Nafaka Ödenmezse Ne Olur? İcra Takibi, Tazyik Hapsi, Maaş Haczi ve TCK 233 (2026)

Nafaka ödenmezse nafaka alacaklısı, nafakaya hükmeden mahkeme kararına dayanarak icra takibi başlatır. Borçlunun maaşı, emekli aylığı, banka hesabı, taşınmazı ve aracı haczedilebilir. Takipten sonra işleyen aylık nafakayı ödemeyen borçlu hakkında, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 344’üncü maddesi uyarınca alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Borçlu nafakayı öderse tahliye edilir. Şikâyet, İİK 347 uyarınca ödememenin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde bir yıl içinde yapılmalıdır.

Tazyik hapsi bir ceza değildir, adli sicile işlemez ve ertelenemez. 5510 sayılı Kanun’un 93’üncü maddesi uyarınca emekli aylığı nafaka borcu için haczedilebilir. Ayrı yaşanan dönemde eşe ve çocuklara hiç destek olmamak ise 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 233/1 maddesi kapsamında, 7593 sayılı Kanun’la 18.08.2026’dan itibaren üç aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektiren bir suç oluşturabilir. İlama dayalı birikmiş nafaka alacakları ise takip tarihinden geriye doğru on yıl içinde istenebilir.

Bu yazıda ödenmeyen nafakanın icra takibiyle nasıl tahsil edileceği, tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakasının hangi tarihten itibaren icraya konulabileceği, maaş ve emekli aylığı haczinin sınırları, tazyik hapsinin şartları, şikâyet süresi ve itiraz yolu, borçlunun nafakanın kaldırılması davası açmasının etkisi ve nafaka ödememenin TCK 233 kapsamında suç oluşturup oluşturmadığı 2018-2024 tarihli Yargıtay kararları ışığında incelenmektedir. Nafakanın türleri ve hangi hâllerde bağlandığı için nafaka türleri rehberimize bakabilirsiniz. Her icra dosyasının takip tarihi, talep edilen aylar ve tebligat durumu farklı olduğundan somut olayınızın değerlendirilmesi için bir avukata danışmanız önerilir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu Madde 344: Nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse, borçlu tahliye edilir. Borçlunun, nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmış olması halinde, ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurularak, tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir.

Madde 347: Bu Bapta yer alan fiillerden dolayı şikâyet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer.

Kanun metninin resmi kaynağı: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, mevzuat.gov.tr

Yargıtay Kararları Işığında Nafaka Borçlusuna Tazyik Hapsi Verilmesi İçin Gerekli Şartlar

Tazyik hapsi, nafaka borçlusunu ödemeye zorlamak için İİK 344’te öngörülen ve icra ceza mahkemesince verilen bir yaptırımdır. Nafaka ödenmezse tazyik hapsi için içtihatlarla Yargıtay tarafından bazı kriterler ortaya konulmuştur. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2005/17-7 E., 2005/37 K. sayılı ve 19.04.2005 tarihli kararında belirlenen ve Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2023/9403 E., 2024/68 K. sayılı ve 09.01.2024 tarihli kararında da aynen tekrarlanan ölçütlere göre maddeler hâlinde saymak gerekirse nafaka hükmüne uymamaktan tazyik hapsine karar verilebilmesi için;

1. Nafaka ödenmesinin bir mahkeme kararına dayanması,
2. Aylık nafakanın tahsili için icra takibine başlanmış ve icra emrinin borçluya tebliğ edilmiş olması,
3. Borçlunun ilamda yazılı ödeme koşullarına uymaması,
4. İcra emrinin tebliği ile şikâyet tarihi arasında işlemiş en az bir aylık cari nafaka borcunun bulunması,
5. Borçlu tarafından nafakanın kaldırılması veya azaltılması için açılmış bir davanın bulunmaması, dava açılmışsa sonuçlanmış olması,
6. Şikâyetin, ödememenin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde ödememe tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılması gerekir.

Bu şartlardan biri eksikse tazyik hapsi kararı kanun yararına bozma yoluyla dahi kaldırılmaktadır. Uygulamada en sık rastlanan eksiklik, takip talebinde işleyecek aylık nafakanın istenmemesi ve icra emrinin borçlunun kendisine tebliğ edilmemesidir.

A- Nafaka Ödenmezse İlk Adım: İcra Takibi

Ödenmeyen nafakanın tahsili ve tazyik hapsi yolunun açılması için önce icra takibi başlatılması gerekir. Nafaka alacaklısı, nafakaya hükmeden kararla birlikte herhangi bir icra dairesine başvurur. Takip talebinde hem ödenmemiş geçmiş aylar (birikmiş nafaka) hem de takipten sonra her ay işleyecek nafaka istenir. İcra emri borçluya tebliğ edilir ve borçlu yedi gün içinde ödeme yapmazsa haciz aşamasına geçilir.

1- Hangi Nafaka Hangi Tarihten İtibaren İcraya Konulabilir?

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 367’nci maddesine göre aile hukukuna ilişkin hükümler kesinleşmedikçe icra edilemez. Bu kural yoksulluk ve iştirak nafakası için geçerlidir, tedbir nafakası için geçerli değildir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2018/5511 E., 2019/2433 K. sayılı ve 19.02.2019 tarihli kararında, takibe konu nafakanın tedbir nafakası niteliğinde olduğu anlaşıldığından, tahsil için dayanak ilamın kesinleşmesinin gerekmediği belirtilmiş ve borçlunun şikâyetini kabul eden icra mahkemesi kararı bozulmuştur.

Nafaka türü	Dayanak	Takip türü	Ne zaman icraya konulur?
Ara kararla bağlanan tedbir nafakası	TMK 169 ara kararı	İlamsız takip	Ara karar verilir verilmez
Nihai karardaki tedbir nafakası	Boşanma kararı	İlamlı takip	Kesinleşme beklenmeden
TMK 197 bağımsız tedbir nafakası	Aile mahkemesi kararı	İlamlı takip	Kesinleşme beklenmeden
Yoksulluk nafakası (TMK 175)	Boşanma kararı	İlamlı takip	Boşanma kararı kesinleştikten sonra
İştirak nafakası (TMK 182)	Boşanma kararı	İlamlı takip	Boşanma kararı kesinleştikten sonra
Anlaşmalı boşanma protokolündeki nafaka	Protokolü onaylayan karar	İlamlı takip	Boşanma kararı kesinleştikten sonra

Boşanma davası sürerken ödenmeyen tedbir nafakasının tahsili ve tedbir nafakasının ne zaman sona erdiği için tedbir nafakası yazımıza bakabilirsiniz. Nafakanın icra edilebilmesi için hükümde açık bir miktar ve ödeme yükümlüsü bulunmalıdır. Bu nedenle anlaşmalı boşanmada nafaka maddesinin net yazılması gerekir. Protokolde nafaka maddesinin nasıl yazılacağı için anlaşmalı boşanma protokolü yazımıza bakabilirsiniz.

2- Takip Talebinde İşleyecek Aylık Nafaka Mutlaka İstenmelidir

Nafaka takibinde en kritik nokta, takip talebinde yalnızca geçmiş aylara ait birikmiş nafakanın değil, takipten sonra işleyecek aylık (cari) nafakanın da istenmesidir. Yargıtay’a göre takipten önceki birikmiş nafaka adi alacak niteliğindedir ve tek başına tazyik hapsine konu olmaz.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2021/10922 E., 2022/112 K. sayılı ve 11.01.2022 tarihli kararında, takip talebinde cari nafaka alacağı istenmeyip yalnızca adi alacak niteliğindeki geçmiş dönem nafaka borçlarının tahsilinin talep edildiği, işleyecek aylık nafaka talebinin bulunmadığı ve icra emrinin tebliği ile şikâyet arasında bir aylık cari nafaka borcu oluşmadığı gerekçesiyle tazyik hapsi kararı kanun yararına bozulmuştur.

Takip talebinde “devam edecek aylara ilişkin işleyecek nafaka bedelleri” açıkça istenmişse tazyik hapsi yolu açıktır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2023/5270 E., 2023/5343 K. sayılı ve 26.09.2023 tarihli kararında, tedbir nafakası takibinde ödeme emrinde bu ibarenin kullanıldığı ve takip tarihinden itibaren aylık işleyecek nafakanın açıkça talep edildiği belirtilerek tazyik hapsi kararına yönelik kanun yararına bozma istemi reddedilmiştir.

3- ÜFE Artışlı Nafakanın Takibi ve Mükerrer Takip Yasağı

Mahkeme kararında nafakanın her yıl ÜFE veya TÜFE oranında artırılmasına hükmedilmişse, alacaklı artırılmış güncel nafakayı icra takibine konu edebilir. Artışın ilk takipte istenmediği durumlarda fark alacak için ayrı takip yapılabilir. Ancak aynı aylara ait nafaka iki ayrı takipte istenirse mükerrer tahsil riski doğar.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2023/288 E., 2023/6661 K. sayılı ve 25.10.2023 tarihli kararında, ilk takipte istenmeyen ÜFE-TÜFE artış farkının ayrı takipte istenmesinin hukuka aykırı olmadığı, ancak kesişen aylar bakımından mükerrer talep edilen kısımlar yönünden takibin iptali gerektiği, takibin tamamen iptal edilmesinin ise hatalı olduğu kabul edilmiştir. Nafakanın yıllık artışının hesaplanması için iştirak nafakası yazımıza bakabilirsiniz.

B- Nafaka Borcu İçin Maaş ve Emekli Aylığı Haczi

Nafaka alacağı, diğer alacaklara göre haciz bakımından ayrıcalıklıdır. İİK 83’e göre maaşlar ve ücretler, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşüldükten sonra haczedilebilir ve haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93’üncü maddesine göre ise SGK’dan alınan gelir, aylık ve ödenekler kural olarak haczedilemez, ancak nafaka borçları bu yasağın dışındadır. Yani emekli aylığı, nafaka borcu için borçlunun rızası aranmadan haczedilebilir.

Haczin oranı bakımından işleyen aylık nafaka ile birikmiş nafaka arasında ayrım yapılır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2018/3738 E., 2018/8845 K. sayılı ve 27.09.2018 tarihli kararında, nafaka borçları için 5510 sayılı Kanun’un 93’üncü maddesindeki haczedilmezlik kuralının uygulanmayacağı, işleyen aylık nafakanın tamamı için ve birikmiş nafaka alacağı için de bakiye emekli maaşının dörtte biri oranında haciz yapılmasının yasaya uygun olduğu belirtilerek borçlunun şikâyetini kabul eden icra mahkemesi kararı bozulmuştur.

Borçlunun maaşı dışında banka hesapları, taşınmazları, araçları, kira gelirleri ve şirket ortaklık payları da haczedilebilir. Borçlunun malvarlığının tespiti için icra dairesinden tapu, araç, SGK ve banka sorgusu istenir.

C- Tazyik Hapsi (İİK 344): Niteliği, Süresi ve Uygulanması

Tazyik hapsi, İİK 344 uyarınca nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesince verilen üç aya kadar hapistir. Amaç borçluyu cezalandırmak değil, ödemeye zorlamaktır. Borçlu hapis sürerken birikmiş nafakayı öderse derhâl tahliye edilir.

1- Tazyik Hapsi Ceza Değildir, Adli Sicile İşlemez

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2023/5270 E., 2023/5343 K. sayılı ve 26.09.2023 tarihli kararında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 2/l maddesindeki tanıma atıfla disiplin ve tazyik hapsinin bir suç karşılığı olmadığı, kısmi bir düzeni korumak amacıyla uygulandığı belirtilmiştir. Bu nedenle tazyik hapsi:

• Seçenek yaptırımlara (adli para cezası vb.) çevrilemez,
• Ertelenemez ve önödeme uygulanamaz,
• Tekerrüre esas olmaz ve şartla salıverilme hükümleri uygulanmaz,
• Adli sicil kaydına (sabıka kaydına) işlenmez.

2- Ödenmeyen Her Ay Ayrı Tazyik Hapsi Sebebidir

Aynı icra takibinde birden fazla ayın nafakası ödenmezse, her ay için ayrı tazyik hapsi kararı verilebilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2023/9403 E., 2024/68 K. sayılı ve 09.01.2024 tarihli kararında, aylık 1.500,00 Euro iştirak nafakasının Ekim ve Kasım 2021 aylarına ait ödemeleri için ayrı ayrı şikâyet yapılan dosyada, ödenmeyen her aya ilişkin nafaka borcunun ayrı ayrı İİK 344 kapsamında yaptırım gerektireceği ve borçlu hakkında iki ayrı tazyik hapsi kurulmasında isabetsizlik olmadığı belirtilerek kanun yararına bozma istemi reddedilmiştir.

3- Şikâyet Süresi: Üç Ay ve Bir Yıl

İİK 347’ye göre şikâyet hakkı, ödememenin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde ödememe tarihinden itibaren bir yıl geçmekle düşer. Nafaka her ay muaccel olduğundan, uygulamada şikâyet tarihinden geriye doğru üç ay içindeki ödenmeyen aylar için tazyik hapsi istenebilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2023/1881 E., 2023/1415 K. sayılı ve 07.03.2023 tarihli kararında, Temmuz ayında yapılan şikâyette Şubat-Haziran 2020 aylarının tamamı için tazyik hapsi verilmesi hatalı bulunmuş, şikâyetin havale edildiği tarihten geriye doğru üç ayın nafakası için tazyik hapsine hükmedilmesi ve bu ayların nafakası ödendiğinde cezanın düşürüleceği aylarının kararda gösterilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

4- İcra Emri Borçlunun Kendisine Tebliğ Edilmelidir

İlamlı takipte icra emri borçlunun vekiline tebliğ edilebilir. Ancak tazyik hapsi kişiye bağlı bir yaptırım olduğundan icra emrinin borçlunun kendisine de tebliğ edilmesi gerekir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2019/4853 E., 2019/5389 K. sayılı ve 03.04.2019 tarihli kararında, ödeme emrinin borçlu asil yerine yalnızca vekiline tebliğ edildiği, borçlu asile usulüne uygun tebligat yapılmadığı gerekçesiyle tazyik hapsi kararı kanun yararına bozularak kaldırılmıştır.

5- Borç Ödenirse Tahliye, Kısmi Ödeme Yetmez

İİK 344/1’e göre hapsin uygulanmasına başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir. Tahliye veya düşme için borcun tamamının ödenmesi gerekir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2020/3160 E., 2020/2999 K. sayılı ve 05.05.2020 tarihli kararında, 10.000,00 TL nafaka borcunun yalnızca 2.300,00 TL’lik kısmı ödenmesine rağmen tazyik hapsinin infaz edilmesine yer olmadığına karar verilmesi hatalı bulunmuş ve borcun icra masrafları ve işlemiş faiziyle birlikte tamamen ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.

6- Tazyik Hapsine İtiraz

İİK 353’e göre icra mahkemesinin verdiği tazyik hapsi kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. İtirazı, o yerde birden fazla icra mahkemesi varsa numara olarak izleyen icra mahkemesi, tek icra mahkemesi varsa asliye ceza mahkemesi inceler. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. Kesinleşmiş hatalı kararlara karşı ancak Adalet Bakanlığı aracılığıyla kanun yararına bozma yoluna gidilebilir.

D- Borçlu Nafakanın Kaldırılması Davası Açarsa Tazyik Hapsi Ne Olur?

İİK 344/2’ye göre borçlu, nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmışsa, ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurularak tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir. Bu hüküm borçluya otomatik bir koruma sağlamaz; icra ceza mahkemesi davanın sonucunun beklenip beklenmeyeceği hakkında gerekçeli bir karar vermek zorundadır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2019/12613 E., 2019/17054 K. sayılı ve 26.11.2019 tarihli kararında, derdest nafakanın kaldırılması davası bulunduğu için borçlunun doğrudan beraat etmesi gerektiği yönündeki istem reddedilmiş, ancak duruşmada bu davanın bildirilmesine rağmen sonucunun beklenip beklenmeyeceği hakkında karar verilmeden tazyik hapsi kurulması bozma sebebi sayılmıştır.

Nafakanın kaldırılması davası açmak, nafaka ödeme yükümlülüğünü askıya almaz. Dava sonuçlanana kadar mevcut nafaka borcu işlemeye devam eder ve icra takibiyle tahsil edilebilir. Nafakanın kaldırılması, azaltılması veya artırılması davasının şartları için nafakanın kaldırılması davası yazımıza bakabilirsiniz.

E- Nafaka Yükümlülüğü Kendiliğinden Sona Ermişse

Nafaka yükümlülüğü kanun gereği sona ermişse, sonraki aylar için ne icra takibi ne de tazyik hapsi mümkündür. TMK 176/3’e göre irat biçimindeki nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2019/4033 E., 2019/5399 K. sayılı ve 03.04.2019 tarihli kararında, nafaka alacaklısının 21.09.2016’da yeniden evlendiği anlaşıldığından, sonraki aylar için verilen tazyik hapsi kanun yararına bozularak kaldırılmıştır.

İştirak nafakası da çocuğun ergin olmasıyla kendiliğinden sona erer. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2023/1881 E., 2023/1415 K. sayılı ve 07.03.2023 tarihli kararında, TMK 328/1 uyarınca iştirak nafakasının çocuğun reşit olduğu tarihte kendiliğinden sona ereceği ve borçlunun sonraki aylar için ödeme yapmak zorunda olmadığı belirtilmiştir. Eğitimi devam eden ergin çocuk için nafakanın devamı ancak ayrıca açılacak yardım nafakası davasıyla mümkündür. Bu davanın şartlarını üniversite öğrencisi çocuk için yardım nafakası yazımızda açıkladık. Yoksulluk nafakasının süresine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı için süresiz nafaka kaldırıldı mı yazımıza bakabilirsiniz.

F- Nafaka Ödememek TCK 233 Kapsamında Suç mudur?

Mahkemece hükmedilen nafakanın ödenmemesinin asıl yaptırımı İİK 344’teki tazyik hapsidir. TCK 233/1 ise aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiyi, şikâyet üzerine 7593 sayılı Kanun’la 18.08.2026’dan itibaren üç aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandıran gerçek bir suç tipidir. İki yaptırım farklı şartlara bağlıdır.

Ölçüt	Tazyik hapsi (İİK 344)	Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali (TCK 233/1)
Niteliği	Ödemeye zorlama aracı	Ceza yaptırımı
Süre / ceza	Üç aya kadar tazyik hapsi	Üç aydan iki yıla kadar hapis
Ön şart	Nafaka kararı, icra takibi ve tebliğ	Nafaka kararı şart değil
Görevli mahkeme	İcra ceza mahkemesi	Asliye ceza mahkemesi
Ödemenin etkisi	Ödenince tahliye	Ödeme suçu kendiliğinden ortadan kaldırmaz
Adli sicil	İşlenmez	Mahkûmiyet hâlinde işlenir
Şikâyet süresi	3 ay / 1 yıl (İİK 347)	6 ay (TCK 73)

Yargıtay uygulamasında, yalnızca mahkemece hükmedilen nafakanın ödenmemesi iddiasına dayanan TCK 233 davalarında beraat kararları onanmaktadır. Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2021/18857 E., 2023/26298 K. sayılı ve 25.12.2023 tarihli kararında, boşanma davasında hükmedilen tedbir nafakasını ödemediği için icra mahkemesince tazyik hapsine mahkûm edilen sanık hakkında aynı eylem nedeniyle açılan TCK 233/1 davasında verilen beraat kararı onanmıştır. Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2021/13114 E., 2023/21160 K. sayılı ve 18.09.2023 tarihli kararında da ortak çocuk lehine hükmedilen tedbir nafakasının ödenmemesine dayanan suçlamada beraat kararı onanmıştır.

Buna karşılık nafaka kararı bulunmadan önceki dönemde, ayrı yaşanan eşe ve çocuklara hiçbir destek verilmemesi TCK 233/1 suçunu oluşturabilir. Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2021/11797 E., 2023/20448 K. sayılı ve 05.07.2023 tarihli kararında, yaklaşık beş yıl ayrı yaşadığı eşine ve çocuklarına evin geçimi için para vermeyen sanığın mahkûmiyetine ilişkin değerlendirme esas yönünden hukuka uygun bulunmuş, düzenli nafaka ödemelerinin şikâyet tarihinden sonraki döneme ait olduğu belirtilmiştir. Hüküm yalnızca basit yargılama usulünün değerlendirilmesi için bozulmuştur. Suçun unsurları, 7593 sayılı Kanun’la artırılan cezalar ve uzlaştırma için aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali suçu yazımıza bakabilirsiniz.

G- Nafakanın Ödendiği Nasıl İspat Edilir?

Nafaka borçlusunun en güçlü savunması, ödemeyi belgelemektir. İlamlı takipte borçlu, İİK 33/1 uyarınca ilamdan sonra yaptığı ödemeleri resmi veya usulüne göre onaylanmış belgeyle ispat ederek icranın geri bırakılmasını isteyebilir. Banka havalesi bu bakımdan en güvenli yoldur. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2018/3668 E., 2018/8083 K. sayılı ve 17.09.2018 tarihli kararında, takipten önce banka aracılığıyla “Eylül Ayı Nafaka Bedeli” açıklamasıyla yapılan 350,00 TL ödeme için icranın geri bırakılması gerektiği kabul edilmiştir.

Açıklama yazılmadan yapılan ödemeler de belirli koşullarda nafaka borcuna mahsup edilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2018/1957 E., 2018/5382 K. sayılı ve 29.05.2018 tarihli kararında, nafaka kararından sonra yapılan ve hükmedilen aylık nafaka miktarı veya bu miktarın katları şeklinde görünen ödemelerin nafaka borcuna yapıldığının kabulü gerektiği, aksi hâlin aşırı şekilcilik olup hak kaybına ve mükerrer ödemelere yol açacağı belirtilmiştir. Elden yapılan ve belgelenmeyen ödemelerin ispatı ise çoğu zaman mümkün olmaz. Bu nedenle nafaka her ay banka yoluyla, açıklama kısmına ilgili ay ve nafaka türü yazılarak ödenmelidir.

H- Birikmiş Nafaka Alacağında Zamanaşımı

İlama dayalı nafaka alacakları on yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak nafaka her ay ayrı muaccel olduğundan zamanaşımı her ayın nafakası için ayrı işler. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2019/9724 E., 2019/13231 K. sayılı ve 23.09.2019 tarihli kararında, nafakaya ilişkin ilamların bir borcun varlığını belirten ilamlar gibi olmadığı, nafaka alacağının zaman geçtikçe borçlu zimmetinde tahakkuk ettiği ve takip gününden geriye doğru on yıldan önce işlemiş nafaka alacağının zamanaşımına uğradığının kabulü gerektiği belirtilmiştir. Mahkemenin ilamın tamamen zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle takibi iptal etmesi bozma sebebi sayılmıştır. Bu nedenle uzun süre ödenmeyen nafaka için takip geciktirilmemelidir.

I- Nafaka Ödenmediğinde Alacaklının İzleyeceği Yol Haritası

Ödenmeyen nafakanın tahsili ve tazyik hapsi yolunun etkili kullanılması, takibin baştan doğru kurulmasına bağlıdır. Uygulamada şu adımlar izlenmelidir:

1. Nafaka kararının türü belirlenmeli; tedbir nafakası hemen, yoksulluk ve iştirak nafakası boşanma kararının kesinleşmesinden sonra takibe konulmalıdır.
2. Takip talebinde birikmiş aylar ile birlikte “takipten sonra işleyecek aylık nafaka” açıkça istenmeli, kararda ÜFE artışı varsa güncel tutar hesaplanmalıdır.
3. İcra emrinin borçlunun kendisine tebliğ edildiği takip edilmeli, borçlunun vekili varsa ayrıca asile de tebligat yapılmalıdır.
4. Borçlunun maaş, emekli aylığı, banka hesabı, taşınmaz ve araçları için haciz istenmelidir.
5. İcra emrinin tebliğinden sonra en az bir aylık cari nafaka ödenmezse, ödenmeyen aylar belirtilerek icra ceza mahkemesine şikâyet dilekçesi verilmelidir.
6. Şikâyet, ödenmeyen ayın öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde yapılmalı; geriye dönük daha eski aylar için tazyik hapsi istenemeyeceği unutulmamalıdır.
7. Borçlu nafakanın kaldırılması davası açmışsa, bu davanın tazyik hapsini geciktirip geciktirmeyeceği icra ceza mahkemesinde tartışılmalıdır.
8. Nafaka kararı bulunmayan dönemde destek verilmemişse, TCK 233/1 kapsamında altı aylık şikâyet süresi içinde savcılığa başvuru değerlendirilmelidir.

Nafaka alacağının takibinde süreler kısa ve şekil şartları sıkı olduğundan, nafaka ve boşanma alacaklarının takibinde avukat desteği almak hak kayıplarını önler. Nafaka miktarının yetersiz kaldığı durumlarda ise asgari ücretli eşin durumu için asgari ücretle çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi yazımıza bakabilirsiniz.

Sonuç

Nafaka ödenmezse alacaklı, nafakaya hükmeden karara dayanarak icra takibi başlatır ve borçlunun maaşını, emekli aylığını ve diğer mallarını haczettirebilir. Emekli aylığı da nafaka borcu için haczedilebilir ve işleyen aylık nafakanın tamamı bu aylıktan kesilebilir. Takipten sonra işleyen aylık nafakayı ödemeyen borçlu hakkında İİK 344 uyarınca alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Tazyik hapsi için icra emrinin borçluya tebliğ edilmesi, takipte işleyecek nafakanın istenmesi ve tebliğden sonra en az bir aylık cari nafakanın ödenmemesi gerekir.

Şikâyet üç ay ve her hâlde bir yıl içinde yapılmalıdır. Borçlu borcun tamamını öderse tahliye edilir. Tazyik hapsi adli sicile işlemez. Nafaka kararı bulunmadan önceki dönemde eşe ve çocuklara destek verilmemesi ise TCK 233/1 uyarınca üç aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirebilir. Birikmiş nafaka alacakları takip tarihinden geriye doğru on yıl içinde istenebilir.

Sık Sorulan Sorular

İstanbul’un Bahçelievler ilçesinde, Bakırköy Adliyesi’ne yakın konumda yer alan Avukat Sinan Karabacak, aile hukuku başta olmak üzere dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Hizmet verdiğimiz diğer alanları görmek için Hizmetlerimiz sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95

Yasal Uyarı: Bu makale Av. Sinan Karabacak tarafından, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her dava kendine özgü koşullar içermektedir. Hukuki danışmanlık için lütfen iletişime geçiniz.