İçindekiler
Boşanma davalarında en çok tartışılan konulardan biri yoksulluk nafakasıdır. Özellikle uygulamada sıkça sorulan sorulardan biri ise çalışan veya asgari ücretle gelir elde eden eşin yoksulluk nafakası alıp alamayacağıdır.
Bu konuda Yargıtay içtihatları oldukça önemlidir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2010/2-614 E., 2010/597 K. sayılı karar, asgari ücretle çalışan eşin de belirli şartlar altında yoksulluk nafakası talep edebileceğini açıkça ortaya koymuştur. https://karararama.yargitay.gov.tr/#
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle ekonomik olarak zor duruma düşecek eşin korunmasını amaçlayan bir nafaka türüdür.
Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesine göre;
- Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eş,
- Kusuru diğer eşten daha ağır olmamak şartıyla,
- Diğer eşten mali gücü oranında süresiz nafaka talep edebilir.
Bu düzenlemenin amacı, evlilik süresince var olan eşler arasındaki dayanışma ve bakım yükümlülüğünün boşanma sonrasında da belirli ölçüde devam etmesini sağlamaktır.
Yoksulluk Kavramı Nasıl Değerlendirilir?
Kanunda “yoksulluk” kavramının açık bir tanımı bulunmamaktadır. Bu nedenle kavramın içeriği büyük ölçüde Yargıtay içtihatlarıyla şekillenmiştir.
Yargıtay’a göre bir kişinin yoksul sayılabilmesi için;
- Yeme
- Giyinme
- Barınma
- Sağlık
- Ulaşım
- Eğitim
- Kültürel ihtiyaçlar
gibi insanın temel yaşam giderlerini karşılayacak düzeyde gelirinin bulunmaması gerekir.
Bu değerlendirme yapılırken yalnızca gelir miktarı değil;
- tarafların sosyal ve ekonomik durumları
- yaşam standartları
- ekonomik koşullar
da dikkate alınır.
Asgari Ücretle Çalışan Eş Nafaka Alabilir mi?
Uygulamada sıkça yapılan bir hata, çalışan eşin nafaka alamayacağı düşüncesidir. Oysa Yargıtay kararları bu görüşü kabul etmemektedir.
Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2010/2-614 E., 2010/597 K. kararında şu önemli ilke benimsenmiştir:
Asgari ücret seviyesinde gelir elde edilmesi, tek başına yoksulluk nafakası bağlanmasına engel değildir.
Başka bir ifadeyle;
- Bir eş asgari ücretle çalışıyor olsa bile,
- Bu gelir insanca yaşamaya yetecek düzeyde değilse,
- Yoksulluk nafakası talep edebilir.
Ancak bu durum nafaka miktarının belirlenmesinde dikkate alınır.
Yargıtay Kararına Konu Olayın Özeti
Karara konu olayda;
- Davacı kadın boşanma davası açmıştır.
- Kadının aylık 419 TL geliri bulunmaktadır.
- Ayrıca 300 TL kira ödediği tespit edilmiştir.
Yerel mahkeme kadının boşanma sonrası yoksulluğa düşeceği kanaatine vararak yoksulluk nafakasına hükmetmiştir.
Ancak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, tarafların gelirlerinin birbirine yakın olduğunu belirterek nafaka verilmemesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur.
Hukuk Genel Kurulu’nun Değerlendirmesi
Uyuşmazlık Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından incelenmiştir.
Kurul şu değerlendirmeleri yapmıştır:
- Kadının geliri asgari seviyededir.
- Gelirin büyük kısmı kira giderine gitmektedir.
- Bu durumda kadının boşanma sonrasında yoksulluğa düşmesi kaçınılmazdır.
Bu nedenle Hukuk Genel Kurulu, yerel mahkemenin nafaka verilmesine ilişkin direnme kararını doğru bulmuştur.
Kararın Önemli Sonuçları
Bu karar uygulamada önemli ilkeler ortaya koymaktadır:
- Çalışıyor olmak nafaka almaya engel değildir.
- Asgari ücret tek başına yoksulluk nafakasını ortadan kaldırmaz.
- Nafaka miktarı belirlenirken tarafların ekonomik güçleri dikkate alınır.
- Nafaka verilmemesi halinde, ileride ekonomik durum değişse bile yeniden nafaka talep edilmesi mümkün olmayabilir.
Genel Olarak Sonuç
Boşanma davalarında yoksulluk nafakası değerlendirilirken yalnızca tarafların çalışıp çalışmadığı değil, elde edilen gelirin insanca yaşamaya yeterli olup olmadığı dikkate alınmalıdır.
Bu yönüyle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2010/2-614 E., 2010/597 K. kararı, asgari ücretle çalışan eşin de yoksulluk nafakası alabileceğini açıkça ortaya koyan önemli bir içtihattır.
İstanbul / Bağcılar bölgesinde yer alan Avukat Sinan Karabacak dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Diğer makaleler için https://sinankarabacak.com/hukuki-makaleler/ sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95
