İçindekiler
Elektrik dağıtım şirketleri tarafından yapılan denetimler sonucunda kaçak elektrik kullanımı tespit edildiğinde, çoğu zaman yüksek tutarlı kaçak elektrik bedelleri ve cezai tahakkuklar düzenlenmektedir. Ancak uygulamada sıklıkla karşılaşılan sorunlardan biri, kaçak elektrik kullanımının tespit edildiği taşınmazın elektrik aboneliğinin ceza kesilen kişi üzerine olmamasıdır.
Peki elektrik aboneliği üzerine olmayan kişiye kaçak elektrik cezası kesilebilir mi? Malik, kiracı, işletmeci veya fiili kullanıcı arasında sorumluluk nasıl belirlenir? Elektrik dağıtım şirketleri kime karşı tahakkuk işlemi yapabilir?
Bu yazımızda konuya ilişkin mevzuatı, yargı kararlarını ve uygulamadaki hukuki esasları ayrıntılı şekilde inceleyeceğiz.
I-Kaçak Elektrik Kullanımı Nedir?
Kaçak elektrik kullanımı, elektrik enerjisinin mevzuata aykırı şekilde; sözleşmesiz, sayaçtan geçirilmeden veya tüketimin eksik ölçülmesini sağlayacak yöntemlerle kullanılmasıdır. Kaçak elektrik kullanımına örnek olarak; sayaç öncesinden bağlantı yapılması, sayacın devre dışı bırakılması, ölçüm sistemine müdahale edilmesi, mühürlerin sökülmesi, tüketimin eksik kaydedilmesini sağlayan teknik müdahaleler, sözleşmesiz kullanım gösterilebilir.
Kaçak kullanımın tespit edilmesi halinde dağıtım şirketleri tarafından kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenmekte ve ilgili kişilere kaçak tüketim bedeli tahakkuk ettirilmektedir.
II-Kaçak Elektrik Cezası Kime Kesilir?
Bu sorunun cevabı somut olayın özelliklerine göre değişmektedir. Hukuken önemli olan husus, elektrik enerjisinden fiilen kimin yararlandığının ve kaçak kullanımı kimin gerçekleştirdiğinin belirlenmesidir. Sorumlu olabilecek kişiler; abone, kiracı, işletmeci, taşınmaz maliki, fiili kullanıcı, kaçak bağlantıyı gerçekleştiren kişi olabilir. Ancak bunlardan herhangi biri otomatik olarak sorumlu kabul edilmez. Her somut olayda kullanım ilişkisinin ayrıca araştırılması gerekir.
III-Elektrik Aboneliği Başkasının Üzerineyse Kim Sorumlu Olur?
Uygulamada en sık karşılaşılan örneklerden biri, elektrik aboneliğinin eski kiracı veya malik üzerinde bulunmasıdır. Örneğin; abonelik ev sahibinin üzerindedir, ancak dairede kiracı oturmaktadır ve kaçak elektrik kullanımı kiracı döneminde tespit edilmiştir.
Bu durumda yalnızca aboneliğin ev sahibi üzerine olması, ev sahibinin otomatik olarak sorumlu tutulacağı anlamına gelmez. Asıl araştırılması gereken hususlar; kaçak kullanımın hangi dönemde gerçekleştiği, ilgili tarihte taşınmazı kimin kullandığı, elektrik tüketiminden kimin yararlandığı, kaçak müdahaleyi kimin yaptığı gibi hususlar belirleyici olacaktır.
IV-Malik Her Zaman Sorumlu Mudur?
Taşınmaz maliki olmak tek başına kaçak elektrik kullanımından sorumluluk doğurmaz. Örneğin; Bir işyerini kiraya veren malikin, kiracının yaptığı kaçak elektrik kullanımından haberi olmayabilir. Bu durumda yalnızca mülkiyet hakkına dayanılarak malike ceza kesilmesi hukuken tartışmalıdır. Mahkemeler çoğu zaman fiili kullanımın kimde olduğunu araştırmaktadır.
Özellikle; kira sözleşmeleri, vergi kayıtları, ticaret sicili kayıtları, işyeri ruhsatları, ikamet kayıtları, tanık beyanları delil olarak değerlendirilmektedir.
Bu konuyla alakalı olarak https://sinankarabacak.com/onceki-abonenin-elektrik-borcundan-yeni-abone-sorumlu-tutulamaz-yargitay-karari-isiginda-degerlendirme/ yazımızı da inceleyebilirsiniz.
V-Kiracı Kaçak Elektrikten Sorumlu Tutulabilir mi?
Kaçak elektrik kullanımını gerçekleştiren veya kullanımdan yararlanan kiracı sorumlu tutulabilir. Örneğin; bir kiracı sayaca müdahale ederek tüketimi eksik gösteriyorsa veya sayaç öncesinden bağlantı yapıyorsa, abonelik kendi adına olmasa bile sorumluluğu gündeme gelebilir.
Çünkü hukuki sorumluluğun temelinde abonelikten çok fiili kullanım ilişkisi bulunmaktadır.
VI-Elektrik Aboneliği Eski Kiracı Üzerindeyse Ne Olur?
Bu durum uygulamada oldukça yaygındır. Örneğin; eski kiracı aboneliği kapatmadan taşınmazdan ayrılmıştır, yeni kiracı elektrik kullanmaya devam etmektedir ve daha sonra kaçak kullanım tespit edilmiştir.
Bu durumda yalnızca aboneliğin eski kiracı adına olması nedeniyle tüm sorumluluğun eski kiracıya yüklenmesi doğru değildir. Dağıtım şirketinin gerçek kullanıcıyı araştırması gerekir. Mahkeme aşamasında ise kullanım dönemi ve fiili hakimiyet incelenir.
VII-Ortak Alanlarda Kaçak Elektrik Kullanımından Kim Sorumludur?
Apartman ve site yönetimlerinde sorumluluk daha karmaşık hale gelebilmektedir. Kaçak kullanım; asansör sistemlerinde, bahçe aydınlatmalarında, ortak kullanım alanlarında tespit edilmiş olabilir. Bu durumda; site yönetimi, apartman yönetimi, kat malikleri kurulu arasındaki hukuki ilişkinin değerlendirilmesi gerekir. Her olayda sorumlu kişi veya kişiler farklılık gösterebilir.
VIII-İşyerlerinde Kaçak Elektrik Tespiti Halinde Kim Sorumlu Olur?
İşyerlerinde çoğu zaman şu kişiler arasında uyuşmazlık yaşanmaktadır. İşletme sahibi, şirket ortağı, taşınmaz maliki, kiracı, yetkili müdür. Ancak hukuki değerlendirme yapılırken şirket faaliyetleri, kullanım dönemi ve fiili hakimiyet dikkate alınmaktadır. Özellikle şirketlerin faaliyet gösterdiği işyerlerinde yalnızca tapu malikine yönelmek çoğu zaman yeterli görülmemektedir.
IX-Dağıtım Şirketleri Her İstedikleri Kişiye Tahakkuk Yapabilir Mi?
Elektrik dağıtım şirketlerinin düzenlediği kaçak elektrik tutanakları hukuken kesin delil niteliğinde değildir. İlgili kişi; tutanaktaki tespitlere, tahakkuk hesaplamalarına, kullanım dönemine, sorumlu kişi belirlemesine itiraz edebilir. Uyuşmazlık halinde mahkeme tarafından bilirkişi incelemesi yaptırılabilmektedir. Dava açmadan önce hatanın düzeltilmesi için elektrik dağıtım şirketine itiraz dilekçesi verilebilir.
X-Haksız Kaçak Elektrik Cezasına Karşı Ne Yapılabilir?
Haksız şekilde sorumlu tutulduğunu düşünen kişiler çeşitli hukuki yollara başvurabilir.
Bunlar:
1. İdari İtiraz
Dağıtım şirketine yazılı başvuru yapılabilir.
2. Menfi Tespit Davası
Borçlu olunmadığının tespiti amacıyla dava açılabilir.
3. İstirdat Davası
Ödeme yapılmışsa geri alınması talep edilebilir.
4. İhtiyati Tedbir Talebi
Elektriğin kesilmesi veya tahsil işlemleri gibi durumlarda mahkemeden tedbir talep edilebilir.
XI-Mahkemeler Sorumluluğu Nasıl Belirliyor?
Mahkemeler genellikle şu kriterleri dikkate almaktadır: Kaçak kullanımın gerçekleştiği tarih, taşınmazı kullanan kişi, abonelik kayıtları, kira sözleşmeleri, vergi levhası, ticaret sicili kayıtları, elektrik tüketim geçmişi, bilirkişi raporları, tanık beyanları. Dolayısıyla yalnızca abonelik kaydı tek başına belirleyici olmamaktadır. Kaçak elektrik konusu ile alakalı olan mevzuat ise Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği‘dir.
XII-Elektrik Aboneliği Üzerine Olmayan Kişiye Ceza Kesilmesi Her Zaman Hukuka Uygun Mudur?
Bir kişiye kaçak elektrik bedeli tahakkuk ettirilebilmesi için o kişinin kaçak kullanımla bağlantısının ortaya konulması gerekir. Aksi halde; borcun muhatabı yanlış belirlenmiş olabilir, tahakkuk hukuka aykırı hale gelebilir, mahkeme tarafından iptal edilebilir. Bu nedenle somut olayın tüm delilleriyle değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
XIII-Kaçak Elektrik Kullanımı İddiasında Sadece Taşınmazın Maliki Olmak Tek Başına Sorumluluk Doğurmaz
Elektrik aboneliğinin bir kişinin üzerine kayıtlı olması veya olmaması tek başına kaçak elektrik kullanımından sorumluluğu belirlemez. Hukuki değerlendirmede esas olan, kaçak elektrik kullanımını kimin gerçekleştirdiği ve elektrik enerjisinden fiilen kimin yararlandığıdır.
Malik, kiracı, işletmeci veya fiili kullanıcı arasında sorumluluğun belirlenebilmesi için kullanım dönemi, deliller ve somut olayın özellikleri birlikte incelenmelidir. Bu nedenle elektrik aboneliği üzerine olmayan kişiye yöneltilen kaçak elektrik tahakkuklarının her zaman hukuka uygun olduğu söylenemez.
Haksız şekilde kaçak elektrik cezasıyla karşılaşan kişilerin, hak kaybına uğramamaları için hukuki destek almaları ve gerekli itiraz yollarını süresinde kullanmaları önem taşımaktadır.
Elektrik aboneliği üzerine olmayan kişiye doğrudan kaçak elektrik cezası kesilebilmesi için, o kişinin kaçak elektrik kullanımını gerçekleştirdiğinin veya kullanım üzerinde fiili hakimiyetinin bulunduğunun ispat edilmesi gerekir. Sadece taşınmazın maliki olmak ya da taşınmazla bağlantılı bulunmak tek başına sorumluluk doğurmaz.
XIV-Sık Sorulan Sorular
Elektrik aboneliği üzerine olmayan kişiye kaçak elektrik cezası kesilebilir mi?
Evet. Ancak kişinin kaçak elektrik kullanımını gerçekleştirdiğinin veya elektrik enerjisinden fiilen yararlandığının ispat edilmesi gerekir. Sadece aboneliğin başka bir kişinin adına kayıtlı olması tek başına sorumluluk doğurmaz.
Kaçak elektrik cezası kime kesilir?
Kaçak elektrik cezası, kaçak elektrik kullanımını gerçekleştiren veya elektrik tüketiminden fiilen yararlanan kişiye kesilebilir. Mahkemeler sorumluluğu belirlerken fiili kullanım durumunu esas alır.
Ev sahibi kiracının kaçak elektrik kullanımından sorumlu olur mu?
Her zaman değil. Kaçak elektrik kullanımının kiracı tarafından gerçekleştirildiği ve ev sahibinin kullanım üzerinde kontrolünün bulunmadığı durumlarda ev sahibi otomatik olarak sorumlu tutulamaz.
Kiracı kaçak elektrik kullanımından sorumlu tutulabilir mi?
Evet. Kiracının kaçak elektrik kullandığı veya bu kullanımdan yararlandığı tespit edilirse, abonelik kendi adına olmasa bile hukuki sorumluluğu gündeme gelebilir.
Eski kiracı adına kayıtlı elektrik aboneliğinde sorumluluk kime aittir?
Kaçak elektrik kullanımının gerçekleştiği dönemde taşınmazı fiilen kullanan kişi belirlenmelidir. Eski kiracının taşınmazla ilişiği kesilmişse otomatik olarak sorumlu tutulması mümkün değildir.
Elektrik aboneliği ev sahibinin üzerindeyse kiracı sorumlu olabilir mi?
Evet. Elektrik aboneliği ev sahibinin adına kayıtlı olsa bile kaçak elektrik kullanımını gerçekleştiren veya bu kullanımdan yararlanan kiracı sorumlu tutulabilir.
Kaçak elektrik tespit tutanağına itiraz edilebilir mi?
Evet. Kaçak elektrik tespit tutanağı kesin delil değildir. İlgili kişiler dağıtım şirketine itiraz edebilir ve gerektiğinde dava açarak tutanağın hatalı olduğunu ileri sürebilir.
Haksız kaçak elektrik cezasına karşı hangi dava açılabilir?
Somut olayın özelliklerine göre menfi tespit davası, istirdat davası açılması mümkün olabilir. Ayrıca şartları varsa ihtiyati tedbir talebinde de bulunulabilir.
Apartman ortak alanlarında tespit edilen kaçak elektrikten kim sorumludur?
Sorumluluk olayın özelliklerine göre apartman yönetimine, site yönetimine veya fiili kullanıcıya ait olabilir. Her somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.
Kaçak elektrik cezasında mahkemeler hangi delilleri dikkate alır?
Mahkemeler; abonelik kayıtları, kira sözleşmeleri, vergi levhası, ticaret sicili kayıtları, bilirkişi raporları, tanık beyanları ve kullanım dönemine ilişkin diğer delilleri birlikte değerlendirerek sorumluluğu belirler.
Kaçak Elektrik Kullanımı Suç Mu?
Evet. Kaçak elektrik kullanımı, Türk Ceza Kanunu’nun163’üncü maddesi kapsamında “karşılıksız yararlanma” suçu olarak değerlendirilebilir.
Dağıtım şirketi tarafından kaçak elektrik kullanımının tespiti ile tahakkuk ve faturalandırılması hakkında detaylı bilgi için https://sinankarabacak.com/kacak-elektrik-cezasi/ yazımızı okuyabilirsiniz.
İstanbul / Bakırköy bölgesinde yer alan Avukat Sinan Karabacak dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Enerji hukuku alanındaki hizmetlerimiz için İstanbul Enerji Hukuku Avukatı sayfamızı, hizmet verdiğimiz diğer alanları görmek için https://sinankarabacak.com/hizmetlerimiz/ sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95
Yasal Uyarı: Bu makale Av. Sinan Karabacak tarafından, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her dava kendine özgü koşullar içermektedir. Hukuki danışmanlık için lütfen iletişime geçiniz.
