Boşanma Davası Ne Kadar Sürer? Süre, Harç ve Masraflar (2026)

Boşanma davası, anlaşmalı boşanmada çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanıp tarafların istinaf hakkından feragat etmesiyle aynı gün kesinleşebilen; çekişmeli boşanmada ise ilk derece mahkemesinde genellikle 1 ila 2 yıl, istinaf ve temyiz aşamalarıyla birlikte birkaç yıl süren bir aile mahkemesi davasıdır. Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü verilerine göre boşanma davalarının ilk derece mahkemesindeki ortalama görülme süresi 2020’de 199 gün iken 2025’te 163 güne inmiştir; bu ortalama anlaşmalı dosyaları da kapsar.

2026 yılında boşanma davası açılırken 732,00 TL başvurma harcı ve 732,00 TL peşin karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 1.464,00 TL harç ile gider avansı ödenir. 31.07.2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun’la Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 147’nci maddesine eklenen fıkra uyarınca iki duruşma arasındaki süre kural olarak 3 ayı geçemez.

Bu yazıda anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davasının hangi aşamalardan geçtiği, her aşamadaki yasal süreler, istinaf ve temyizin davayı ne kadar uzattığı, 2026 yılı harç, gider avansı ve avukatlık ücreti tutarları, adli yardım ve davanın makul süreyi aşması hâlinde başvurulabilecek yollar güncel Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında incelenmektedir.

Boşanma sebeplerini ve çekişmeli davanın esasını evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma yazımızda ayrıca ele aldık. Her dosyanın süresi delil durumuna, tarafların tutumuna ve mahkemenin iş yüküne göre değiştiğinden somut olayınızın değerlendirilmesi için bir avukata danışmanız önerilir.

Tarafların duruşmaya daveti — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 147/3 (Ek: 16.07.2026 – 7589/21 md.): Duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hâllerde, hâkim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilir.

Kanun metninin resmi kaynağı: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, mevzuat.gov.tr

Boşanma Davasının Süresini Belirleyen Etkenler

Boşanma davasının süresini en çok belirleyen etken, eşlerin boşanma ve sonuçları konusunda anlaşıp anlaşmadığıdır. Anlaşmalı boşanmada tahkikat yapılmaz; hâkim tarafları bizzat dinler ve protokolü uygun bulursa aynı duruşmada karar verir. Çekişmeli boşanmada ise dilekçeler teatisi, ön inceleme, tanık dinlenmesi, sosyal inceleme raporu ve kanun yolu aşamaları süreyi uzatır.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun Sabire Güngör başvurusuna ilişkin B. No: 2019/32487 sayılı ve 29.02.2024 tarihli kararında da yaklaşık 5 yıl süren çekişmeli bir boşanma davasında tanıkların değişen adresleri, istinabe yoluyla tanık dinletilmesi ve istinafta yeni daire kurulması gibi etkenlerin süreyi uzattığı tespit edilmiştir. Maddeler hâlinde saymak gerekirse boşanma davasının süresini belirleyen başlıca etkenler;

1. Davanın anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi olduğu,
2. Dava dilekçesinin ve diğer evrakın davalıya ne kadar sürede tebliğ edildiği (yurt dışındaki eşe tebligat süreyi önemli ölçüde uzatır),
3. Tarafların bildirdiği tanık sayısı ve tanıkların başka yargı çevresinde istinabe yoluyla dinlenip dinlenmeyeceği,
4. Ortak çocuk varsa velayet için sosyal inceleme raporu veya uzman görüşü alınması,
5. Gider ve delil avansının kesin sürede yatırılıp yatırılmadığı,
6. Karşı dava açılması, davaların birleştirilmesi veya bekletici mesele yapılan başka bir dava bulunması,
7. Kararın istinaf ve temyiz edilip edilmediği ile kanun yolunda bozma veya kaldırma kararı verilip verilmediği,
8. Mahkemenin ve bölge adliye mahkemesi dairesinin iş yükü.

Adalet Bakanlığının açıkladığı verilere göre 2025 yılında 309.479 boşanma davası açılmış, 08.10.2026 itibarıyla görülmekte olan boşanma davası sayısı 139.541’dir. Bu yoğunluk, özellikle büyükşehirlerdeki aile mahkemelerinde duruşma aralarının uzamasının temel nedenidir.

A- Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Anlaşmalı boşanma davası, Türk Medeni Kanunu’nun 166/3’üncü maddesi uyarınca en az 1 yıl sürmüş evliliklerde eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesiyle görülen ve kural olarak tek duruşmada sonuçlanan davadır. Uygulamada dava açılışından duruşmaya kadar geçen süre mahkemenin iş yüküne göre birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişir; taraflar duruşmada istinaf hakkından feragat ederse boşanma kararı aynı gün kesinleşir. Şartların ve sürecin ayrıntıları anlaşmalı boşanma davası yazımızda yer almaktadır.

1- Dava Açılışından Duruşmaya

Anlaşmalı boşanma davasında dava dilekçesi ve imzalı protokol aile mahkemesine verildikten sonra mahkeme tensip zaptı düzenleyerek duruşma gününü belirler. Türk Medeni Kanunu’nun 166/3’üncü maddesi, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesini şart koştuğundan eşlerin duruşmada kimlikleriyle birlikte hazır bulunması gerekir. Taraflardan biri duruşmaya gelmezse karar verilemez ve dava ileri bir tarihe ertelenir. Protokolün eksik veya belirsiz olması da hâkimin değişiklik önermesine ve sürenin uzamasına yol açar; bu nedenle protokolün madde madde doğru hazırlanması davanın tek duruşmada bitmesinin ön şartıdır.

2- Kararın Kesinleşmesi ve İstinaftan Feragat

Anlaşmalı boşanma kararı, taraflar istinaf yoluna başvurma hakkından feragat ederse feragat tarihinde, feragat etmezlerse gerekçeli kararın her iki tarafa tebliğinden itibaren 2 haftalık istinaf süresinin dolmasıyla kesinleşir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 345’inci maddesine göre istinaf süresi ilamın taraflara usulen tebliğiyle işlemeye başlar. Gerekçeli kararın yazılması ve tebliği birkaç haftayı bulabildiğinden, kararın hızla kesinleşmesini isteyen eşler duruşma tutanağına geçirilecek şekilde kanun yolundan feragat beyanında bulunur. Feragatle kesinleşen kararın nüfusa işlenmesinden sonra eşler hukuken boşanmış olur.

3- Çekişmeli Davanın Anlaşmalıya Dönüştürülmesi

Çekişmeli olarak açılan bir boşanma davası, yargılamanın her aşamasında eşlerin boşanma ve tüm sonuçları üzerinde uzlaşmasıyla anlaşmalı boşanmaya dönüştürülebilir; bu yol, yıllar sürebilecek bir davayı tek duruşmaya indiren en etkili yöntemdir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/4184 E., 2024/911 K. sayılı ve 15.02.2024 tarihli kararında, istinaf aşamasında aynı gün hem istinaftan feragat dilekçesi hem de anlaşmalı boşanma protokolü sunulduğunda iki dilekçenin birlikte değerlendirilmesi ve bölge adliye mahkemesinin protokol uyarınca boşanma ve fer’îleri hakkında karar vermesi gerektiği belirtilerek yalnızca feragate dayanan ret kararı bozulmuştur.

B- Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Çekişmeli boşanma davası, eşlerin boşanma, kusur, velayet, nafaka veya tazminat konularından en az birinde anlaşamadığı ve yazılı yargılama usulüyle görülen davadır. İlk derece mahkemesindeki süre uygulamada genellikle 1 ila 2 yıl arasındadır; tanık sayısı, sosyal inceleme raporu ve tebligat sorunları bu süreyi uzatabilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 147/3’üncü maddesine göre 31.07.2026’dan itibaren iki duruşma arasındaki süre zorunlu hâller dışında 3 ayı geçemez.

1- Dilekçeler Aşaması

Çekişmeli boşanma davasının ilk aşaması, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinden oluşan dilekçeler teatisidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 127’nci maddesine göre davalı dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde cevap verir; zorunlu hâllerde bu süre bir defaya mahsus ve en fazla 1 ay uzatılabilir. Aynı Kanun’un 136’ncı maddesine göre cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri için de 2’şer haftalık süre vardır. Davalı cevap süresi içinde karşı dava açarsa karşı dava için de aynı dilekçe döngüsü işler. Tebligatın adreste yapılamaması veya davalının yurt dışında bulunması bu aşamayı birkaç aydan bir yıla kadar uzatabilir.

2- Ön İnceleme ve Tahkikat

Ön inceleme duruşmasında hâkim uyuşmazlık konularını belirler, tarafları sulhe teşvik eder ve delillerin toplanması için ara kararlar kurar. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 140/5’inci maddesine göre taraflara dilekçelerinde gösterdikleri belgeleri sunmaları için 2 haftalık kesin süre verilir. Tahkikat aşamasında tanıklar dinlenir, ortak çocuk varsa uzmanlardan sosyal inceleme raporu alınır ve gerekli kurum yazışmaları yapılır. Bu süreçte nafaka, velayet ve ortak konut gibi konularda tedbir nafakası dâhil geçici önlemler davanın sonuna kadar uygulanır. Velayet incelemesinin nasıl yapıldığı velayet davası yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Tanıkların başka bir yargı çevresinde istinabe yoluyla dinlenmesi tahkikatın en çok uzayan kısmıdır. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun Sabire Güngör başvurusuna ilişkin B. No: 2019/32487 sayılı ve 29.02.2024 tarihli kararında, ilk derece mahkemesinde 12 duruşma yapıldığı ve duruşmaların önemli bir kısmının tanık adreslerinin bildirilmesi ile istinabe sonuçlarının beklenmesi nedeniyle ertelendiği belirtilmiştir. Bu nedenle tanıkların güncel adresleriyle bildirilmesi ve mümkünse duruşmada hazır edilmesi süreyi doğrudan kısaltır.

Taraflar duruşmaya gelmezse dosya Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 150’nci maddesi uyarınca işlemden kaldırılır; 3 ay içinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır. Dosyanın takipsiz bırakılması, davanın baştan açılmasını gerektirebileceğinden süreyi en çok uzatan hatalardan biridir.

3- Karar, Gerekçeli Karar ve Tebliğ

Tahkikatın tamamlanmasından sonra sözlü yargılama yapılır ve hüküm açıklanır. Gerekçeli kararın yazılması, taraflara tebliği ve 2 haftalık istinaf süresinin geçmesi birlikte değerlendirildiğinde, hüküm açıklandıktan sonra kesinleşmeye kadar istinafa başvurulmasa bile çoğu dosyada 1 ila 2 ay geçer. Çekişmeli boşanma davasının aşamaları ve yasal süreleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Aşama	Yasal süre veya kural	Uygulamada süreyi uzatan durumlar
Cevap dilekçesi	Tebliğden itibaren 2 hafta (HMK m.127), en fazla 1 ay uzatma	Tebligatın yapılamaması, yurt dışı tebligat
Cevaba cevap ve ikinci cevap	2’şer hafta (HMK m.136)	Karşı dava açılması
Belge sunma	Ön incelemede 2 haftalık kesin süre (HMK m.140/5)	Kurumlardan belge gelmemesi
Duruşma aralığı	En fazla 3 ay (HMK m.147/3, 31.07.2026’dan itibaren)	Bilirkişi incelemesi, istinabe
Takipsiz bırakma	İşlemden kaldırma, 3 ay içinde yenileme (HMK m.150)	Tarafların duruşmaya gelmemesi
İstinaf ve temyiz başvurusu	Tebliğden itibaren 2’şer hafta (HMK m.345, m.361)	Harcın eksik yatırılması, bozma ve kaldırma

C- İstinaf ve Temyiz Aşamasında Süre

Boşanma kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde bölge adliye mahkemesine istinaf, bölge adliye mahkemesi kararına karşı da tebliğden itibaren 2 hafta içinde Yargıtaya temyiz yoluna başvurulabilir. Kanun yolu aşamaları çekişmeli boşanma davasının toplam süresini çoğu zaman ikiye katlar. Bölge adliye mahkemesi kararı kaldırıp yeniden hüküm kurabildiği gibi, Yargıtayın bozma kararı vermesi hâlinde dosya yeniden yargılama için ilk derece mahkemesine veya bölge adliye mahkemesine döner.

1- Harç Eksikliği Kanun Yolunu Nasıl Uzatır?

Kanun yolu harcının eksik yatırılması, dosyanın Yargıtaydan geri çevrilmesine ve süreyi aylarca uzatmasına neden olur. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2026/1800 E., 2026/3003 K. sayılı ve 23.03.2026 tarihli kararında, temyiz başvuru ve karar harçları yatırılmadan gönderilen boşanma dosyası, 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 32’nci maddesi uyarınca harç ödenmedikçe müteakip işlem yapılamayacağı belirtilerek, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 344’üncü maddesi gereğince 1 haftalık kesin süre verilmesi için bölge adliye mahkemesine geri çevrilmiştir. Aynı Daire’nin 2026/340 E., 2026/5866 K. sayılı ve 02.06.2026 tarihli kararında da temyiz dilekçesine yalnızca “adli yardımlıdır” yazılmasının, adli yardım talebi hakkında karar verilmedikçe harç yükümlülüğünü kaldırmadığı vurgulanmıştır.

2- Kısmi Kesinleşme: Boşanma Hükmü Fer’îlerden Önce Kesinleşebilir mi?

Boşanma hükmüne karşı kanun yoluna başvurulmayıp yalnızca kusur, nafaka, tazminat veya velayet gibi fer’î hükümler istinaf ya da temyiz edilirse boşanma hükmü kesinleşir ve eşler hukuken boşanmış olur; yargılama yalnızca fer’î konular yönünden devam eder. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/941 E., 2024/1270 K. sayılı ve 27.02.2024 tarihli kararında, kadının davasındaki boşanma hükmünün erkek tarafından temyiz edilmeyerek kesinleştiği ve bununla birlikte ortak konutun kadına tahsisine ilişkin tedbir kararının da son bulduğu kabul edilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/4752 E., 2024/3539 K. sayılı ve 16.05.2024 tarihli kararında ise kadının davasında verilen boşanma hükmü kesinleşince erkeğin karşı boşanma davasının konusuz kaldığı ve bu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Kısmi kesinleşmede dikkat edilmesi gereken nokta, istinaf veya temyiz dilekçesinde hangi hükümlere itiraz edildiğinin açıkça yazılmasıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2021/10316 E., 2022/1124 K. sayılı ve 09.02.2022 tarihli kararında, erkek boşanma hükmünü de istinaf ettiği hâlde bölge adliye mahkemesinin “boşanma hükmünün kesinleştiği” gerekçesiyle bu itirazları incelememesi bozma sebebi sayılmıştır.

D- Boşanma Davası Masrafları (2026)

Boşanma davası, konusu para ile ölçülemeyen bir dava olduğundan nispi değil maktu harca tabidir ve anlaşmalı ile çekişmeli boşanma arasında harç farkı yoktur. 2026 yılında aile mahkemesinde açılan boşanma davası için 732,00 TL başvurma harcı ve 732,00 TL peşin karar ve ilam harcı ödenir; bunlara gider avansı, avukatla takip edilen davalarda vekâletname suret harcı ve baro pulu eklenir. Maktu harç tutarları, 31.12.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ile 01.01.2026’dan itibaren %18,95 oranında artırılarak belirlenmiştir.

Masraf kalemi	2026 tutarı	Açıklama
Başvurma harcı (aile mahkemesi)	732,00 TL	Dava açılırken bir kez ödenir
Peşin karar ve ilam harcı	732,00 TL	Maktu; anlaşmalı ve çekişmeli boşanmada aynı
Vekâletname suret harcı	104,00 TL	Dava avukatla takip ediliyorsa
Gider avansı	Taraf sayısının 5 katı tebligat ücreti + 530,00 TL	HMK Gider Avansı Tarifesi (RG 28.10.2025)
İstinaf yoluna başvurma harcı	2.002,00 TL	Ayrıca maktu karar harcı ve posta gideri alınır
Temyiz yoluna başvurma harcı	3.608,50 TL	Ayrıca maktu temyiz karar harcı alınır
Nispi karar ve ilam harcı	Binde 68,31	Yalnızca ziynet, mal rejimi gibi parasal talepler için; dörtte biri peşin

1- Gider Avansı ve Delil Avansı

Gider avansı, tebligat ve posta giderlerini karşılamak için dava açılırken yatırılan ve yatırılmaması dava şartı eksikliği sayılan tutardır. 28.10.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi’nin 4’üncü maddesine göre davacı, taraf sayısının 5 katı tutarında tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530,00 TL’nin toplamını avans olarak öder; iki taraflı bir boşanma davasında bu, 10 tebligat ücreti ile 530,00 TL’nin toplamıdır. Kullanılmayan kısım hükmün kesinleşmesinden sonra davacıya iade edilir.

Tanık, bilirkişi ve keşif masrafları için ayrıca delil avansı istenir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2025/1239 E., 2025/7915 K. sayılı ve 29.09.2025 tarihli kararında gider avansının dava şartı olduğu, yatırılmazsa davanın usulden reddedileceği; delil avansının ise dava şartı olmadığı, yatırılmazsa yalnızca o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılacağı açıklanmış ve avansın nereye yatırılacağını göstermeyen muhtıranın kesin süre sonucu doğurmayacağı kabul edilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2025/700 E., 2025/7664 K. sayılı ve 23.09.2025 tarihli kararında da dosyada mevcut delil avansı düşülmeden tanık masrafı için kesin süre verilmesi hukuka aykırı bulunmuş, tanıkları dinlenmeden davanın reddi bozulmuştur.

2- Nafaka, Tazminat ve Ziynet Talepleri Harca Tabi mi?

Boşanma davasıyla birlikte istenen nafaka ile Türk Medeni Kanunu’nun 174’üncü maddesine dayanan maddi ve manevi tazminat, boşanmanın fer’î (eki) niteliğinde olduğundan ayrıca nispi harca tabi değildir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/90 E., 2024/7251 K. sayılı ve 14.10.2024 tarihli kararında ise boşanma talebi içermeyen bir karşı davada istenen tazminat ve yoksulluk nafakası için, tazminatlar toplamı ile nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden nispi peşin harç yatırılması gerektiği ve harç tamamlanmadan yargılamaya devam edilemeyeceği belirtilmiştir. Fer’î nitelikteki talepler ve tazminatın şartları boşanmada maddi ve manevi tazminat yazımızda incelenmiştir.

Ziynet eşyası, eşya alacağı veya mal rejiminden doğan alacak gibi boşanmanın eki olmayan parasal talepler ise talep edilen değer üzerinden binde 68,31 oranında nispi harca tabidir ve bu harcın dörtte biri dava açılırken peşin ödenir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/6091 E., 2024/2714 K. sayılı ve 22.04.2024 tarihli kararında, Türk Medeni Kanunu’nun 174/1’inci maddesi kapsamında kalmayan alacak talebinin nispi harca tabi olduğu ve harcı tamamlaması için davacıya süre verilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ziynet eşyası davası ve boşanmada mal paylaşımı talepleri bu nedenle hem harç hem süre bakımından boşanma davasından ayrı değerlendirilir; mal rejiminin tasfiyesi davası çoğu zaman boşanma kararının kesinleşmesini bekler.

3- Avukatlık Ücreti ve Karşı Taraf Vekâlet Ücreti

04.11.2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde asliye mahkemelerinde görülen davalar için öngörülen maktu ücret 45.000 TL‘dir ve aile mahkemesinde görülen boşanma davalarında bu tutar esas alınır.

Tarifenin 1/3’üncü maddesine göre avukatlık ücreti tarifenin altında kararlaştırılamaz; tarafların sözleşmeyle daha yüksek bir ücret belirlemesi mümkündür.

Tarifenin 6’ncı maddesine göre davadan feragat, kabul veya sulh ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce gerçekleşirse karşı taraf lehine hükmedilecek ücretin yarısına, sonra gerçekleşirse tamamına hükmolunur.

Boşanma davasını kaybeden taraf, karşı tarafın yargılama giderlerini ve maktu vekâlet ücretini öder. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2025/338 E., 2025/3292 K. sayılı ve 07.04.2025 tarihli kararında, boşanma davalarında vekâlet ücretinin davanın kabul veya reddine göre takdir edileceği, kusur durumu ile nafaka ve tazminat gibi fer’î taleplerin kabul veya reddi için ayrıca vekâlet ücretine hükmedilemeyeceği belirtilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/459 E., 2024/8275 K. sayılı ve 05.11.2024 tarihli kararında ise eşlerin dava sürerken başka bir mahkemede anlaşmalı olarak boşanması üzerine konusuz kalan davada kusur tartışması yapılarak taraflardan birine vekâlet ücreti ve yargılama gideri yüklenemeyeceği kabul edilmiştir.

4- Adli Yardım: Masrafları Karşılayamayanlar İçin Yol

Adli yardım, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 334-340’ıncı maddeleri uyarınca kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan yargılama giderlerini ödeyemeyecek durumdaki kişilerin harç ve giderlerden geçici olarak muaf tutulmasıdır; talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması ve mali durumu gösteren belgelerin sunulması şarttır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2025/8631 E., 2026/3731 K. sayılı ve 07.04.2026 tarihli kararında, temyiz aşamasında yapılan adli yardım talebini incelemenin Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 336/3’üncü maddesi uyarınca Yargıtaya ait olduğu belirtilerek ödeme gücünden yoksun kadının talebi kabul edilmiştir. Buna karşılık Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2021/8183 E., 2021/9331 K. sayılı ve 08.12.2021 tarihli kararında mali duruma ilişkin hiçbir belge sunulmadığı için adli yardım talebi reddedilmiştir. Adli yardımdan yararlanan taraf davayı kaybederse ertelenen harç ve giderler kendisinden tahsil edilebilir.

E- Boşanma Davası Uzarsa: Makul Süre ve Evlenme Hakkı

Boşanma davasının makul süreyi aşması, Anayasa Mahkemesi içtihadına göre hem makul sürede yargılanma hakkını hem de Anayasa’nın 20 ve 41’inci maddeleri kapsamında korunan evlenme hakkını ihlal edebilir.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun Sabire Güngör başvurusuna ilişkin B. No: 2019/32487 sayılı ve 29.02.2024 tarihli kararında, sadakat yükümlülüğünün boşanma davası süresince devam ettiği gözetilerek devletin boşanma davalarını makul bir sürede sonlandırma yükümlülüğü bulunduğu kabul edilmiş; ancak yaklaşık 5 yıl süren davada gecikmenin önemli kısmı taraflardan kaynaklandığı için oyçokluğuyla ihlal bulunmamıştır. Aynı kararın karşıoy gerekçesinde, Adalet Bakanlığının hedef süre uygulamasında bu davalar için 600 gün öngörüldüğüne dikkat çekilmiştir.

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümünün Cemalettin Ayhan başvurusuna ilişkin B. No: 2021/860 sayılı ve 20.11.2024 tarihli kararında ise başvurucunun herhangi bir eylemi gecikmeye yol açmadığı hâlde iki dereceli yargılaması yaklaşık 10 yıl süren boşanma davası nedeniyle evlenme hakkının ihlal edildiğine karar verilmiş ve başvurucuya net 30.000 TL manevi tazminat ödenmesine hükmedilmiştir. Aynı kararda makul sürede yargılanma hakkına ilişkin şikâyetlerin, 6384 sayılı Kanun’da 7499 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik uyarınca önce Tazminat Komisyonuna yapılması gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle uzun süren bir boşanma davasında süre şikâyeti için önce Tazminat Komisyonu yolu, evlenme hakkına ilişkin şikâyet için ise kesinleşmeden sonra bireysel başvuru değerlendirilmelidir.

Boşanma Davasını Hızlandırmak İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Boşanma davasının süresi büyük ölçüde tarafların usul işlemlerini zamanında ve eksiksiz yapmasına bağlıdır. Aşağıdaki adımlar hem anlaşmalı hem çekişmeli boşanmada gereksiz ertelemelerin önüne geçer:

1. Evlilik en az 1 yıl sürmüşse ve eşler boşanmanın sonuçlarında uzlaşabiliyorsa anlaşmalı boşanma yolunu değerlendirin.
2. Dava dilekçesinde davalının güncel ve doğru adresini yazın; adres bilinmiyorsa adres araştırması için baştan talepte bulunun.
3. Tanıkları güncel adresleriyle bildirin ve mümkünse duruşmada hazır edin.
4. Mahkemenin verdiği gider ve delil avansı kesin sürelerini kaçırmayın.
5. Belgeleri ön inceleme duruşmasında verilen 2 haftalık kesin süre içinde sunun.
6. Duruşmalara katılın veya vekil aracılığıyla temsil edilin; takipsiz bırakılan dosya işlemden kaldırılır.
7. Kanun yoluna başvururken harçları eksiksiz yatırın ve itiraz ettiğiniz hükümleri dilekçede açıkça belirtin.
8. Yalnızca fer’î konulara itiraz edecekseniz boşanma hükmünün kesinleşmesine engel olmayın.
9. Dava sürerken uzlaşma sağlanırsa protokolü mahkemeye sunarak çekişmeli davayı anlaşmalıya dönüştürün.

Şiddet içeren durumlarda boşanma davasının sonucunu beklemek gerekmez; 6284 sayılı Kanun uyarınca uzaklaştırma kararı geciktirilmeksizin verilir. Boşanma davasının stratejisinin baştan doğru kurulması süreyi doğrudan etkilediğinden, boşanma sürecini bir avukatla planlamak özellikle çocuklu ve mal paylaşımı içeren dosyalarda sürecin öngörülebilir ilerlemesini sağlar.

Sonuç

Boşanma davasının süresi, anlaşmalı boşanmada çoğunlukla tek duruşma ve aynı gün kesinleşme ile birkaç hafta ile birkaç ay arasında; çekişmeli boşanmada ise ilk derece mahkemesinde genellikle 1 ila 2 yıl, istinaf ve temyizle birlikte birkaç yıldır. Boşanma davalarının ilk derece mahkemesindeki ortalama görülme süresi 2025 yılında 163 gündür ve 31.07.2026’dan itibaren iki duruşma arasındaki süre kural olarak 3 ayı geçemez.

2026 yılında boşanma davası açmanın harç maliyeti 732,00 TL başvurma harcı ile 732,00 TL peşin karar ve ilam harcı olmak üzere 1.464,00 TL’dir; gider avansı, delil avansı ve avukatlık ücreti bunlara eklenir. Nafaka ve tazminat talepleri harca tabi değilken ziynet ve mal rejimi gibi parasal talepler binde 68,31 oranında nispi harca tabidir. Davanın makul süreyi aşması hâlinde Tazminat Komisyonu ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolları açıktır.

Sık Sorulan Sorular

İstanbul’un Bahçelievler ilçesinde, Bakırköy Adliyesi’ne yakın konumda yer alan Avukat Sinan Karabacak, aile hukuku başta olmak üzere dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Hizmet verdiğimiz diğer alanları görmek için Hizmetlerimiz sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95

Yasal Uyarı: Bu makale Av. Sinan Karabacak tarafından, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her dava kendine özgü koşullar içermektedir. Hukuki danışmanlık için lütfen iletişime geçiniz.