Elektrik, su ve doğalgaz gibi temel hizmetlerde uygulamada sıkça karşılaşılan sorunlardan biri, önceki aboneden kalan borç nedeniyle yeni abonelik tesis edilmemesi veya yeni kullanıcıdan bu borcun talep edilmesidir. Enerji dağıtım şirketleri zaman zaman önceki tüketiciye ait borçlar ödenmeden yeni abonelik tesis etmeyi reddedebilmekte ya da taşınmaz malikinden veya yeni kiracıdan borcun ödenmesini talep edebilmektedir. Önceki Abonenin Elektrik Borcundan Yeni Abone Sorumlu Tutulamaz hususunu Yargıtay Kararı ışığında inceleyeceğiz.
İçindekiler
Ancak yargı kararları bu konuda önemli bir ilke ortaya koymaktadır: Bir kişinin, başkasının abonelik borcundan sorumlu tutulması mümkün değildir.
Nitekim Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2023/627 E., 2023/2378 K. sayılı kararında da bu ilke açık şekilde ortaya konmuştur.
Elektrik Aboneliği ve Önceki Borç Sorunu
Uygulamada en sık karşılaşılan durum şu şekildedir:
- Bir taşınmaz kiraya verilir.
- Kiracı elektrik aboneliğini kendi adına açtırır.
- Kiracı faturaları ödemeden taşınmazı terk eder.
- Taşınmaz maliki veya yeni kiracı yeni abonelik başvurusu yapar.
- Elektrik şirketi, önceki aboneden kalan borç nedeniyle abonelik vermeyi reddeder.
Bu durumda malikler veya yeni kullanıcılar çoğu zaman borçlu olmadıklarının tespiti ve abonelik tesis edilmesi için dava açmak zorunda kalmaktadır.
Somut Olayın Özeti
İncelenen Yargıtay kararına konu olayda:
- Davacı taşınmazını kiraya vermiştir.
- Elektrik aboneliği kiracı adına yapılmıştır.
- Kiracı elektrik faturalarını ödemeden taşınmazı terk etmiştir.
- Davacı yeni abonelik için başvurduğunda, elektrik şirketi önceki borç nedeniyle abonelik işlemini reddetmiştir.
Bunun üzerine davacı;
- Elektrik aboneliği yapılması,
- Kiracıya ait borçtan sorumlu olmadığının tespiti
talebiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararı
Mahkeme yaptığı incelemede:
- Elektrik borcunun kiracı adına tahakkuk ettiğini
- Davacının fiili kullanıcı olduğunun ispatlanamadığını
- Elektrik şirketinin abonelik sözleşmesi yapma yükümlülüğü bulunduğunu
tespit ederek davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
Mahkemeye göre, elektrik şirketinin önceki aboneden kalan borcu yeni abonelik şartı haline getirmesi hukuka aykırıdır.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
Davalı şirket kararı istinaf etmiş ancak istinaf incelemesinde de şu hususlar vurgulanmıştır:
- Elektrik borcu kiracı adına tahakkuk etmiştir
- Davacının fiili kullanıcı olduğu ispatlanamamıştır
- Taşınmaz maliki ile kiracı arasında muvazaa bulunduğu kanıtlanamamıştır
Bu gerekçelerle istinaf başvurusu reddedilmiştir.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Dosya temyiz üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2023/627 E., 2023/2378 K. tarafından incelenmiştir.
Yargıtay kararında özellikle şu hususlara dikkat çekilmiştir:
1. Abonelik Sözleşmesi Kişiseldir
Elektrik aboneliği bir sözleşme ilişkisidir ve bu sözleşme:
- tüketici ile
- enerji sağlayıcı şirket
arasında kurulmaktadır.
Bu nedenle sözleşmenin borçları yalnızca sözleşmenin taraflarını bağlar.
2. Sözleşmenin Nispiliği İlkesi
Borçlar hukukunun temel prensiplerinden biri olan sözleşmenin nispiliği ilkesi, bir sözleşmenin yalnızca taraflarını bağlayacağını ifade eder.
Dolayısıyla;
- kiracı adına yapılan abonelikten doğan borçtan
- taşınmaz sahibi veya yeni kullanıcı
sorumlu tutulamaz.
3. Muvazaa İddiası İspatlanmalıdır
Elektrik şirketi, malik ile kiracı arasında borçtan kaçınmak amacıyla muvazaalı işlem yapıldığını iddia etmiştir.
Ancak Yargıtay’a göre bu iddia somut delillerle ispatlanamamıştır.
İspatlanamayan bu iddia nedeniyle malik sorumlu tutulamaz.
4. Elektrik Şirketi Abonelik Vermek Zorundadır
Yargıtay, elektrik şirketinin:
- yeni başvuru sahibinin gerekli belgeleri sunması halinde
- abonelik sözleşmesi yapmak zorunda olduğunu
belirtmiştir.
Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesi kararı onanmıştır.
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Açısından Değerlendirme
Kararda ayrıca Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine de atıf yapılmıştır.
Yönetmeliğe göre:
- Önceki tüketicinin borcu varsa
- Bu borç öncelikle güvence bedelinden mahsup edilir
- Kalan borç önceki tüketiciden tahsil edilir
Yeni aboneden bu borcun talep edilmesi mümkün değildir.
Kararın Uygulamadaki Önemi
Bu karar özellikle şu durumlar açısından büyük önem taşımaktadır:
Kiracının Elektrik Borcu
Kiracının elektrik borcu taşınmaz malikinden ve yeni kiracıdan talep edilemez. Enerji şirketi eski borç ödenmediği iddiasıyla abonelik yapmaktan kaçınamaz.
Maliklerin Hakları
Taşınmaz sahipleri kiracının borcu nedeniyle mağdur edilemez ve abonelik işlemlerinin reddedilmesi halinde dava açabilir.
İnceleme Sonucu
Elektrik aboneliğinden doğan borçlar kişisel niteliktedir ve yalnızca abonelik sözleşmesinin taraflarını bağlar. Bu nedenle taşınmaz maliki veya yeni kullanıcı, önceki aboneden kalan borçtan sorumlu tutulamaz.
Nitekim Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2023/627 E., 2023/2378 K. sayılı kararında da Yargıtay, kiracıya ait elektrik borcu nedeniyle malike abonelik verilmemesinin hukuka aykırı olduğunu açıkça ortaya koymuştur. https://karararama.yargitay.gov.tr/
Bu karar, enerji dağıtım şirketlerinin uygulamalarına karşı abonelerin ve taşınmaz maliklerinin önemli bir hukuki güvencesi niteliğindedir.
İstanbul / Bağcılar bölgesinde yer alan Avukat Sinan Karabacak dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Diğer makaleler için https://sinankarabacak.com/hukuki-makaleler/ sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95
