İçindekiler
Çarpan Hatası Elektrik Faturası Nasıl İptal Edilir? Elektrik aboneleri, zaman zaman kullandıklarından çok daha fazla miktarda elektrik tüketimi fatura edilen bir hatayla karşılaşabilmektedir. Bu hatalardan en yaygın ve teknik açıdan en önemli olanı “çarpan hatası”dır. Dağıtım şirketleri tarafından sayaçlara yanlış çarpan katsayısı tanımlanması ya da sayaçla birlikte kullanılan ölçüm transformatörlerinin (akım/gerilim trafoları) hatalı seçilmesi durumunda tüketici, gerçek tüketiminin kat be kat üzerinde veya altında bir tutarla karşı karşıya kalabilmektedir.
Bu makalede çarpan hatasının teknik ve hukuki boyutları ele alınacak; özellikle Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 36. maddesi çerçevesinde dağıtım şirketinin lehine hata tespiti yapılması durumunda tüketiciden tahsil edilebilecek azami sürenin 180 gün ile sınırlandırılmasına ilişkin düzenleme ayrıntılı biçimde incelenecektir.
1. Elektrik Faturasında Çarpan Hatası Nedir?
Endüstriyel ve büyük ölçekli elektrik abonelerinde, sayacın doğrudan yüksek akım ve gerilim değerlerini ölçmesi teknik ve güvenlik açısından mümkün olmayabilir. Bu nedenle ölçüm devrelerine akım trafosü (CT) ve/veya gerilim trafosü (VT) eklenir. Söz konusu transformatörlerin dönüşüm oranı ile sayacın kendi çarpan katsayısının çarpılmasıyla elde edilen değere “çarpan” veya “multiplier” adı verilir.
Sayaç, trafo ve sisteme ait çarpan katsayılarından herhangi birinin hatalı girilmesi ya da sahaya yanlış transformatör monte edilmesi durumunda çarpan hatası meydana gelir. Sonuç olarak sayaç fiziksel olarak doğru ölçüm yapmış olsa bile endeks farkına uygulanan yanlış çarpan, gerçek tüketimden sapan bir aktif/reaktif enerji değeri üretir.
1.1. Çarpan Hatasının Başlıca Türleri
- Sistem çarpanının (multiplier) yanlış programlanması: Dağıtım şirketi veya yetkili personel tarafından sayacın hafızasına hatalı çarpan katsayısı girilmesi.
- Transformatör seçim hatası: Sahaya teknik şartnameye uymayan dönüşüm oranlı akım/gerilim trafosu monte edilmesi.
- Trafo dönüşüm oranının sisteme hatalı işlenmesi: Sahada kullanılan transformatörün doğru olmasına rağmen enerji sistemine (SCADA, faturalama veritabanı) farklı bir dönüşüm oranının girilmesi.
- Endeks çarpanı ile trafo çarpanının karıştırılması: İki ayrı çarpan değerinin birbiriyle karıştırılması sonucu kümülatif hata oluşması.
2. Yasal Çerçeve: Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 36’ıncı Maddesi
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Faturalarda ve faturalandırmaya esas unsurlarda hata tespiti” başlıklı 36. maddesi; çarpan hatası, sayacın hatalı okunması, tüketim miktarının hatalı hesaplanması ve yanlış tarife uygulaması gibi hataları düzenlemektedir. Madde, hem dağıtım şirketi hem de tedarikçi kaynaklı hataları kapsamaktadır.
2.1. Tüketicinin Aleyhine Hata: 180 Günlük Azami Faturalama Sınırı
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 36/5-a-1 hükmü, yapılan hatalı tespitin giderilmesi işleminin dağıtım şirketi ve/veya tedarikçinin lehine olması durumunda; başka bir deyişle tüketiciden ek ücret tahsil edilmesi gereken hallerde, geriye dönük faturalama süresini sınırlamaktadır. Bu düzenleme şu şekilde formüle edilmiştir:
“Tüketim miktarının hesabında esas alınacak süre; doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde 180 günü, bulunmaması halinde ise 90 günü aşamaz.” (EPTKHYÖ m. 36/5-a-1)
Bu hüküm, tüketici aleyhine geriye dönük faturalamanın önünde katı bir engel oluşturmaktadır. Hükme göre iki ayrı senaryo söz konusu olmaktadır:
a) Doğru Bulgu veya Belgenin Bulunması Hâli: En Fazla 180 Gün
Dağıtım şirketi, çarpan hatasının ne zaman başladığını teknik belgelerle (montaj tutanağı, sayaç programlama kaydı, transformatör test raporu, SCADA/AMDM sistem logları vb.) ispat edebiliyorsa, hatanın başladığı tarihten itibaren geriye dönük olarak en fazla 180 günlük (yaklaşık 6 aylık) tüketim faturaya yansıtılabilir. 180 gün üzerindeki fark hiçbir koşulda talep edilemez.
“Doğru bulgu ve belge” kavramının kapsamı Yönetmelikte tanımlanmamış olmakla birlikte uygulamada şu belgeler bu kapsama girmektedir:
- Sayaç değiştirme/programlama tutanakları
- Enerji İzleme Merkezi (EİM) veya SCADA veritabanı kayıtları
- Akım/gerilim trafosu montaj/kabul tutanakları
- Metroloji kalibrasyonu ve test raporları
- Abone tesis dosyası ve teknik şartname belgeleri
b) Doğru Bulgu veya Belgenin Bulunmaması Hâli: En Fazla 90 Gün
Dağıtım şirketi, çarpan hatasının başlangıcına ilişkin tarihsel belge sunamaması durumunda hata faturalaması en fazla 90 günlük (yaklaşık 3 aylık) süreyle sınırlı tutulmaktadır. Bu düzenleme; belge muhafazası konusundaki yükümlülüğü dağıtım şirketine yüklemekte ve ispat yükü bakımından tüketiciyi korumaktadır.
2.2. Tüketicinin Ödeme Yükümlülüğü ve Taksitlendirme Hakkı
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 36/5-a-2 hükmü uyarınca, tüketiciden tahsil edilecek tutar; tüketim miktarının hesabında esas alınan süre içindeki ay sayısı kadar eşit taksitler halinde ödenmektedir. Taksitlendirme halinde vade farkı alınmaz; aynı şekilde gecikme zammı da uygulanmaz. Tüketicinin peşin ödeme yapmayı talep etmesi de mümkündür.
3. Tüketicinin Hakkını Nasıl Kullanacağı: İtiraz Süreci
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 36/2. fıkrası çerçevesinde tüketici, ödeme bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren bir yıl içinde tedarikçiye itiraz hakkına sahiptir. İtirazın kullanılmış olması, ödeme yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmamaktadır; ancak itirazın konusu tutar ile bir önceki dönem tüketim bedeli arasındaki farkın yüzde otuzdan fazla olması halinde tüketici, bir önceki dönem tutarı kadar ödeme yapabilmekte; bu durumda aboneliğe herhangi bir kesinti veya ek yaptırım uygulanmamaktadır.
4. Hukuki Değerlendirme
4.1. İspat Yükü
Çarpan hatasının tespiti ve başlangıç tarihinin belirlenmesi konusunda ispat yükü dağıtım şirketindedir. Dağıtım şirketi, sisteme girilen çarpan değerini, bu değerin ne zaman girildiğini ve doğru değerin ne olması gerektiğini teknik belgelerle ortaya koymak zorundadır. Bu belgelerin sunulamaması halinde tüketiciden geriye dönük olarak talep edilebilecek süre otomatik olarak 90 gün ile sınırlı kalmaktadır.
4.2. 180 Günlük Sınırın Emredici Niteliği
Yönetmelik hükmünde yer alan “aşamaz” ifadesi, söz konusu süre sınırının emredici nitelikte olduğuna açıkça işaret etmektedir. Bu sınır, ne dağıtım şirketinin düzenleyici işlemleriyle ne de taraflar arasındaki sözleşmelerle genişletilebilir. 180 günün üzerinde kalan enerji bedeli herhangi bir gerekçeyle talep edilemez; edilmişse tüketicinin bu kısmı ödememe ya da ödediyse iade talep etme hakkı bulunmaktadır.
5. Çarpan Hatası Elektrik Faturası Sonuç
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 36/5-a-1 maddesi, çarpan hatasına dayalı geriye dönük faturalamayı iki aşamalı bir süre sınırına bağlamıştır: doğru teknik belge mevcutsa en fazla 180 gün, yoksa en fazla 90 gün. Bu düzenleme, yıllarca fark edilmeden sürebilecek ölçüm hatalarından kaynaklanan ve tüketiciyi ekonomik olarak derinden sarsabilecek aşırı faturalamayı önlemeye yönelik temel bir tüketici güvencesidir.
Uygulamada çarpan hatası durumu genellikle; elektrik dağıtım şirketi personelleri tarafından yüksek tüketimli abonelerde güç artışı işlemlerinden sonra dağıtım tesisinde kayıtlı eski akım trafosu çarpanını güncellemeyi unutmakta, çarpanın güncel olmadığı sonraki fatura okuma dönemlerinde fark edilmekte, çarpanın güncellenmemesi nedeniyle oluşan zararların tek bir fatura ile tahsil etmeye çalışılması şeklinde ortaya çıkmasıdır. Burada önemli olan husus dağıtım şirketi/tedarikçi tarafından yapılan fatura tahakkukunda 90 ya da 180 günlük süreye riayet edilip edilmediğidir. Fazla tahakkuk eden tutarın iptali için elektrik faturası itirazlarında enerji hukuku avukatı ile itiraz süreci başlatılabilir.
6. Çarpan Hatası Halinde Elektrik Dağıtım/Tedarik Şirketi Tarafından En Fazla 180 Günlük Fatura Tahakkuku Yapılabileceği Hakkında Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2024/3022 E. – 2025/2252 K. Sayılı Kararın Yorumu
180 Günlük Faturalama Sınırı Emredicidir; Bu Süreyi Aşan Çarpan Farkı Talep Edilemez
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, 2024/3022 E. – 2025/2252 K., 23.09.2025 T.
Kararın Özeti
Bu uyuşmazlıkta taraflar, çarpan hatası davalarının tipik kurgusunun tersinedir: Davacı, alacağını tahsil etmek isteyen dağıtım/tedarik şirketidir; davalı ise tüketici konumundaki bir Genel Müdürlüktür. Şirket, 2015’teki güç artışında akım trafosunu (75/5 → 125/5) değiştirmiş, ancak sistemdeki çarpan katsayısını güncellemeyi 06.12.2018’e kadar ihmal etmiştir. Bu nedenle abone yıllarca eksik tüketim ödemiştir. Şirket, hatayı fark edince 180 günlük kısmı (1.771.758 kWh) faturalandırmış ve tüketici bunu ödemiştir. Ardından şirket, 01.08.2015–09.06.2018 arası yaklaşık 10 milyon kWh’lik farkı da (3.118.859 TL) talep etmiştir. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, BAM istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
Mahkemenin Gerekçesi
Uyuşmazlığa, 30.05.2018 tarihli Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 36/5-a-1 hükmü uygulanmıştır. Buna göre, hatanın giderilmesi şirket lehine ise (tüketiciden ek tahsilat gerekiyorsa), geriye dönük hesaplama doğru bulgu/belge varsa 180 günü aşamaz. Şirket bu 180 günlük kısmı zaten tahsil ettiğinden, aşan dönem için sebepsiz zenginleşmeye konu bir alacak doğmamıştır. Şirketin “Dağıtım Bağlantı Anlaşması yapılmadığı için sorumluluk aboneye geçer” yönündeki savunması da kabul görmemiştir; çünkü çarpanın güncellenmemesi doğrudan davacı şirketin hatasıdır.
“…davalı şirketin EPTHY nin ilgili maddesi gereğince davalıdan 180 günlük eksik tüketim bedelinin tahsilini yapmış olduğu göz önüne alındığında … sebepsiz zenginleşmeye konu bir alacak bulunmadığı…”
Değerlendirme
Bu karar, çarpan hatasında 180 günlük sınırın yalnızca idari bir düzenleme değil, yargı eliyle korunan emredici bir sınır olduğunu somut biçimde ortaya koyması bakımından son derece değerlidir. Şirketin temel argümanı dikkat çekicidir: Yönetmeliğin 6446 sayılı Kanun’da dayanağı bulunmadığını, normlar hiyerarşisine, mülkiyet hakkına ve TBK’ya aykırı olduğunu ileri sürmüştür. BAM bu itirazı kabul etmeyerek, yönetmelik sınırının uygulanacağını teyit etmiştir.
Karardan çıkan pratik sonuçlar:
| Tartışma Konusu | Mahkemenin Yaklaşımı |
|---|---|
| 180 günü aşan dönem (10 mn kWh) | Talep edilemez; sebepsiz zenginleşme alacağı doğmaz |
| Yönetmeliğin kanuna aykırılığı iddiası | Reddedildi; yönetmelik sınırı uygulanır |
| Hatanın kaynağı (çarpan güncellenmemesi) | Şirketin kendi kusurudur; aboneye yüklenemez |
| DBA yapılmaması savunması | Sonuca etkili değil |
En kritik nokta şudur: Sınırın emrediciliği her iki yönde de işler. Tüketici aleyhine çarpan hatası bulunduğunda dağıtım şirketi geriye dönük en fazla 180 gün (belge yoksa 90 gün) tahsil edebilir; bu süreyi aşan tutar, hata uzun yıllar sürmüş ve milyonlarca kWh’ye ulaşmış olsa dahi talep edilemez. Hatanın şirketin ihmalinden kaynaklanması, bu sonucu pekiştiren bir unsurdur. Abone/tüketici vekili açısından bu karar, yüksek tutarlı geriye dönük ek tahakkuklara karşı doğrudan dayanak oluşturur: Savunmanın merkezine “180 günü aşan kısmın yönetmelik gereği talep edilemeyeceği” yerleştirilmelidir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2024/3022 E. – 2025/2252 K. Sayılı Kararı Tam Metni
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 23/09/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı … Genel Müdürlüğü Kağıthane Yerleşkesi içerisindeki Genel Müdürlük hizmet binasına … nolu tesisatla ilgili olarak 02/02/2005 tarihinde abonelik sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafından 14/09/2015 tarihli dilekçe ile mevcut … nolu satış merkezinin 4730 KVA trafo gücünün 7230 KVA güce yükseltilmesinin talep edildiği, müvekkili şirket tarafından 17/09/2015 tarihli … nolu yazıyla … genel müdürlüğüne yüksek gerilim bağlantı görüşü bildirildiğini, bu yazı içeriğinde yüksek gerilim bağlantı görüşü genel hükümlerinin uygulanacağının belirtildiğini, davalının söz konusu yüksek gerilim bağlantı görüşüne istinaden hazırlanan … Genel Müdürlüğü Su İnşaatı Dairesi Başkanlığı 2500 KVA+2500 KVA Trafo Projesinin müvekkili şirket tarafından tetkik edilerek 19/10/2015 tarihinde onaylandığını, müvekkili şirket tarafından geçici kabul işlemlerinin 15/02/2016 tarihinde yapıldığını, tanzim edine geçici kabul tutanaklarının 16/02/2016 tarih ve 54 sayılı yazıyla onaylandığını, müvekkili şirket tarafından yapılan tespitlerde 01/08/2015 tarihinden itibaren 06/12/2018 tarihinde 071823 nolu ilk endeks ve değiştirme protokolüne kadar çarpan katsayısındaki değişikliğinin güncellenmediği ve eksik tüketim kaydettiğinin görüldüğünü, davalının akım trafosunun 125/5 olduğunun tespit edildiğini, ancak çarpanın 75/5 olduğunun görüldüğünü, müvekkili şirket tarafından 09/06/2018-06/12/2018 tarih aralığında 1.771.758 Kwh ilave tüketim hesabının yapıldığını ve 08/01/2019 tarihinden itibaren ek tahakkuk olarak sisteme girildiğini, ancak 01/08/2015 tarihinden 09/06/2018 tarihine kadar olan zaman aralığındaki 10.060.190 Kwh tüketim kaybının söz konusu olduğunu, davalı tarafça yapılan görüşmelerde ödenmeyeceğinin beyan edildiğini, açıklanan nedenlerle müvekkilinin 3.118.859,00 TL alacağın doğumu tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin su inşaat dairesi başkanlığı … numaralı dağıtım merkezindeki Hamsu barasına irtibatlı olan ve genel müdürlük binalarının elektrik tüketiminin ölçüldüğü idari binalar ölçü hücresindeki 3 adet 75/5A akım trafosu 125/5A akım trafoları ile değiştirildiği ve ayrıca ham su barasındaki satış ve 2 adet çıkış hücresindeki akım trafoları da onaylı projeye göre 150/5 A ve 150/5-5 A olarak değiştirildiğini ,… seri nolu sayaçla ölçümü yapılan … numaralı tesisatın akım trafolarının değiştirildiği ve değişim anındaki sayaç endekslerinin 01.09.2015 tarihli yazı ile davacı … ın müşteri fen mühendisliğine bildirildiğini ve yeni tesis edilen 125/5 A akım trafolarına göre dönüştürme oranlarının tespitinin istendiği, bahsi geçen ölçü trafolarından sadece akım trafolarının … tarafından değiştirildiğini, mevcut olan gerilim trafoları ile ilgili bir işlem yapılmadığını, … tarafından gönderilen yazıda yapılan tespitler neticesinde çarpan değişikliğinin tutanaklarda belirtilen 06.12.2018 tarihli ilk endeks değiştirme protokolüne kadar ilgili tesisatın sistemde güncellenmediği ve eksik tüketim kaydettiğinin tespit edildiği bu tespite dayalı olarak 09.06.2018 ile 06.12.2018 tarih aralığı olan 180 gün için 1.771.758 kwh ilave tüketim hesaplaması yapıldığı, 01.08.2015 tarihinden itibaren eksik kaydedilen tüketim tutarının da talep edileceğinin bildirildiğini , bu tüketime ait 1.547.313,00 TL nin 31.01.2019 tarihinde ödendiğini , dava konusu edilen 09.06.2018 tarihinden önce hesaplanan 10060190 khw lik tüketim kaybı tutarının kendilerinden talep edilmesinin 30.05.2018 tarihli EPTHY nin 37. maddesine aykırı olduğunun bildirildiği, davalı … ye fazladan verilen maddi değer olmadığı, ayrıca tanzim edilmiş faturaya dayalı bir alacağın da bulunmadığı bu şartlarda sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılmasının mümkün olmadığı dava konusu ihtilafta faiz talep edilemeyeceği, temerrüt şartlarının oluşmadığını beyan ile davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; Somut olayda, dosya sunulan belgeler ve bilirkişi incelemesi ile davacı …’ın EPTHY nin 36 ve 37. maddesi gereğince davalıdan 180 günlük eksik tüketim bedelinin tahsilini yapmış olduğu ve ilgili yönetmeliğe göre 180 günü aşan kısım için tüketim bedeli talebinde bulunulamayacağı gerekçesiyle DAVANIN REDDİNE karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararı, davacı vekili istinaf etmiştir. Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde; ” Bilirkişi raporunda dikkate alınan 30.05.2018 tarihli Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, “Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde belirtildiği şekli ile 14.03.2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na dayanılarak hazırlanmıştır.6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nda, “Çarpan Hatası” veyahut başka bir sebep ileri sürülerek Müvekkil Şirket alacağının tahsilinin süre ile sınırlandırılması neticesine sebebiyet verecek herhangi bir hüküm bulunmadığı gibi EPDK’ya söz konusu hususta sınırlandırma yapma yetkisi de tanınmamıştır. Netice olarak EPDK tarafından ihdas edilen Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, her ne kadar Müvekkil Şirket alacağının 180 günlük süre dahilinde talep edilebileceğini belirtmekte ise de söz konusu hükmün 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nda dayanağı olmadığı gibi Türk Borçlar Kanunu’na da açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Dolaysı ile Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesi dikkate alınarak huzurdaki uyuşmazlığın neticelendirmesi Normlar Hiyerarşisini, Mülkiyet Hakkımızı ve Adil Yargılanma Hakkımızı ihlal edecektir…Belirttiğimiz hususları göz ardı ederek talep ettiğimiz tüm alacağımızın hesaplanmaması ve “180 günü aşar şekilde daha fazla hesaplama yapılamayacağı” şeklindeki gerekçe ile kurulan mahkeme hükmün bozularak kaldırılması gerekmektedir. a-Davalı … Genel Müdürlüğü ile dava konusu yer olan Kağıthane Yerleşkesi içerisindeki Genel Müdürlük Hizmet Binasına … nolu tesisatla 02.02.2005 tarihinde abonelik sözleşmesi ile Dağıtım Bağlantı Anlaşması (DBA) imzalanmıştır. Davalı tarafından 14.09.2015 tarihli dilekçe ile mevcut … nolu Satış Merkezi’nin 4730 KVA trafo gücünün 7230 KVA güce yükseltilmesi talep edilmiş, müvekkil şirketçe 17.09.2015 tarihli … nolu yazıyla … Genel Müdürlüğü’ne Yüksek Gerilim (YG) Bağlantı Görüşü bildirilmiş, bu yazı içeriğinde 42631566 abone nolu sözleşmede, mevcut gücün 4730 KVA, istenen gücün 2500 KVA, toplam gücün 7230 KVA olduğu, kullanım amacının hizmet binası olduğu ve tipinin C-Özel olduğu” da vurgulanarak Son YG Bağlantı Görüşü hazırlanmış ve görüş onaylanmıştır. (Dağıtım Bağlantı Anlaşması) imzalanması gerekliliği Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin Anlaşma Gücü Başlıklı 14/6 ıncı maddesindeki düzenleme uyarınca , güç artışı ile birlikte yeniden dağıtım sistemine bağlantı yapıldığı varsayılarak tüm sürecin baştan başlaması gerekmektedir. Yukarıda anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, DBA yapılmasını talep etme davalının sorumluluğunda olup, halihazırda davalı taraf ile elektrik dağıtım şirketi olan müvekkil şirket arasında 2015 tarihindeki güç artışından sonra Dağıtım Bağlantı Anlaşması akdedilmemiştir. Keza yukarıda anılan yönetmelik hükümleri uyarınca davalı tarafın müvekkil şirkete DBA yapmak için başvurmaması ve DBA yapılmaması nedeniyle ilk etapta güç artışına ilişkin çarpan farkı endeks ve değiştirme protokolüne kadar, çarpan katsayısındaki değişikliğin güncellenmediği ve eksik tüketim kaydettiği görülmüştür. Davalının akım trafosunun 125/5 (8625 çarpan) olduğu tespit edilmiş ancak sistemden kontrol edildiğinde çarpanın 75/5 (5175 çarpan) olduğu görülmüştür. Söz konusu tesisatta eksik tahakkuk olmaması, dolayısıyla kamu zararının meydana gelmemesi için 07.12.2018 tarihindeki güncelleme ile çarpan 8625 olarak düzeltilmiştir..” şeklindeki istinaf sebepleri ile kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, kaldırılması istenmiştir. HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , alacak talebine ilişkindir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; davalı … Genel Müdürlüğü Kağıthane Yerleşkesi içinde … No lu trafoda yer alan Hamsu barası satış çıkış ve ölçü hücrelerinde mevcut 75/5 A olan akım trafolarının değiştirilme işlemi yapıldığı, sonrasında davacı …’ın çarpan katsayısının güncellemesini yapmamış olması sonucu 01.08.2015 tarihinden 06.12.2018 tarihine kadar olan süre bakımından davalının sayacında eksik tüketim kaydedilmiş olduğu, bu döneme kadar olan eksik tüketim bedelinin davalı tarafça davacıya ödendiği, davacı tarafça eksik tüketim süresinin 180 gün aşmış olduğu gerekçesiyle , 01.08.2015 – 09.06.2018 tarihleri arasındaki dönem için de ek tüketim tahakkuk ettirildiği, söz konusu bedelin uyuşmazlık konusu olduğu anlaşılmaktadır. Somut olayda uyuşmazlık konusunun, davacının hatalı çarpan uygulaması yapması sebebiyle, 180 günlük çarpan farkını fatura ederek tahsil ettikten sonra,180 günü aşacak şekilde geriye doğru ek tahakkuk ve tahsil hakkının bulunup bulunmadığı ,davalı şirketin güç arttırımı sebebiyle yeniden DBA imzalanması için talepte bulunması ve gerekli işlemleri yapma yükümlülüğünün olup olmadığı ve bu durumun alacak ve miktarına etkisinin olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Mahkemece yargılamada elektrik mühendisi bilirkişiden kök ve ek rapor ile ,yine elektrik mühendislerinden oluşan heyetten raporlar alınmıştır. Yargılamada alınan bilirkişi heyeti raporunda raporunda özetle; Davalı … ‘ ye ait … No lu Dağıtım Merkezinde yer alan İdari binalar ölçü hücresindeki 75/5 A olan akım trafolarının … onaylı projelerine göre 125/5 A değerindeki 2015/12453 , 2015/12454 , 2015/ 12455 seri no lu 3 adet akım trafosu değişiminin 01.08.2015 tarihinde yapılmış olduğu ve 60019266 seri no lu sayaçta bu tarihten itibaren Davacı tarafından yapılan çarpan kayıt hatası sebebiyle davalının tüketimlerinin 8625 ile çarpılarak hesaplanması gerekirken 5175 ile çarpılarak hesaplandığı, bu sebeple Davalının sayacında 01.08.2015 – 06.12.2018 tarihleri arasında eksik tüketim kaydının yapılmış olduğu, dolayısıyla davalının sayacında okunan tüketim miktarının ( 8625 – 5175 -) 3450 ile çarpımı sonucu ortaya çıkacak miktarın bedeli kadar bir tutarın davacı şirket tarafından davalı kurumdan tahsilinin yapılamadığı ,Davacı şirket … ‘ın eksik tüketim çarpan hatasını tespit ettiği tarihten geriye dönük olarak EPTHY 36.-5-a-1-2 maddesine göre 09.06.2018 ile 06.12.2018 tarih aralığı olan 180 gün için 1.771.758 kwh ilave tüketim hesaplaması yaparak davalı kuruma bu faturayı yansıttığı ve davalı kurumun 1.547.313,00 TL lik faturayı ödediği, 30.05.2018 tarihli Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre yapılan hatalı tespitin giderilmesine ilişkin yapılacak işlemin dağıtım şirketinin ve/veya tedarikçinin lehine olduğu ve doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde 180 günü aşamaz hükmünün bulunduğu, davalı şirketin EPTHY nin ilgili maddesi gereğince davalıdan 180 günlük eksik tüketim bedelinin tahsilini yapmış olduğu göz önüne alındığında, aradaki sözleşme ilişkisi ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre sebepsiz zenginleşmeye konu bir alacak bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Sebepsiz zenginleşmeye konu bir alacak olduğu kanaatine varılması durumunda davacı Şirketin , davalıdan ; 01-08-2015 tarihi ile -09.06.2018 tarihleri arasındaki eksik tüketim miktarının bedelinin tahsilini gerçekleştirilemediği ve bu dönem bakımdan eksik tüketim miktarının heyetçe 3.118.896,48 TL olarak hesaplandığı , davacı talebinin ise 3.118.859,00 TL olduğu görüşü bildirilmiştir. Mahkemece; 03.12.2021 tarihli kök ve 21.06.2022 tarihli ek rapor mülga yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığından hükme esas alınmamış, 02.08.2023 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Somut olayda tatbiki gereken Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre bu husustaki alacağın 180 günlük süre dahilinde talep edilebileceği düzenlemesi mevcut olup,bu süreye ilişkin olarak da hatalı çarpan uygulamasından kaynaklanan alacak davalı şirketçe davacıya ödenmiştir. Davalı tarafça her ne kadar Dağıtım Bağlantı Anlaşması imzalanması gerekliliği Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin Anlaşma Gücü Başlıklı 14/6 ıncı maddesindeki düzenleme uyarınca, güç artışı ile birlikte yeniden dağıtım sistemine bağlantı yapıldığı varsayılarak tüm sürecin baştan başlaması gerektiğine ilişkin istinaf sebeplerinin incelenmesinde; davalı … ‘ ye ait … No lu dağıtım merkezinde yer alan İdari Binalar ölçü hücresindeki 75/5 A olan akım trafolarının … onaylı projelerine göre 125/5 A değerindeki 2015/12453 , 2015/12454 , 2015/ 12455 seri no lu 3 adet akım trafosu değişiminin 01.08.2015 tarihinde yapılmış olduğu, uyuşmazlığın davacı tarafça hatalı çarpan uygulamasından kaynaklandığı dikkate alındığında yerinde görülmemiştir. Yargılamada görüşüne başvurulan bilirkişi kurulunca, davalı şirketin EPTHY nin ilgili maddesi gereğince davalıdan 180 günlük eksik tüketim bedelinin tahsilini yapmış olduğu göz önüne alındığında, aradaki sözleşme ilişkisi ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre sebepsiz zenginleşmeye konu bir alacak bulunmadığı şeklindeki görüşünün mevzuata uygun olduğu ve söz konusu raporun hükme esas alınmasında usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Böylece, mahkemece verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı tarafın istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL’nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)İstinaf masrafının istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay’da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 23/09/2025
İstanbul’un Bahçelievler ilçesinde, Bakırköy Adliyesi’ne yakın konumda yer alan Avukat Sinan Karabacak dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Hizmet verdiğimiz diğer alanları görmek için Hizmetlerimiz sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95
Yasal Uyarı: Bu makale Av. Sinan Karabacak tarafından, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her dava kendine özgü koşullar içermektedir. Hukuki danışmanlık için lütfen iletişime geçiniz.
