeterli ve kesin delil” ile ortaya konmasını şart koşar. Aksi hâlde şüpheden sanık yararlanır (in dubio pro reo) ilkesi gereği eylem, daha hafif yaptırımlı kullanmak için bulundurma suçu olarak nitelendirilir.
Bu makalede konu, Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2017/7163 E. – 2020/9471 K. sayılı kararı ile Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2025/180 E. – 2025/445 K. sayılı güncel kararı ışığında ele alınmaktadır.
İki Suç Arasındaki Temel Farklar (TCK 188 – TCK 191)
| Ölçüt | Uyuşturucu Ticareti (TCK 188) | Kullanmak İçin Bulundurma (TCK 191) |
|---|---|---|
| Amaç (kast) | Satma, devretme, başkasına tedarik etme | Kişisel kullanım |
| Temel ceza | Kural olarak 10 yıldan az olmamak üzere hapis ve adli para cezası | 2 yıldan 5 yıla kadar hapis |
| Alternatif tedbir | Yok | Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik/tedavi mümkün |
| Miktar | Kullanım sınırının açıkça üzerinde olması beklenir | Kişisel yıllık kullanım sınırları içinde kalır |
| Tipik destekleyici delil | Hassas terazi, paketleme malzemesi, çok sayıda küçük paket, satışa dair tanık/iletişim kaydı, para trafiği | Maddenin tek parça bulunması, sanığın kullanıcı oluşu, satışa dair delil yokluğu |
Not: Ceza miktarları yasada belirlenen alt/üst sınırlar ve somut olayın özellikleri (nitelikli hâller, indirim sebepleri vb.) çerçevesinde değişir. Kişiselleştirilmiş değerlendirme için bir avukata danışılmalıdır.
Yargıtay “Ticaret mi, Kullanma mı?” Ayrımında Hangi Kriterlere Bakar?
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun yerleşik içtihadına göre, bir eylemin uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu mu yoksa kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu mu oluşturduğu belirlenirken, her somut olay özelinde aşağıdaki kriterler ayrı ayrı tartışılır:
- Satışa/devre yönelik davranış: Sanığın bulundurduğu uyuşturucu maddeyi başkasına satma, devir veya tedarik etme hususunda herhangi bir davranış içine girip girmediği.
- Bulundurulma yeri ve biçimi: Uyuşturucu maddenin nerede ve nasıl (tek parça mı, küçük paketler hâlinde mi) bulundurulduğu.
- Çeşit ve miktar: Bulundurulan maddenin türü ve miktarının kullanım sınırları içinde kalıp kalmadığı.
- Kullanıcı olma: Sanığın uyuşturucu madde kullandığının tıbbi rapor veya diğer delillerle tespit edilip edilmediği.
Bu kriterlerin hiçbiri tek başına belirleyici değildir; deliller bir bütün olarak değerlendirilir ve ticaret kastı kuşkuya yer bırakmayacak biçimde kanıtlanamıyorsa eylem kullanmak için bulundurma sayılır.
Yargıtay 10. Ceza Dairesi 2017/7163 E. – 2020/9471 K. Kararı
Yargıtay kararı, iki sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerini ele almakta ve varsayıma dayalı mahkûmiyetin hukuka aykırılığını net biçimde ortaya koymaktadır.
1. Varsayımlara Dayalı Mahkûmiyet Kurulamaz
Birinci sanık bakımından; üzerinde herhangi bir uyuşturucu madde ele geçirilmediği hâlde, diğer sanığa talimat vererek üçüncü bir kişiye uyuşturucu sattığı iddia edilmiştir. Yargıtay, sanığın bu iddialarla ilgili olduğuna dair kuşku sınırlarını aşan yeterli ve kesin delil bulunmadığını, bu durumda mahkûmiyet değil beraat kararı verilmesi gerektiğini belirterek hükmün bozulmasına karar vermiştir.
2. Miktar ve Ele Geçiriliş Biçimi “Kullanma” Lehine Olabilir
İkinci sanık bakımından ise; bir başkasına uyuşturucu sattığına dair kesin delil bulunmadığı, alıcı olduğu öne sürülen kişiden hiç madde ele geçirilmediği, ikametinde ele geçen maddenin miktarı ve ele geçiriliş biçimi dikkate alındığında kullanma amacı dışında bulundurulduğunun ispatlanamadığı gözetilmiştir. Yargıtay, sabit olan fiilin “kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma” suçunu oluşturduğunu vurgulayarak ticaretten kurulan hükmü bozmuştur.
“…sanığın … ’a uyuşturucu madde sattığına ilişkin kuşku sınırlarını aşan yeterli ve kesin delil bulunmadığı, … olay tarihinde ikametinde ele geçirilen uyuşturucu maddenin miktarı, ele geçiriliş biçimi nazara alındığında; kullanma amacı dışında bulundurduğuna dair … yeterli ve kesin delil bulunmadığı, sabit olan fiilinin ‘kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma’ suçunu oluşturduğu gözetilmeden … mahkûmiyet hükmü kurulması … BOZULMASINA, 22/12/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.”
Yargıtay 10. Ceza Dairesi 2017/7163 E. – 2020/9471 K. Sayılı Kararın Tam Metni
“İçtihat Metni”
Mahkeme : ESKİŞEHİR 1. Ağır Ceza Mahkemesi
Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma (Her iki sanık hakkında)
Hüküm : Mahkûmiyet (Her iki sanık hakkında)
Dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
A- Sanık … hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün incelenmesinde:
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, kendisinde herhangi bir uyuşturucu ya da uyarıcı madde ele geçirilemeyen sanığın savunmasının aksine, diğer sanık …’a talimat vererek …’a uyuşturucu madde sattıklarına ve sanık … da ele geçirilen uyuşturucu maddeler ile ilgisi olduğuna dair savunmasının aksine, kuşku sınırlarını aşan yeterli ve kesin delil bulunmadığı gözetilmeden, sanığın beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi,
Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA,
B- Sanık … hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün incelenmesinde:
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, sanığın … ’a uyuşturucu madde sattığına ilişkin kuşku sınırlarını aşan yeterli ve kesin delil bulunmadığı, …’den herhangi bir uyuşturucu madde ele geçirilmediği, olay tarihinde ikametinde ele geçirilen uyuşturucu maddenin miktarı, ele geçiriliş biçimi nazara alındığında; kullanma amacı dışında bulundurduğuna dair sanığın savunmasının aksine kuşku sınırlarını aşan yeterli ve kesin delil bulunmadığı, sabit olan fiilinin “kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma” suçunu oluşturduğu gözetilmeden, sanık hakkında “uyuşturucu madde ticareti yapma” suçundan mahkûmiyet hükmü kurulması,
Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA,
22/12/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2025/180 E. – 2025/445 K. Kararı (Güncel İçtihat)
2025 tarihli bu Ceza Genel Kurulu kararı, miktar tek başına belirleyici olmadan, delillerin bütünü üzerinden yapılan suç vasfı değerlendirmesinin somut bir uygulamasını ortaya koyması bakımından son derece önemlidir.
Olayın Özeti
- İhbar üzerine, başka bir dosyanın sanığı olup bu dosyada tanık sıfatıyla dinlenen kişinin ikametinde arama yapılmış; ışıklandırma ve havalandırma sistemleriyle seraya dönüştürülmüş bir odada 21 kök dikili kenevir bitkisi ile poşet içinde kurutulmaya bırakılmış kenevir ele geçirilmiştir.
- İnceleme konusu sanık, evin sahibi tanığın arkadaşı olup; düzeneğin kurulması için gerekli malzemelerin kredi kartıyla internet üzerinden satın alınmasına katkı sağladığı, kenevirleri tanıkla birlikte kullanmak amacıyla yetiştirdikleri savunulmuştur.
- Evin sahibi olan ve uyuşturucu madde ticareti suçundan ayrı bir dosyada mahkûmiyeti kesinleşmiş bulunan tanık; sanığın ticaret yapmadığını, kenevirleri kullanmak amacıyla esrar elde etmek için birlikte ektiklerini ve sanığın da uyuşturucu kullandığını beyan etmiştir.
Ceza Genel Kurulu’nun Değerlendirmesi
Ceza Genel Kurulu, somut olayda şu hususları belirleyici görmüştür:
- Kolluğun ticaret suçuna dair elde ettiği bilgiler sanığa ilişkin değildir; ihbar ve istihbarat doğrudan evin sahibi tanığı hedef almıştır.
- Hem tanık hem inceleme dışı sanık hem de sanığın kendisi, tüm aşamalarda kenevirin kullanmak amacıyla yetiştirildiğini, sanığın da uyuşturucu kullandığını ifade etmiştir; sanığın ticaret yaptığına dair beyan yoktur.
- Ele geçirilen suç konusu uyuşturucu madde net 78 gram olup, miktar itibarıyla kullanma sınırları içinde kalmaktadır.
- Esrar, küçük paketçikler hâlinde değil tek parça olarak ele geçirilmiş; konutta hassas terazi veya paketleme malzemesine rastlanmamıştır.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, maddenin satma veya başkalarına verme gibi kullanma dışında bir amaçla bulundurulduğuna dair tam bir vicdani kanaat oluşmadığı; oluşan şüphenin in dubio pro reo ilkesi gereği sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
“…in dubio pro reo / şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince de bu yönde oluşan şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği, bu hâliyle sanığın sabit olan eyleminin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturduğu kabul edilmelidir.”
Bu gerekçeyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın itirazının reddine, 30.10.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verilmiştir (üç üye karşı oy kullanmıştır).
Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2025/180 E. – 2025/445 K. Sayılı Kararın Tam Metni
“İçtihat Metni”
KARARI VEREN
YARGITAY DAİRESİ : 10. Ceza Dairesi
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 446-575
I. HUKUKÎ SÜREÇ
Sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine ilişkin İzmir 9. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 29.12.2016 tarihli ve 363-335 sayılı hükmün, Cumhuriyet savcısı ve sanık müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesince duruşma açılarak yapılan yargılama sonucunda 17.04.2018 tarih ve 446-575 sayı ile; İlk Derece Mahkemesinin hükmünün kaldırılarak sanığın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 188/3, 192/3, 62, 52… . maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis ve 20 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna karar verilmiştir.
Söz konusu hükmün sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Ceza Dairesince 22.10.2024 tarih ve 18168-24396 sayı ile; “Dosya kapsamına göre; tüm aşamalarda ele geçen uyuşturucu maddeyi kullanmak amacıyla bulundurduğunu söyleyen sanığın savunmalarının aksine; miktar itibarıyla kullanım sınırlarındaki uyuşturucu maddeyi satma veya başkalarına verme gibi kullanma dışında bir amaç için bulundurduğuna dair kuşku sınırlarını aşan yeterli ve kesin delil bulunmadığı, sanığın eyleminin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturduğu gözetilmeden, uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan mahkûmiyetine karar verilmesi,” isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.
II. İTİRAZ SEBEPLERİ
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 11.12.2024 tarih ve 49308 sayı ile; “…Sanıklar hakkında uyuşturucu madde ticareti yaptıkları ve bu amaçla hint keneviri yetiştirdiklerine dair ihbar bulunduğu ve arama sonucu bu ihbarın doğru olduğunun tespit edildiği, kenevir bitkilerini yetiştirmek için hazırlanan tertibatın masraflı ve özel bir çalışmayı gerektirdiği, bu tertibatın kullanmak için esrar yetiştiren normal bir şahsın yapacağı faaliyet olmadığı, ele geçen 21 adet dikili kenevir bitkisinin daralı ağırlığının 94 12… gram ağırlığında olduğu ve kurutulmaya bırakılmış daralı ağırlığı 780 gram kenevir bitkisi ile birlikte değerlendirildiğinde ele geçen uyuşturucu maddenin kullanma sınırının üstünde olduğu, aynı eylemde bulunan diğer sanık … hakkında verilen ve Yargıtay 9. CD’nin 22/09/2016 tarih ve 2016/1211-7577 sayılı kararı ile kesinleşen karara göre de suç vasfı yönünden kesin hükmün bulunduğu, birbirini doğrulayan delillere göre sanığın eylemi uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu oluşturduğundan, usul ve yasaya uygun bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi hukuka aykırılık oluşturmaktadır.” görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 10. Ceza Dairesince 03.02.2025 tarih, 9769-973 sayı ve oy çokluğuyla itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.
III. UYUŞMAZLIK KAPSAMI VE KONUSU
İtirazın kapsamına göre inceleme, sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.
Özel Daire çoğunluğu ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığın eyleminin uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu mu yoksa kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu mu oluşturduğunun belirlenmesine ilişkindir.
IV. OLAY VE OLGULAR
İncelenen dosya kapsamından;
20.11.2015 tarihli olay tutanağına göre; İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Şube Amirliği görevlilerince, uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin olarak 20.11.2022 tarihinde yapılan istihbarat çalışmaları neticesinde; … adlı şahsın, ikametinde özel düzenekler kullanmak suretiyle oluşturduğu serada esrar yetiştirdiği ve Buca ilçesindeki eğlence merkezlerinde sattığı bilgisinin elde edildiği, bunun üzerine konu hakkında gerçekleştirilen araştırma sonucunda; söz konusu şahsın *********** kimlik numaralı tanık … olduğunun, adı geçenin Kemalpaşa İlçesi, … Köyü, Hürriyet Mahallesi, … Sokak, No: … sayılı adreste ikamet ettiğinin tespit edildiği, konu ve gerçekleştirilen işlemler hakkında bilgilendirilen Cumhuriyet savcısı tarafından mahkemeden arama kararı talep edildiği, görevlilerce, Kemalpaşa Sulh Ceza Hâkimliğinin 20.11.2015 tarihli ve 730 sayılı arama kararına istinaden, aynı gün saat 18.30 sıralarında söz konusu adresteki iki katlı binanın önüne gelindiği, kapıyı açan tanığa arama kararı gösterilip konu ve yapılacak işlemler hakkında bilgi verildiği sırada, bir şahsın alt kattan üst kata doğru koştuğunun fark edildiği, bunun üzerine görevlilerce, kaçan şahsın takip edilip ikinci katta yakalandığı, yapılan kimlik kontrolü neticesinde söz konusu şahsın inceleme dışı sanık … … olduğunun tespit edildiği, ardından adı geçen ile tanığın huzurunda konutta yapılan aramada; birinci kattaki girişe göre karşıda bulunan ve ışıklandırma ile havalandırma sistemleri kurulmak suretiyle sera hâline getirilmiş odada; saksılara dikilmiş hâlde olan ve boyları 1 00… cm arasında değişen toplam yirmi bir (21) kök suç konusu kenevir ile bir adet koku engelleyici filtrenin, bir adet termometrenin, iki adet buhar makinesinin, iki adet alüminyum baca borusunun, iki adet projektörün, üç adet fanın, dört adet alüminyum aydınlatıcı levhanın, üç adet maskenin, dört adet floresanın, dört adet güçlendiricinin, aynı kattaki salonda ise duvar dibinde bulunan naylon poşetin içindeki, daralı ağırlığı 804 gram gelen suç konusu esrarın ele geçirildiği, ikinci katta yapılan aramada ise herhangi bir suç unsuruna rastlanmadığı,
İzmir Kriminal Polis Laboratuvarının 24.11.20 15… .11.2015 tarihli raporlarına göre; ele geçirilen net 780 gram ağırlığındaki yeşil renkli bitkilerin, esrar etken maddesi tetrahidrokannabinol içeren kenevir bitkileri olduğu, söz konusu bitkilerden net 78 gram esrar elde edilebileceği, dikili hâlde ele geçirilen ve toplam net 14052 gram ağırlığında olan 21 kök yeşil renkli bitkilerin de, esrar etken maddesi tetrahidrokannabinol içeren kenevir bitkileri olduğu, söz konusu bitkilerden net 2107,8 gram esrar elde edilebileceği,
Tanık … hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma ve esrar elde etmek amacıyla kenevir ekme suçlarından, Kemalpaşa Cumhuriyet Başsavcılığınca 2015/4594 sayılı soruşturmanın başlatıldığı, soruşturma kapsamında isnat edilen suçlardan 21.11.2015 tarihinde tutuklanan tanık hakkında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 06.01.2015 tarihli ve 677-475 sayılı iddianamesiyle; uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan TCK’nın 188/3, 53, 54… . maddeleri; esrar elde etmek amacıyla kenevir ekme suçundan ise 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Kanunu’nun 23. maddesinin 5. fıkrasında uyarınca cezalandırılması istemiyle dava açıldığı, İzmir 9. Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde 14.03.2016 tarih ve 21-53 sayı ile; tanığın TCK’nın 188/3, 62, 52/2-4, 53, 54… . maddeleri uyarınca 9 yıl 2 ay hapis ve 4000,00 TL adli para cezasıyla, 2313 sayılı Kanun’un 23/5. maddesi gereğince 4 yıl 2 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, söz konusu hükümlerin tanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Ceza Dairesince 22.09.2016 tarih ve 1211-7577 sayı ile düzeltilerek onanmasına karar verildiği,
Tanığın ceza infaz kurumundan gönderdiği 29.08.2016 havale tarihli dilekçesinde özetle; uyuşturucu madde ticareti yapmadığını, evinde ele geçirilen malzemeleri arkadaşı olan sanık ile birlikte internet üzerinden satın aldıklarını, satın alma işlemlerinde sanığın kredi kartını kullandıklarını, ticaret amacıyla ekmedikleri bitkileri sanıkla birlikte yetiştirdiklerini, yeniden yargılanıp etkin pişmanlıktan yararlanmak istediğini belirttiği,
Sanığın dosyaya ibraz ettiği 23.09.2016 havale tarihli dilekçesinde; arkadaşı olan tanığın uyuşturucu madde ticareti yapmadığını, hem tanığın hem de kendisinin uyuşturucu madde kullandıklarını, suç konusu uyuşturucu maddeleri birlikte ektiklerini, ele geçirilen uyuşturucu maddeleri satmak amacıyla ekmediklerini, söz konusu maddeleri kullanmak amacıyla paylaştıktan sonra içeceklerini, tanığın aldığı cezadan dolayı vicdanen rahatsız olduğunu beyan ettiği,
Ceza infaz kurumundan gönderilen 29.08.2016 havale tarihli dilekçeye istinaden, Kemalpaşa Cumhuriyet Başsavcılığınca 06.10.2016 tarihinde tanığın ihbar eden sıfatıyla bilgisine başvurulduğu, tanığın; 20.11.2015 tarihinde ele geçirilen suç konusu malzemeler ile uyuşturucu maddelerin sanık ile kendisine ait olduğunu, kullanmak amacıyla uyuşturucu madde elde etmek amacıyla sanık ile birlikte söz konusu malzemeleri satın aldıklarını ve uyuşturucu maddeleri yetiştirdiklerini beyan etmesi üzerine, sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma ve esrar elde etmek amacıyla kenevir ekme suçlarından, Kemalpaşa Cumhuriyet Başsavcılığınca 2016/4509 sayılı soruşturmanın başlatıldığı, soruşturma neticesinde sanık hakkında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 19.10.2016 tarihli ve 32376-1891 sayılı iddianamesiyle; uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan TCK’nın 188/3, 53, 54… . maddeleri; esrar elde etmek amacıyla kenevir ekme suçundan da 2313 sayılı Kanun’un 23. maddesinin 5. fıkrası uyarınca cezalandırılması istemiyle dava açıldığı,
Sanık hakkında İzmir 9. Ağır Ceza Mahkemesince 29.12.2016 tarih ve 363-335 sayı ile; esrar elde etmek amacıyla kenevir ekme suçundan 2313 sayılı Kanun’un 23. maddesinin 5. fıkrası ile TCK’nın 62… . maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis cezasına hükmolunduğu, söz konusu kararın sanık müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesince, duruşma açılarak yapılan yargılama sonucunda 17.04.2018 tarih ve 446-575 sayı ile; İlk Derece Mahkemesinin hükmünün kaldırılarak sanığın, 2313 sayılı Kanun’un 23. maddesinin 5. fıkrası ve TCK’nın 62… . maddeleri gereğince 3 yıl 4 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği,
Anlaşılmaktadır.
Başka dosya sanığı olup iş bu dosyada tanık olarak ifadesine başvurulan tanık … yargılandığı davanın aşamalarında; esrar kullandığını, dil öğrenmek amacıyla Rusya’da bulunduğu sırada, esrara ve söz konusu maddenin yetiştirilme yöntemlerine ilgi duyduğunu, serada nasıl esrar yetiştirildiği konusunda bilgi sahibi olduğunu, 2015 yılının Şubat ayında Türkiye’ye döndüğünde, kullanmak amacıyla esrar elde etmek için evinde sera kurmaya karar verdiğini, olay tarihinden yaklaşık üç ay önce, yabancı bir internet sitesinden kenevir tohumları satın aldığını, kargo yoluyla gelen tohumları sera olarak kullandığı odadaki saksıya ektiğini, zaman içinde büyüyen kenevir bitkilerini diğer saksılara paylaştırdığını, bu işi tek başına yaptığını, aramada ele geçirilen 804 gram ağırlığındaki bitkilerin sararmış yapraklar olduğunu, söz konusu bitkileri çöpe atmak amacı ile ayırdığını, satmak ya da birilerine temin etmek amacıyla bulundurmadığını, kenevir bitkilerini kullanmak amacıyla yetiştirdiğini, uyuşturucu madde ticareti yapmadığını, olay günü ikametinde yakalanan … …’ın arkadaşı olduğunu, adı geçenin suç konusu uyuşturucu maddelerle bir ilgisinin bulunmadığını,
İhbar eden sıfatıyla 06.10.2016 tarihinde savcılıkta; ceza infaz kurumundan gönderdiği 29.08.2016 tarihli dilekçesini tekrar ettiğini, suç konusu uyuşturucu maddeleri evinde sanık ile birlikte yetiştirdiklerini, ele geçirilen tüm malzemeler ile uyuşturucu maddelerin sanık ile kendisine ait olduğunu, kesinlikle uyuşturucu madde satmak amacıyla kenevir yetiştirmediklerini, söz konusu bitkileri kullanmak amacıyla esrar elde etmek için yetiştirdiklerini, kenevir bitkilerinin yetiştirilmesi için gerekli olan malzemeleri, olay tarihinden yaklaşık dört ay önce sanığın kredi kartı ile internet üzerinden satın aldıklarını,
Mahkemede; suç konusu uyuşturucu maddeler nedeniyle on üç yıldan fazla ceza aldığını, hükümlü sıfatıyla ceza evinde bulunduğunu, yargılandığı davada sorulmadığı için sanığın ismini açıklamadığını, sanığın da kendisi gibi uyuşturucu madde kullandığını, sanık ile birlikte internette yaptıkları araştırma neticesinde, evde uyuşturucu madde yetiştirebileceklerini öğrendiklerini, bunun üzerine yabancı bir site ile bağlantı kurup kenevir tohumu sipariş ettiklerini, söz konusu tohumların parasını sanığın kredi kartı ile ödediklerini, sanığın uyuşturucu madde ticareti yapmadığını, suç konusu kenevir bitkilerini kullanmak için esrar elde etmek amacıyla birlikte ektiklerini,
İnceleme dışı sanık … … aşamalarda; uyuşturucu madde kullandığını, tanığın arkadaşı olduğunu, olay günü saat 18.00 sıralarında tanığın evine gittiğini, bir süre sonra eve polislerin geldiğini, yapılan aramada tanığın ektiği kenevirler bitkilerinin ele geçirildiğini, söz konusu bitkileri olay tarihinden iki gün önce gördüğünü, bunun üzerine tanığın; kenevir bitkilerini kullanmak amacıyla esrar elde etmek için yetiştirdiğini söylediğini, tanıktan kullanmak amacıyla uyuşturucu madde satın almadığını, tanığın uyuşturucu madde ticareti yapmadığını,
İfade etmişlerdir.
Sanık soruşturma evresinde; tanık …’ın arkadaşı olduğunu, uyuşturucu madde kullandığını, olay tarihinde ele geçirilen tüm malzemeler ile uyuşturucu maddelerin kendisi ile tanığa ait olduğunu, kenevir bitkilerinin yetiştirilmesi için gerekli olan malzemeleri, kendisine ait kredi kartıyla yurt dışı merkezli bir internet sitesinden satın aldıklarını, malzemelerin parasını aralarında bölüştüklerini, amaçlarının kullanmak için esrar elde etmek olduğunu, bu sebeple kenevir bitkisi yetiştirdiklerini, suç konusu uyuşturucu maddeyi kullanamadan tanık …’ın yakalandığını, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu kabul ettiğini, ancak uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu kabul etmediğini,
Mahkemede; soruşturma evresindeki savunmalarını tekrar ettiğini, yabancı bir internet sitesinden on tane kenevir tohumu siparişi verdiklerini, kenevir tohumlarını tanık … ile birlikte kullanmak amacıyla esrar elde etmek amacıyla ektiklerini,
Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde; Rusya’da bulunduğu sırada uyuşturucu ile ilgili bazı bilgileri edindiğini söyleyen tanık …’ın, kenevir bitkisi ekimi için gerekli malzemeleri satın almak amacıyla kendisinden kredi kartını istediğini, kartın hesap ekstrelerini kimin ödeyeceğini sorduğunda; “Ben ödeyeceğim.” dediğini, bunun üzerine teklifini kabul edip kredi kartını verdiğini, tanık …’ın söz konusu kartla ele geçirilen malzemeleri sipariş ettiğini ve arama yapılan konuttaki düzeneği oluşturduğunu, kenevir bitkilerinin ekimini tanık … ile birlikte gerçekleştirdiklerini, ilk ekimden sonra tanığın evine hiç gitmediğini, ancak dışarıda görüşmeye devam ettiklerini, dolasıyla esrar elde edilmesi ile ilgili olarak kendisinin bir iştirakının bulunmadığını, tanık …’ın uyuşturucu madde ticareti yapıp yapmadığını bilmediğini,
Savunmuştur.
V. GEREKÇE
A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar
Uyuşturucu madde bulundurmak eyleminin, kullanmaya mı yoksa ticarete mi matuf olduğunun tespiti suç vasfını da belirleyecektir. Ayrıntıları Ceza Genel Kurulunun 15.06.2004 tarihli ve 107-1 36… .03.2012 tarihli ve 387-75 sayılı kararlarında da vurgulandığı üzere, eylemin uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu mu yoksa kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu mu oluşturduğunun tayini için;
a. Sanığın bulundurduğu uyuşturucu maddeyi başkasına satma, devir veya tedarik etmek hususunda herhangi bir davranış içine girip girmediği,
b. Uyuşturucu maddenin bulundurulduğu yer ve bulunduruluş biçimi,
c. Bulundurulan uyuşturucu maddenin çeşidi ve miktarı,
d. Sanığın uyuşturucu madde kullandığının tıbbi raporla tespit edilip edilmediği gibi kriterlerin her somut olay özelinde ayrıca tartışılması gerekir.
B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme
Yapılan ihbar üzerine başka dosya sanığı olan tanık …’in ikametinde yapılan aramada toplam yirmi bir kök kenevir bitkisinin ele geçirildiği ve tanık tarafından söz konusu keneviri sanıkla birlikte yetiştirdiklerinin ileri sürüldüğü olayda;
Kolluk tarafından uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna dair yapılan araştırmalar neticesinde elde edilen bilgiler sanığa ilişkin değildir. Hakkındaki uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü Özel Dairece düzeltilerek onanmak suretiyle kesinleşen tanık, aşamalarda; sanığın uyuşturucu madde ticareti yapmadığını, suç konusu kenevirleri kullanmak amacıyla esrar elde etmek için ektiklerini ve sanığın uyuşturucu maddeyi kullandığını ifade etmiştir. Yine inceleme dışı sanık …; sanığın uyuşturucu madde ticareti yaptığına ilişkin herhangi bir beyanda bulunmamıştır. Sanık da tüm aşamalarda; uyuşturucu madde kullandığını ve ele geçirilen kenevirleri kullanmak amacıyla esrar elde etmek için ektiklerini savunmuştur. Ele geçirilen suç konusu uyuşturucu madde, net 78 gram olup bu bağlamda miktar itibarıyla kullanma sınırları içinde kalmaktadır. Olay tutanağı içeriğinden; suç konusu esrarın paketçikler hâlinde değil tek parça olarak ele geçirildiği ve arama yapılan konutta hassas teraziye ya da paketlemede kullanılan ambalaj malzemelerine rastlanmadığı anlaşılmıştır. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; mahallinde ikame olunan ve tartışılan delillerin, gerekçeli/muhtemel şüphenin ortadan kaldırılması ve suç konusu uyuşturucu maddeyi satma veya başkalarına verme gibi kullanma dışında bir amaç için bulundurduğuna ilişkin tam bir vicdani kanaat oluşması için yeterli olmadığı, in dubio pro reo/şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince de bu yönde oluşan şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği, bu hâliyle sanığın sabit olan eyleminin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturduğu kabul edilmelidir.
Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurulu Üyesi; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.
VI. KARAR
Açıklanan nedenlerle;
1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,
2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.10.2025 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
İki Karar Birlikte Ne Söylüyor?
Her iki karar da aynı çekirdek ilkeyi pekiştirir: uyuşturucu madde ticareti suçundan mahkûmiyet için, ticaret kastının kuşkuya yer bırakmayacak somut delillerle kanıtlanması zorunludur. Maddenin kullanım sınırları içinde olması, tek parça bulunması, hassas terazi ve paketleme malzemesinin bulunmaması, sanığın kullanıcı olması ve satışa dair delil yokluğu; eylemi ticaretten çıkarıp kullanmak için bulundurma kapsamına taşıyan tipik göstergelerdir. 2025 tarihli Ceza Genel Kurulu kararı, kenevir yetiştirme gibi “masraflı ve özel düzenek” içeren olaylarda dahi, deliller kullanma amacını gösterdiğinde sonucun değişebileceğini ortaya koyması bakımından güncel ve yol göstericidir.
Miktar / Kullanım Sınırı Tek Başına Belirleyici midir?
Hayır. Yargıtay içtihadında esrar için yaklaşık bir yıllık kişisel kullanım miktarına işaret edilse de, bu rakamlar mutlak bir koruma sağlamaz. Miktar; bulundurma biçimi, satışa dair davranışlar, iletişim ve para trafiği, sanığın kullanıcı olup olmadığı gibi diğer ölçütlerle birlikte değerlendirilir. Tersine, miktar kullanım sınırının üzerinde olsa bile, ticaret kastı kesin biçimde ortaya konamıyorsa eylem yine kullanmak için bulundurma sayılabilir.
İspatta Belirleyici Olan Unsurlar
- Hassas terazi ve paketleme malzemesi: Bunların bulunması ticaret kastının güçlü göstergesidir; bulunmaması ise kullanma savunmasını destekler.
- Maddenin bulunuş biçimi: Tek parça hâlinde bulunan madde kişisel kullanımı, çok sayıda küçük ve eşit paket ise satışa hazırlığı çağrıştırır.
- İletişim ve dijital deliller: Güncel uygulamada şifreli mesajlaşma kayıtları ve para/kripto transferleri, kullanma–ticaret ayrımında giderek daha fazla incelenmektedir.
- Tanık beyanları ve sanığın kullanıcı oluşu: Sanığın madde kullandığının tespiti ve satışa dair tanık bulunmaması kullanma lehine değerlendirilir.
Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi (In Dubio Pro Reo)
Ceza yargılamasının temel güvencelerinden biri olan bu ilke, özellikle ağır yaptırımları olan uyuşturucu ticareti suçlarında hayati önem taşır. Hâkimin mahkûmiyet kararı, varsayım ve olasılıklara değil; somut, tartışmasız ve kuşku sınırlarını aşan delillere dayanmalıdır. Suç vasfına dair giderilemeyen her kuşku, sanık lehine yorumlanır ve eylem daha hafif olan kullanmak için bulundurma suçu olarak nitelendirilir. Asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerindeki duruşmalarda sanığın nasıl savunulduğunu İstanbul ceza mahkemelerinde temsil sayfasında değerlendirebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Uyuşturucu ticareti suçu ile kullanmak için bulundurma suçu arasındaki fark nedir?
Temel fark amaçtadır. Ticaret suçu (TCK 188) maddeyi satma, devretme veya başkasına tedarik etme amacıyla; kullanmak için bulundurma suçu (TCK 191) ise yalnızca kişisel kullanım amacıyla bulundurmayı kapsar. Ticaret suçunun cezası çok daha ağırdır.
Kişisel kullanım için uyuşturucu miktar sınırı kesin midir?
Kesin değildir. Yargıtay’ın işaret ettiği yıllık kullanım miktarları yol göstericidir ancak mutlak bir sınır oluşturmaz. Miktar, maddenin bulunuş biçimi ve diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Üzerinde hiç uyuşturucu bulunmayan kişi ticaretten mahkûm olabilir mi?
Sadece iddia veya talimat verildiği yönündeki varsayımlarla mahkûm edilemez. Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2017/7163 E. – 2020/9471 K. kararında olduğu gibi, kuşku sınırlarını aşan kesin delil yoksa beraat kararı verilmesi gerekir.
Evde kenevir yetiştirmek doğrudan ticaret suçu mudur?
Hayır. 2025 tarihli Ceza Genel Kurulu kararında görüldüğü üzere, özel düzenekle kenevir yetiştirilse dahi; ele geçen madde kullanım sınırları içindeyse, tek parça hâlindeyse, hassas terazi/paketleme malzemesi yoksa ve sanık kullanıcıysa, eylem kullanmak için bulundurma olarak nitelendirilebilir. Ayrıca esrar elde etmek amacıyla kenevir ekme ayrı bir suç tipi olarak değerlendirilebilir.
Hassas terazi bulunmaması neyi gösterir?
Hassas terazi ve paketleme malzemesinin bulunmaması, satışa yönelik bir hazırlık olmadığına işaret eder ve kullanmak için bulundurma savunmasını güçlendirir.
Kullanmak için bulundurma suçunun cezası nedir?
TCK 191 uyarınca temel ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Çoğu dosyada kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve en az bir yıl denetimli serbestlik/tedavi tedbiri uygulanabilir; süreç ihlalsiz tamamlanırsa dava düşer.
Sonuç: Masumiyet Karinesi Esastır
Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 2017/7163 E. – 2020/9471 K. kararı ile Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2025/180 E. – 2025/445 K. kararı, birlikte değerlendirildiğinde aynı sonuca işaret eder: uyuşturucu madde ticareti suçundan mahkûmiyet, ancak ticaret kastının somut ve tartışmasız delillerle kanıtlanması hâlinde kurulabilir. Suçluluğu kuşku sınırlarını aşan kesin delillerle ispatlanamayan sanık için, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği ya beraat kararı verilmeli ya da eylem daha hafif olan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu olarak nitelendirilmelidir.
İstanbul’un Bahçelievler ilçesinde, Bakırköy Adliyesi’ne yakın konumda yer alan Avukat Sinan Karabacak dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Ceza hukuku alanındaki hizmetlerimiz için İstanbul Ceza Hukuku Avukatı sayfamızı, hizmet verdiğimiz diğer alanları görmek için Hizmetlerimiz sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95
Yasal Uyarı: Bu makale Av. Sinan Karabacak tarafından, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her dava kendine özgü koşullar içermektedir. Hukuki danışmanlık için lütfen iletişime geçiniz.

3 Yorumlar