Güneş Paneli (GES) Kuran Çiftçiye Kaçak Elektrik Cezası: Hukuki Dayanak, Hesaplama ve İtiraz Yolları (2026)

Güneş paneli (GES) kaçak elektrik cezası, kabul işlemleri yapılmadan kurulup işletmeye alınan bir güneş enerjisi tesisi için dağıtım şirketinin Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.37/13 uyarınca çıkardığı tahakkuktur ve TT = KG × 0,2 × 90 × 24 × AEB formülüyle hesaplanır. Bu formül 02.04.2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yürürlüğe girmiştir. Bağlantı anlaşması veya çağrı mektubu bulunmayan tesis bildirimsiz olarak şebekeden ayrılır, 60 gün içinde sökülmesi gerekir ve tesis sahibi 3 yıl boyunca yeni lisanssız üretim başvurusu yapamaz. Aykırılık sürerse her 60 günlük incelemede tahakkuk bir öncekinin iki katına çıkar. Örneğin 30 kW’lık bir panel sistemi için hesaba esas tutulan enerji 12.960 kWh’tir.

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre Eylül 2026 itibarıyla Antalya, Konya, Karaman, Aksaray, Niğde, Nevşehir ve Yozgat başta olmak üzere en az 5.000 çiftçiye, tanesi 80.000 ile 320.000 TL arasında değişen ve toplamı yaklaşık 750 milyon TL’ye ulaşan tahakkuklar çıkarılmıştır. Yeni tahakkuk kesimi geçici olarak durdurulmuş, ancak çıkarılmış tahakkuklar iptal edilmemiştir. Bu yazıda GES cezasının hukuki dayanağı, kaçak elektrik kullanım halleri ile farkı, hesaplama yöntemi, hangi kurulumların risk taşıdığı, itiraz ve dava yolları ve ceza hukuku boyutu Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları ışığında incelenmektedir. Somut olayınızın değerlendirilmesi için bir avukata danışmanız önerilir.

Güncelleme: 07.10.2026. Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nin 02.04.2026 tarihli (RG-33212) değişikliği ile Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 14.01.2025 tarihli (RG-32782) değişikliği dâhildir. Resmi metin: 02.04.2026 tarihli değişiklik yönetmeliği, Resmî Gazete

Lisanssız Üretim Yönetmeliği m.37/13’e Göre GES Cezasının Uygulanma Şartları

Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.37/13’ün lafzı ve Yargıtay’ın kaçak elektrik tahakkuklarında aradığı ispat ölçütleri birlikte değerlendirildiğinde, maddeler hâlinde saymak gerekirse güneş paneli kuran kişiye m.37/13 uyarınca tahakkuk çıkarılabilmesi için:

1. Tesisin Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında, yani dağıtım sistemine bağlanacak nitelikte bir üretim tesisi olması,
2. Tesisin kabul işlemleri yapılmadan kurulup fiilen işletmeye alınmış olması,
3. Bu durumun ilgili şebeke işletmecisi (dağıtım şirketi) tarafından tarih, yer ve tesis bilgileri belirtilerek usulüne uygun şekilde tespit edilmesi,
4. Tahakkukun mekanik kurulu güç (kWm), güneş için 0,2 kapasite kullanım oranı, 90 gün, 24 saat ve abone grubunun tek zamanlı aktif enerji bedeli esas alınarak hesaplanması,
5. Tespitin 02.04.2026 ve sonrasında yapılmış olması

gerekmektedir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/1570 E., 2025/3169 K. sayılı ve 29.05.2025 tarihli kararında, tarımsal sulama tesisine ilişkin tutanaklarda tespit yeri ile abone arasında bağlantı kurulamadığını, fotoğrafların uzak ve karartılı olup keşif yeriyle örtüşmediğini belirleyerek, 903.142,93 TL’lik tahakkuktan çiftçinin borçlu olmadığına ilişkin kararı onamıştır. Tespitin kendisi usule aykırıysa formül hiç uygulanamaz.

A- GES Kuran Çiftçiye Neden “Kaçak Elektrik” Cezası Kesiliyor?

Çiftçiye kesilen GES cezasının kaynağı çoğunlukla çiftçinin şebekeden enerji çalması değildir. Ceza, kendi parselinde ürettiği güneş enerjisini kabul işlemi yaptırmadan kullanmasından doğar. Dağıtım şirketleri bu durumda Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.37/13’teki tahakkuku uygulamakta, Yönetmelik de bu tutarın muhasebede “kaçak elektrik enerjisi kullanım geliri” olarak işlenmesini öngörmektedir. “Kaçak elektrik cezası” adı buradan gelir.

Tarımsal sulamada güneş enerjisinin yaygınlaşmasının iki nedeni vardır: dalgıç pompaların yüksek elektrik tüketimi ve kamu destek programlarıyla teşvik edilen yatırımlar. Çiftçilerin önemli bir kısmı panelleri, mevcut tarımsal sulama aboneliğinin bulunduğu kuyu başına, şebekeyle aynı tesisata bağlı şekilde kurmuştur. Kabul işlemi yapılmamış bu tür bir kurulum, dağıtım şirketinin tespitinde “izinsiz üretim tesisi” olarak değerlendirilmektedir.

Konunun hukuki önemi, aynı fiil için iki farklı yaptırım rejiminin bulunmasıdır. Bunlar Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ndeki (EPTHY) kaçak tüketim hükümleri ile Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’ndeki izinsiz üretim hükmüdür. Hangi rejimin uygulandığı, hem tutarı hem de itiraz stratejisini doğrudan belirler.

B- İki Ayrı Rejim: EPTHY m.42 Kaçak Tahakkuku ve Lisanssız Üretim Yönetmeliği m.37/13 Tahakkuku

GES nedeniyle çıkarılan bir faturanın ilk incelenecek noktası, faturanın hangi yönetmelik maddesine dayandığıdır. EPTHY m.42 şebekeden sayaç dışı veya sözleşmesiz enerji çekilmesini, m.37/13 ise izinsiz kurulan üretim tesisini yaptırıma bağlar. İki rejimin unsurları, süreleri ve çarpanları birbirinden farklıdır.

Karşılaştırma	EPTHY m.42-46 (kaçak tüketim)	Lisanssız Üretim Yön. m.37/13 (izinsiz üretim)
Yaptırımın konusu	Şebekeden sayaç dışı, sözleşmesiz veya müdahaleli enerji tüketimi	Kabul işlemi yapılmadan kurulup işletmeye alınan üretim tesisi
Enerji kimin?	Dağıtım sistemine ait enerji	Tesis sahibinin kendi ürettiği enerji
Süre	Tarımsal sulamada 360 gün; belge yoksa 90 gün (m.45/1-a); kesilen elektriğin açılmasında 360 gün (m.45/2)	Sabit 90 gün
Saat	Tarım müdürlüğü verisine göre sulama saati (m.45/3-b)	Sabit 24 saat × 0,2 kapasite kullanım oranı
Çarpan	Tarifenin 2 katı; geçmiş 3 yılda tekrarda 2,5 katı (m.46)	Tek zamanlı aktif enerji bedeli; aykırılık sürerse her 60 günde bir önceki tutarın 2 katı
Ek sonuç	Elektriğin kesilmesi, savcılığa suç duyurusu imkânı (m.43/4)	Şebekeden ayırma, 60 gün içinde söküm, 3 yıl başvuru yasağı

1- Lisanssız Üretim Yönetmeliği m.37/13’ün Metni

02.04.2026 tarihli değişiklikten sonra m.37/13’ün yürürlükteki metni şöyledir:

(13) Kabul işlemleri yapılmadan bir üretim tesisinin kurularak işletmeye alındığının tespit edilmesi durumunda;

a) Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu veya bağlantı anlaşması bulunmayan tesisler, herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından üretim tesisi şebekeden ayrılır. Tespitin yapılmasını takip eden altmış gün içerisinde, üretim tesisi ile ilgili olan tüm ekipman demonte edilerek tesisin bulunduğu parselin dışına, tesis sahibi tarafından çıkartılır. Bu bent kapsamındaki gerçek veya tüzel kişiler, üç yıl boyunca bu Yönetmelik kapsamında başvuru yapamaz.

b) Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu tebliğ edilmiş veya bağlantı anlaşması imzalanmış tesisler, herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından şebekeden ayrılır.

c) (a) ve (b) bentleri kapsamında kurulmuş olan tesislerle ilgili olarak; ilgili şebeke işletmecisi tarafından ilgili gerçek veya tüzel kişiden tahakkuk edilen tutar, aşağıdaki şekilde belirlenir: TT=KGxKKOx90x24xAEB (…) Bu kapsamda tespit edilen tutar için, Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğin 26 ncı maddesinde yer alan “kaçak elektrik enerjisi kullanım geliri” kapsamında işlem tesis edilir. Ancak (a) bendi kapsamındaki aykırılık giderilinceye kadar her altmış günde bir inceleme yapılır. Aykırılığın devam ettiğinin tespiti halinde, uygulanacak tahakkuk tutarı her defasında bir önceki tutarın iki katı olarak uygulanır.

Hüküm iki grubu birbirinden ayırır. (a) bendi hiç başvurusu olmayan tesisleri kapsar: bu tesislere şebekeden ayırma, söküm ve 3 yıl başvuru yasağı uygulanır. (b) bendi ise çağrı mektubu almış veya bağlantı anlaşması imzalamış, ancak kabulü tamamlanmadan işletmeye geçmiş tesisleri kapsar: bu tesisler yalnızca şebekeden ayrılır, söküm ve başvuru yasağı uygulanmaz. Her iki gruba da (c) bendindeki tahakkuk çıkarılır. Katlanarak artan tahakkuk ise yalnızca (a) bendindeki tesisler için öngörülmüştür.

2- EPTHY m.42 Ne Zaman Devreye Girer?

GES kuran çiftçiye EPTHY m.42 kapsamında kaçak tahakkuku çıkarılabilmesi için şebekeden enerji tüketilmiş olması gerekir. EPTHY m.42/1, kaçak elektriği dört hâlle sınırlamıştır: sözleşmesiz olarak dağıtım sistemine müdahale ederek tüketim, ayrı hat çekerek sayaçtan geçirmeden tüketim, sayaca veya ölçü sistemine müdahale ve kesilen elektriğin açılması. Bu hâllerin hepsinde ortak unsur “elektrik enerjisi tüketmek”tir.

Çiftçi pompasını yalnızca kendi panelinden besliyor ve şebekeden enerji çekmiyorsa EPTHY m.42’nin tüketim unsuru gerçekleşmez. Bu durumda tutanağın ve faturanın EPTHY m.42’ye dayandırılması, ayrı bir itiraz sebebidir. Buna karşılık panel kurulumu sırasında sayaç öncesinden bağlantı yapılmışsa ya da dağıtım şirketinin kestiği elektrik izinsiz açılmışsa, EPTHY m.42 ayrıca uygulanabilir. EPTHY m.42-49 kapsamındaki tespit ve itiraz süreci kaçak elektrik tespit ve itiraz süreci rehberimizde madde madde açıklanmıştır.

C- GES Kaçak Elektrik Cezası Nasıl Hesaplanır?

GES cezası, Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.37/13-c’deki TT = KG × KKO × 90 × 24 × AEB formülüyle hesaplanır. Formülde KG tesisin mekanik kurulu gücünü (kWm), KKO güneş için 0,2 kabul edilen kapasite kullanım oranını, AEB ise tüketim tesisinin bulunduğu abone grubunun perakende tek zamanlı aktif enerji bedelini ifade eder. Gün çarpanı 90’dır. Farklı bir gün sayısı üzerinden yapılan hesaplama Yönetmeliğe aykırıdır.

Formülün sonucu, aslında şebekeden çekilmiş bir enerjinin bedeli değildir. Yönetmelik, izinsiz tesisin 90 gün boyunca günde 24 saat, kurulu gücünün yüzde 20’si oranında üretim yaptığını kabul eden götürü bir tutar belirlemektedir. Kaçak tüketimdeki gibi gerçek tüketime veya ihtilafsız döneme dayalı bir hesap yapılmaz. Bu nedenle tutarın hesabında tartışılabilecek iki değişken vardır: kurulu güç ve aktif enerji bedeli.

Örnek Hesaplama

Aşağıdaki tabloda AEB 4,00 TL/kWh varsayımıyla örnek hesaplar yer almaktadır. Gerçek hesaplamada abone grubunun tespit tarihindeki EPDK onaylı tarifesi esas alınır.

Mekanik kurulu güç (KG)	Hesaba esas enerji (KG × 0,2 × 90 × 24)	Tahakkuk (AEB 4,00 TL varsayımıyla)	2. inceleme (aykırılık sürerse)	3. inceleme
10 kWm	4.320 kWh	17.280 TL	34.560 TL	69.120 TL
30 kWm	12.960 kWh	51.840 TL	103.680 TL	207.360 TL
50 kWm	21.600 kWh	86.400 TL	172.800 TL	345.600 TL
100 kWm	43.200 kWh	172.800 TL	345.600 TL	691.200 TL

Tablonun son iki sütunu, m.37/13’ün “her altmış günde bir inceleme” kuralını gösterir. Bağlantı anlaşması veya çağrı mektubu bulunmayan bir tesis 60 gün içinde sökülmezse, ikinci incelemede tahakkuk bir öncekinin iki katı, üçüncü incelemede dört katı olur. Bu nedenle tesisin sökülmesi ya da usulüne uygun başvuruya bağlanması, tutarın büyümesini durdurmanın tek yoludur.

EPTHY’ye Göre Kaçak Tahakkuku ile Farkı

Aynı tesis EPTHY m.42/1-a kapsamında “sözleşmesiz tüketim” olarak değerlendirilseydi hesap bambaşka olurdu. EPTHY m.45/3-b, tarımsal faaliyette günlük çalışma saatinin il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğü ya da üniversitelerden alınacak sulama verisine göre belirleneceğini öngörür; veri temin edilemezse sulama gün sayısı esas alınarak günde 8 saat uygulanır. Ardından tarifenin 2 katı uygulanır (m.46/2). EPTHY’ye göre kaçak elektrik cezasının nasıl hesaplandığını ayrıntılı olarak ayrı bir yazıda ele aldık. GES tahakkukunda ise sulama sezonu, ekili ürün veya gerçek tüketim hiç dikkate alınmaz.

D- Hangi Güneş Paneli Kurulumu Ceza Riski Taşır?

Güneş paneli kurulumunun ceza riski, sistemin şebekeyle bağlantısına göre değişir. Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.5/1-b, “iletim ya da dağıtım sistemiyle herhangi bir şekilde bağlantısı olmadan çalışan” tesisleri lisans ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf tutar. Şebekeyle aynı tesisata bağlanan sistemler ise Yönetmelikteki başvuru, bağlantı anlaşması ve kabul sürecine tabidir.

1- Şebekeden Tamamen Bağımsız (Off-Grid) Sistem

Paneli yalnızca kendi pompasını veya bataryasını besleyen, dağıtım şebekesiyle hiçbir elektriksel bağlantısı olmayan sistem m.5/1-b kapsamındadır. Bu tür bir tesis için m.37/13’ün “şebekeden ayırma” yaptırımı fiilen uygulanamaz, çünkü ayrılacak bir şebeke bağlantısı yoktur. Bu da hükmün bağlantılı tesisleri hedeflediğini göstermektedir. Off-grid sisteme m.37/13 tahakkuku çıkarılmışsa ilk itiraz sebebi, tesisin Yönetmeliğin bağlantı rejimi dışında kaldığıdır. Bunun için keşifte panel, invertör ve pompa hattının şebeke tesisatından fiziken ayrı olduğu tespit ettirilmelidir.

2- Şebekeyle Aynı Tesisata Bağlı (Hibrit) Sistem

Uygulamadaki tahakkukların büyük bölümü, mevcut tarımsal sulama aboneliğinin sayaç arkasına bağlanan ve aktarma şalteri ya da şebeke bağlantılı invertörle hem panelden hem şebekeden beslenen sistemlerle ilgilidir. Bu sistemler şebekeyle elektriksel bağlantı içinde olduğundan Yönetmelik kapsamında kabul edilir. Yönetmelik m.5/1-h, tarımsal sulama amaçlı tesislere bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünün iki katına kadar üretim tesisi kurma imkânı tanır. Ancak bunun için başvuru, bağlantı anlaşması ve kabul süreci tamamlanmalıdır.

Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nde “hibrit kullanım yasağı” adıyla ayrı bir hüküm bulunmamaktadır. Hibrit sistemin yaptırımı, kabul yapılmadan işletmeye alma hâlini düzenleyen m.37/13’ten doğar. Bu nedenle hibrit sistemlerde savunmanın odağı, tesisin gerçekten “işletmeye alınmış” olup olmadığı ve kurulu gücün doğru tespit edilip edilmediğidir.

3- Başvurusu Yapılmış, Kabulü Beklenen Tesis

Çağrı mektubu almış veya bağlantı anlaşması imzalamış ama kabulü tamamlanmadan tesisi çalıştıran kişi m.37/13-b kapsamındadır. Bu kişiye söküm ve 3 yıllık yasak uygulanmaz, ancak tahakkuk çıkarılabilir. Kabulün dağıtım şirketinden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi bu grupta önemli bir savunmadır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2017/11810 E., 2019/878 K. sayılı ve 07.02.2019 tarihli kararında, tarımsal sulama trafosunun geçici kabulünü yapmayan dağıtım şirketinin kestiği kaçak tahakkukuna ilişkin davada, mahkemenin Elektrik Üretim Tesisleri Kabul Yönetmeliği uyarınca tarafların kabul işlemleri yönünden görev, sorumluluk ve kusur durumlarını bilirkişi heyetine belirletmesi gerektiğini belirtmiştir. Kabulün gecikmesinde çiftçinin kusuru yoksa, aynı ilke m.37/13 tahakkukuna karşı da ileri sürülebilir.

E- GES Cezasına İtiraz Edilebilecek Noktalar

GES kaçak elektrik cezasına itirazda en güçlü sebepler tespit tarihi, tespitin usulü ve formüldeki değişkenlerdir. Uygulamada ileri sürülebilecek başlıca itiraz noktaları şunlardır:

1. Tespit 02.04.2026’dan önce yapılmışsa formül uygulanamaz. m.37/13 ilk kez 14.05.2024 tarihli ve 32546 sayılı Resmî Gazete ile eklenmiş, bu ilk hâlinde yalnızca şebekeden ayırma, söküm, çağrı mektubu ve bağlantı anlaşmasının iptali ile 3 yıl başvuru yasağı öngörülmüştür. Parasal tahakkuk formülü 02.04.2026 tarihli değişiklikle getirilmiş ve değişiklik yönetmeliğinin 26. maddesi uyarınca yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten önceki bir tespite formülün uygulanması, düzenleyici işlemlerin geriye yürümezliği ilkesine aykırıdır.
2. Tutanakta tesisin ve tespitin somutlaştırılması gerekir. EPTHY m.43/7, tespit ve işlemlerin kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanmasını ve/veya video kaydına alınmasını zorunlu tutar. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi 2025/723 E., 2026/301 K. sayılı kararında, tarımsal sulama tesisine ilişkin tutanakta mühür seri numarası, fotoğraf ve görüntü kaydı ile tespitin yapıldığı mahalle ve ekili ürüne dair bilgi bulunmadığını, ispat yükü üzerinde olan dağıtım şirketinin alacağını kanıtlayamadığını belirterek menfi tespit davasının kabulünü yerinde bulmuştur.
3. Kurulu güç (KG) doğru tespit edilmiş olmalıdır. Formüldeki KG, mekanik kurulu güçtür (kWm). Panel etiketlerindeki güç değerleri, panel sayısı ve fatura/irsaliye kayıtları ile tutanaktaki değer karşılaştırılmalıdır. Sökülmüş, arızalı veya bağlanmamış paneller kurulu güce eklenemez.
4. AEB doğru abone grubuna göre alınmış olmalıdır. Formül, ilgili tüketim tesisinin bulunduğu abone grubunun tek zamanlı aktif enerji bedelini esas alır. Tarımsal sulama aboneliği olan bir tesise mesken veya ticarethane tarifesi uygulanması hatalıdır.
5. Aynı fiil için iki ayrı tahakkuk çıkarılamaz. Aynı tesis ve aynı dönem için hem EPTHY m.42-46’ya göre kaçak tüketim faturası hem m.37/13 tahakkuku çıkarılmışsa, mükerrer tahsil ve sebepsiz zenginleşme itirazı ileri sürülmelidir.
6. Off-grid tesis Yönetmeliğin bağlantı rejimi dışındadır. Şebekeyle bağlantısı bulunmayan tesisler m.5/1-b kapsamında muaftır (bkz. D-1).
7. Formülün hukuki niteliği tartışmaya açıktır. m.37/13 tahakkuku, şebekeden çekilmiş bir enerjinin bedeli değil, yönetmelikle belirlenmiş götürü bir tutardır. Bu tutarın tazminat mı yaptırım mı olduğu ve kanuni dayanağı yargı önünde tartışılabilir. Bu konuda henüz yerleşmiş bir Yargıtay içtihadı bulunmamaktadır.

Menfi tespit davalarında ispat yükünün dağıtım şirketinde olması bu itirazların ağırlığını artırır. Kaçak tahakkuklarında ispat yükünün kimde olduğu ve tespit tutanağının delil değeri konularını ayrı yazılarımızda ele aldık.

F- GES Cezasına İtiraz ve Dava Yolu: Adım Adım

GES cezasına karşı izlenecek yol, tutanak ve fatura belgelerinin toplanması, dağıtım şirketine yazılı itiraz, gerekirse ihtirazi kayıtla ödeme ve menfi tespit veya istirdat davası şeklinde ilerler. Elektriğin kesilmesi veya tesisin sökülmesi tehlikesi varsa dava ile birlikte ihtiyati tedbir istenir. Tahakkukun tutarı yüksek ve tespit tarihi kritik olduğundan, güneş paneli kaçak elektrik cezalarında avukat desteği almak süre kaçırma riskini azaltır.

1. Tutanak, fotoğraf ve hesap dökümünü isteyin. Tespit tutanağının bir örneği, fotoğraf ve video kayıtları, kurulu güç tespitine esas belgeler ve hesap dökümü dağıtım şirketinden yazılı olarak istenmelidir.
2. Yazılı itiraz yapın. EPTHY m.47/2, kaçak faturasına bildirim tarihinden itibaren 6 ay içinde itiraz edilebileceğini ve itirazın 10 iş günü içinde sonuçlandırılacağını düzenler. m.37/13 tahakkuku da “kaçak elektrik enerjisi kullanım geliri” kapsamında işlem gördüğünden, itirazın ihtiyaten bu süre içinde yapılması önerilir. Kaçak elektrik itiraz dilekçesi örneği bu aşamada yol gösterici olabilir.
3. EPDK’ya şikâyette bulunun. Dağıtım şirketinin tespit ve işlemleri Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na şikâyet edilebilir. Danıştay 13. Dairesi 2019/1868 E., 2019/2566 K. sayılı ve 13.09.2019 tarihli kararında, güneş enerjisi santraliyle ilişkilendirilen abonede kaçak kullanım gerekçesiyle bağlantı anlaşmasının iptal edildiği bir olayda, EPDK incelemesinde tespitlerin yetersiz bulunduğunu dikkate alarak bağlantı anlaşmasının iptaline ilişkin işlemin iptalini onamıştır.
4. Ödeme yapacaksanız ihtirazi kayıt koyun. Elektriğin kesilmemesi için ödeme zorunlu hâle gelmişse ödeme “borcu kabul etmeksizin, ihtirazi kayıtla” yapılmalıdır. Böylece ihtirazi kayıtla ödenen bedel istirdat davasıyla geri istenebilir.
5. Menfi tespit davası ve ihtiyati tedbir isteyin. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2024/3713 E., 2024/3627 K. sayılı ve 30.12.2024 tarihli kararında, güneş enerjisi santrali bulunan bir şirket hakkında düzenlenen kaçak tutanağı nedeniyle istenen tedbiri reddeden ilk derece kararını kaldırmış ve dava konusu fatura toplamının %20’si oranında teminat karşılığında elektriğin kesilmemesine karar vermiştir. Elektriğin kesilmemesi için ihtiyati tedbir şartlarını ayrı bir yazıda inceledik.
6. Görevli mahkemeyi doğru belirleyin. Tacir olmayan gerçek kişi çiftçiler bakımından uyuşmazlıklar genellikle asliye hukuk mahkemesinde görülür. Tarımsal üretim mesleki faaliyet sayıldığından çiftçinin “tüketici” kabul edilmesi tartışmalıdır. Şirket veya tacir olan üreticilerde asliye ticaret mahkemesi görevlidir ve TTK m.5/A uyarınca dava şartı arabuluculuk uygulanır. Ayrıntı için kaçak elektrik davalarında görevli mahkeme yazımıza bakabilirsiniz.

G- GES Cezası Suç mu? TCK 163/3 ve Savcılık Süreci

Kendi güneş paneliyle ürettiği elektriği kullanan çiftçi, yalnızca bu nedenle TCK m.163/3’teki karşılıksız yararlanma suçunu işlemiş olmaz. TCK m.163/3, abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinden sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde yararlanmayı 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla yaptırıma bağlar. Kişinin kendi ürettiği enerji, abonelik esasına göre yararlanılan başkasına ait bir enerji değildir.

EPTHY m.43/4 da dağıtım şirketinin suç duyurusunu, EPTHY m.42 kapsamındaki kaçak tüketim tespitlerine bağlamıştır. m.37/13 tahakkuku tek başına bir tüketim tespiti içermediğinden, salt izinsiz üretim nedeniyle karşılıksız yararlanma suçu kapsamında soruşturma yapılması hukuken dayanaktan yoksundur. Buna karşılık panel kurulumu sırasında sayaca müdahale edilmiş, sayaç öncesinden hat çekilmiş veya kesilen elektrik izinsiz açılmışsa durum değişir. Bu durumda ayrıca TCK m.163/3 ve mührün kırılması hâlinde TCK m.203 gündeme gelebilir.

H- Kesilmiş GES Cezaları ve Kanun Teklifi: Şimdi Ne Yapılmalı?

Eylül 2026 sonunda yeni GES tahakkuku kesilmesi geçici olarak durdurulmuştur. Ancak daha önce çıkarılmış tahakkuklar iptal edilmemiş, ödenmeyen tutarlar için gecikme zammı işlemeye devam etmektedir. Tarımsal sulama elektriğine ilişkin bir kanun teklifi TBMM komisyonunda beklemektedir. Teklifin mevcut tahakkukları geriye dönük olarak kaldırıp kaldırmayacağı belirsizdir.

Bu belirsizlik karşısında kanun değişikliğini beklemek, itiraz sürelerinin kaçırılmasına yol açabilir. EPTHY m.47/2’deki 6 aylık itiraz süresi bildirim tarihinden itibaren işlemektedir. Ödeme yapılmazsa dağıtım şirketi, m.47/4 uyarınca 15 günlük ödeme bildiriminden sonra icra takibine başlayabilir. Gecikme zammının uygulanabilirliği ve oranı da ayrıca denetlenmelidir. 2026 itibarıyla 6183 sayılı Kanun’a göre aylık oran %3,70’tir, ancak bu oranın kaçak alacağına uygulanabilmesi sözleşmesel dayanağa bağlıdır. Kaçak elektrik alacağına uygulanacak faiz ve gecikme zammı konusunu ayrı bir yazıda ele aldık. Bu nedenle tespit tarihi, tesis tipi ve tahakkuk tutarı hemen incelenmeli, şartları varsa yazılı itiraz yapılmalı ve dava süreçleri planlanmalıdır.

I- Ceza Riski Olmadan Tarımsal Sulamaya GES Kurmak: Kontrol Listesi

Tarımsal sulama için güneş paneli kurmak isteyen çiftçi, kurulumdan önce aşağıdaki adımları tamamlayarak m.37/13 riskini ortadan kaldırabilir:

• Sistemin şebekeden tamamen bağımsız (m.5/1-b) mı, yoksa şebekeyle bağlantılı mı kurulacağını önceden belirleyin.
• Şebekeyle bağlantılı kurulumda dağıtım şirketine Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında başvurun. Tarımsal sulama tesisleri m.5/1-h uyarınca sözleşme gücünün iki katına kadar üretim tesisi kurabilir.
• Çağrı mektubu ve bağlantı anlaşması alınmadan, kabul işlemi tamamlanmadan tesisi şebekeyle paralel çalıştırmayın.
• Panel, invertör ve batarya gibi ana ekipmanların Yönetmelik m.37/6 uyarınca son beş yıl içinde üretilmiş olmasına dikkat edin.
• Hibe veya destek programı kapsamında kurulum yapıyorsanız, destek onayının dağıtım şirketi kabulü yerine geçmediğini unutmayın.
• Kurulum firmasının proje, başvuru ve kabul yükümlülüklerini sözleşmeye açıkça yazdırın. Firmanın eksik bilgilendirmesi nedeniyle tahakkukla karşılaşırsanız firmaya rücu edebilirsiniz.

Sonuç

Güneş paneli (GES) kuran çiftçiye kesilen kaçak elektrik cezası, çoğu durumda EPTHY’deki kaçak tüketim hükümlerinden değil, Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği m.37/13’ten kaynaklanır. Bu hüküm 02.04.2026’dan itibaren TT = KG × 0,2 × 90 × 24 × AEB formülüyle hesaplanan götürü bir tahakkuk, şebekeden ayırma ve başvurusu olmayan tesisler için 60 gün içinde söküm ile 3 yıl başvuru yasağı öngörür. Tespit tarihinin 02.04.2026’dan önce olması, tesisin şebekeden tamamen bağımsız olması, tutanağın fotoğraf ve somut bilgi içermemesi, kurulu gücün veya tarifenin hatalı alınması ve aynı fiil için mükerrer tahakkuk çıkarılması başlıca itiraz sebepleridir. Kendi ürettiği enerjiyi kullanan çiftçi, şebekeye müdahale etmediği sürece TCK m.163/3 kapsamında cezai sorumluluk taşımaz. Kanun teklifinin sonucunu beklemek yerine itiraz ve dava sürelerinin korunması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

İstanbul’un Bahçelievler ilçesinde, Bakırköy Adliyesi’ne yakın konumda yer alan Avukat Sinan Karabacak dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Güneş enerjisi santrali kurulumu, bağlantı anlaşması, kabul süreci veya izinsiz üretim tahakkuku gibi lisanssız elektrik üretimi uyuşmazlıklarında enerji hukuku avukatı desteği için iletişime geçebilirsiniz.

Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95

Yasal Uyarı: Bu makale Av. Sinan Karabacak tarafından, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her dava kendine özgü koşullar içermektedir. Hukuki danışmanlık için lütfen iletişime geçiniz.