(Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2017/905 E. – 2019/146 K. Kararı Işığında İnceleme)
İnsan yaşamı ceza hukukunun koruduğu en temel hukuki değerlerden biridir. Çünkü yaşam hakkı diğer tüm hakların temelini oluşturur. Bu nedenle bir insanın yaşamına yönelik saldırılar ceza hukukunda en ağır yaptırımlarla karşılanmaktadır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda kasten öldürme suçu TCK m.81’de düzenlenmiş, suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli halleri ise TCK m.82’de 11 bent halinde düzenlenmiştir.
Kasten öldürme suçunun nitelikli hallerden biri TCK 82/1-b maddesinde düzenlenen “canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürme” halidir. Bu madde bendi, failin insanlık dışı yöntemlerle öldürme eylemini gerçekleştirmesi veya sadist bir ruh haliyle hareket etmesi durumunda daha ağır bir cezai yaptırım uygulanmasını öngörmektedir.
Bu yazıda söz konusu suç tipi Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2017/905 E., 2019/146 K. sayılı kararı çerçevesinde incelenmecektir. Hem medyaya yansıyan olaylarda hem de yargılama sırasında kasten öldürmenin basit halinin mi (TCK m.81) yoksa nitelikli hal olan canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürme fiilinin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda tartışmalar yaşanabilmektedir.
TCK 82/1-b Maddesinde Düzenlenen Suç Türk Ceza Kanunu’nun 82/1-b maddesinde kasten öldürme suçunun nitelikli halleri arasında “Canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürme” hali düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile kanun koyucu; failin ahlaki kötülüğünün yoğunluğu, mağdura yöneltilen vahşi yöntemler, failin insani duygulardan yoksunluğu gibi unsurları ağırlaştırıcı neden olarak kabul etmiştir.
Ceza Genel Kurulu kararında da belirtildiği üzere bu nitelikli hal iki farklı unsuru içermektedir. Bunlardan birincisi “canavarca hisle öldürme” ikincisi ise “eziyet çektirerek öldürme” dir. Bu iki kavram birbirinden farklıdır. Eziyet çektirerek öldürme suçun işleniş biçimi ile ilgilidir. Canavarca hisle öldürme ise failin psikolojik saik ve amacına ilişkindir.
Canavarca His Kavramı
Kanunda Tanım Bulunmaması
Türk Ceza Kanunu’nda “canavarca his” kavramının açık bir tanımı yapılmamıştır. Ancak kanun gerekçesinde bu kavrama ilişkin bazı örnekler verilmiştir. Bu örnekler arasında; kişinin yakılarak öldürülmesi, kızgın yağ dökülerek öldürme, vücudun parçalanarak öldürülmesi gibi vahşi yöntemler sayılmıştır. Bu tür eylemler, failin merhamet ve acıma duygusundan tamamen uzak olduğunu göstermektedir.
Doktrinde Canavarca His
Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararında doktrinde yapılan çeşitli tanımlara da yer verilmiştir. Buna göre canavarca hisle öldürme; insan yaşamının ortadan kaldırılmasından zevk duyma, kana susamışlık, acı vererek öldürmekten haz alma, acıma ve merhamet duygusu olmaksızın öldürme, vahşi bir yöntemle öldürme şeklinde açıklanmaktadır. Bu görüşlerin ortak noktası failin sadist bir ruh haliyle hareket etmesidir.
Yabancı Hukuk Sistemlerinde Benzer Düzenlemeler
İtalyan Ceza Hukuku
Ceza Genel Kurulu kararında 1889 tarihli İtalyan Ceza Kanunu’nun gerekçesine de atıf yapılmıştır. İtalyan Ceza Hukuku düzenlemesindeki gerekçeye göre canavarca his kazanç amacıyla değil, kan dökme arzusu ile suç işleme durumunu ifade etmektedir.
Alman Ceza Hukuku
Kararda ayrıca Alman Ceza Kanunu’ndaki düzenlemeye de değinilmiştir. Alman Ceza Kanunu’nun 211. maddesinde yer alan “zevk için öldürme” kavramı, insan yaşamının ortadan kaldırılmasından gayritabii bir zevk veya memnuniyet duyulması durumunu ifade etmektedir. Bu düzenleme Türk hukukundaki canavarca hisle öldürme kavramına oldukça benzemektedir. Görüldüğü gibi Alman Hukukunda bu kavram zevk için öldürme olarak adlandırılmıştır.
Canavarca Hisin Tespitinde Kullanılan Ölçütler
Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararında canavarca hisin belirlenmesi için bazı ölçütler ortaya konmuştur. Bu ölçütler şunlardır:
- Psikolojik Bir Olgudur
Canavarca his, failin iç dünyasına ilişkin psikolojik bir durumdur.
- Delillerle Ortaya Konulabilir
Failin; davranışları, suçun işleniş biçimi, olay öncesi ve sonrası hareketleri bu saikin tespitinde önem taşır.
- Kullanılan Araç Tek Başına Belirleyici Değildir
Kanun ağırlaştırıcı neden olarak kullanılan araçtan çok failin içtepisini esas almıştır.
- Toplum Vicdanı Ölçütü
Eylem, toplumun ortak vicdanının kabul etmeyeceği derecede vahşi olmalıdır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu Kararına Konu Somut Olay
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun incelemesine konu olayda; Sanık evli olmasına rağmen maktul ile duygusal ilişki yaşamaktadır. Sanık, maktul ve maktulün kardeşi Antalya’da tatil yapmaktadır. Sanık, maktulün eski erkek arkadaşıyla sosyal medya üzerinden yaptığı yazışmaları öğrenir.
Bu durum taraflar arasında tartışmalara yol açar. Olay günü sanık; aracı yol kenarında durdurur, maktulle tartışmaya devam eder, araç bagajındaki benzin bidonunu alarak maktulün üzerine döker, daha sonra yanan bir nesneyi maktulün üzerine atar. Maktulün ilk ateşi söndürmesine rağmen sanık eylemini tekrarlar ve maktul alev alır. Maktulün vücudunun yaklaşık %90’ı yanar ve ağır yanıklar nedeniyle hayatını kaybeder. https://karararama.yargitay.gov.tr/#
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun Değerlendirmesi
Ceza Genel Kurulu olayın tüm özelliklerini değerlendirerek şu sonuçlara ulaşmıştır: Sanık benzin dökerek yakmak suretiyle vahşi bir yöntem kullanmıştır. Eylem ile eyleme neden olan sebep arasında aşırı bir oransızlık bulunmaktadır. Eylem toplum vicdanının kabul edemeyeceği niteliktedir. Bu nedenle sanığın eyleminin TCK 82/1-b kapsamında canavarca hisle öldürme suçunu oluşturduğu kabul edilmiştir.
Karşı Oy Görüşleri
Ceza Genel Kurulu kararında dört üye karşı oy kullanmıştır. Karşı oy sahiplerine göre sanığın eylemi TCK 81 kapsamında kasten öldürme suçunu oluşturmalıdır. Ancak Kurul çoğunluğu bu görüşe katılmamış ve sanığın canavarca hisle öldürme suçundan sorumlu tutulması gerektiğine karar vermiştir. Görüleceği üzere, Yargıtay Kararına konu somut olayda yüksek mahkeme yargıçları arasında kasten öldürme suçunun basit halinin mi yoksa nitelikli halinin mi oluştuğu arasında görüş birliğine varılamamıştır.
Yargıtay Kararına Konu Somut Olay Bakımından Sonuç
TCK 82/1-b maddesinde düzenlenen canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürme, kasten öldürme suçunun en ağır nitelikli hallerinden biridir. Bu suçun varlığı için; failin insani duygulardan yoksun şekilde hareket etmesi, vahşi veya sadist yöntemler kullanması, eylem ile sebep arasında aşırı bir oransızlık bulunması gibi unsurlar önem taşımaktadır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2017/905 E., 2019/146 K. sayılı kararı, canavarca his kavramının sınırlarının belirlenmesi bakımından önemli bir içtihattır. Kararda özellikle: yakarak öldürme gibi vahşi yöntemlerin, basit bir kıskançlık veya tartışma gibi sebeplerle gerçekleştirilmesinin canavarca hisle öldürme suçunu oluşturabileceği açıkça ortaya konulmuştur.
İstanbul / Bağcılar bölgesinde yer alan Avukat Sinan Karabacak dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Diğer makaleler için https://sinankarabacak.com/hukuki-makaleler/ sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95
Bir Yorum