Uzaklaştırma Kararı (6284): Nasıl Alınır, Süresi, İtiraz ve İhlali (2026)

uzaklaştırma kararı

İçindekiler

Uzaklaştırma kararı, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’un 5’inci maddesi uyarınca şiddet uygulayanın ortak konuttan derhâl uzaklaştırılmasına ve korunan kişiye, onun konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmamasına hükmeden önleyici tedbir kararıdır. 20.03.2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6284 sayılı Kanun’a göre tedbir kararı ilk defasında en çok 6 ay için verilir ve şiddet tehlikesi sürüyorsa uzatılabilir.

Karara tefhim veya tebliğden itibaren 2 hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir; itiraz mercii 1 hafta içinde karar verir ve bu karar kesindir. Tedbire aykırı davranan kişi, fiili ayrıca suç oluştursa bile 3 günden 10 güne kadar, her tekrarda 15 günden 30 güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur; zorlama hapsinin toplam süresi 6 ayı geçemez. Başvurulardan harç, yargılama gideri veya posta gideri alınmaz.

Bu yazıda uzaklaştırma kararının kimler için ve hangi şartlarla verildiği, başvurunun nereye ve nasıl yapılacağı, kararın süresi ve uzatılması, itiraz yolu, tedbire aykırılığın sonuçları, kararın boşanma, velayet ve nafaka davalarına etkisi ile gerçeğe aykırı başvurunun iftira suçu oluşturup oluşturmadığı güncel Yargıtay kararları ışığında incelenmektedir.

Şiddet olayları çoğu zaman hayata kast ve pek kötü davranış nedeniyle boşanma davasının da konusunu oluşturur. Her dosyada tehlikenin boyutu, deliller ve tarafların aile durumu farklı olduğundan somut olayınızın değerlendirilmesi için bir avukata danışmanız önerilir.

Hâkim tarafından verilecek önleyici tedbir kararları — 6284 sayılı Kanun Madde 5/1: Şiddet uygulayanlarla ilgili olarak aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir: (…)

b) Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi.

c) Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması.

Kanun metninin resmi kaynağı: 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, mevzuat.gov.tr

Uzaklaştırma Kararının Şartları

Uzaklaştırma kararı verilebilmesi için şiddetin ispatlanmış olması gerekmez; şiddet uygulandığına veya şiddet uygulanma tehlikesi bulunduğuna ilişkin başvuru yeterlidir. 6284 sayılı Kanun’un 8/3’üncü maddesine göre koruyucu tedbir kararı için delil veya belge aranmaz, önleyici tedbir kararı ise geciktirilmeksizin verilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/784 E., 2023/4090 K. sayılı ve 20.09.2023 tarihli kararıyla onanan bölge adliye mahkemesi kararında da 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir kararı verilebilmesi için beyanın yeterli olduğu, ayrıca delil ibraz etmek gerekmediği belirtilmiştir. Maddeler hâlinde saymak gerekirse uzaklaştırma kararı verilebilmesi için;

  1. Başvuranın 6284 sayılı Kanun’un korumasından yararlanan kişilerden olması (kadın, çocuk, aile bireyi veya tek taraflı ısrarlı takip mağduru),
  2. Başvurana karşı fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik şiddet uygulanmış olması ya da şiddet uygulanma tehlikesinin bulunması,
  3. Tedbirin, şiddet uygulayan belirli bir kişiye karşı istenmesi,
  4. Talebin ilgili kişi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, kolluk görevlileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından yapılması,
  5. Kararın aile mahkemesi hâkimince verilmesi; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amirince verilip 24 saat içinde hâkim onayına sunulması gerekir.

Uzaklaştırma kararı ile kolluk amiri ve mülki amir kararlarının farkları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

KonuHâkim kararı (m.5)Kolluk amiri kararı (m.5/2)Mülki amir kararı (m.3)
Tedbirin niteliğiÖnleyici tedbir (uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim yasağı vb.)Yalnızca m.5/1-a, b, c ve d bentleriKoruyucu tedbir (barınma, geçici koruma, maddi yardım vb.)
Ne zaman verilirBaşvuru üzerine geciktirilmeksizinGecikmesinde sakınca bulunan hâllerdeBaşvuru üzerine
Onay şartıYok24 saat içinde aile mahkemesi hâkimi onayıKolluk kararıysa 48 saat içinde mülki amir onayı
Süreİlk defasında en çok 6 ayHâkim onayına bağlıİlk defasında en çok 6 ay
İtiraz2 hafta içinde aile mahkemesine2 hafta içinde aile mahkemesine2 hafta içinde aile mahkemesine

A- 6284 Sayılı Kanun Kimleri Korur?

6284 sayılı Kanun, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişileri korur. Kanun’un 1’inci maddesindeki bu kapsam, uzaklaştırma kararının yalnızca evli kadınlara özgü olmadığını gösterir. Erkek eş, anne ve baba, kardeş ve aynı haneyi paylaşan diğer aile bireyleri de şiddete maruz kaldıklarında tedbir talep edebilir.

1- Ev İçi Şiddet ve Aynı Haneyi Paylaşmayan Aile Bireyleri

6284 sayılı Kanun’un 2/1-b maddesi ev içi şiddeti, şiddet mağduru ve şiddet uygulayanla aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hanede ya da aile mensubu sayılan diğer kişiler arasında meydana gelen her türlü fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddet olarak tanımlar. Bu nedenle ayrı yaşayan eşler, boşanma davası süren eşler ve ayrı evlerde oturan aile bireyleri arasında yaşanan şiddet de Kanun kapsamındadır.

2- Kadına Yönelik Şiddet ve Israrlı Takip

Kadına yönelik şiddet, kadınlara yalnızca kadın oldukları için uygulanan veya kadınları etkileyen cinsiyete dayalı her türlü tutum ve davranıştır. Bu kapsamda nişanlı, eski sevgili veya eski eş gibi aile bağı bulunmayan kişilerin şiddeti de 6284 sayılı Kanun’a göre tedbir talebine konu olabilir. Tek taraflı ısrarlı takip mağdurları ise cinsiyetten bağımsız olarak Kanun’un korumasından yararlanır.

3- Şiddet Kavramının Kapsamı

6284 sayılı Kanun’un 2/1-d maddesine göre şiddet yalnızca fiziksel saldırı değildir. Tehdit, baskı, hakaret, aşağılama, ekonomik kontrol ve özgürlüğün keyfî engellenmesi de şiddet kavramına girer. Dolayısıyla darp raporu bulunmayan ve yalnızca sözlü tehdit ya da sürekli mesajla rahatsız etme içeren olaylarda da uzaklaştırma kararı istenebilir. Bu fiiller ayrıca tehdit suçu veya kasten yaralama gibi suçları oluşturuyorsa ceza soruşturması 6284 tedbirinden bağımsız olarak yürür.

B- Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?

Uzaklaştırma kararı, şiddete maruz kalan kişinin karakol, jandarma, Cumhuriyet başsavcılığı, aile mahkemesi veya Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi’ne (ŞÖNİM) yapacağı başvuruyla alınır. 6284 sayılı Kanun’un 8/1’inci maddesine göre tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülki amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir. Başvuru için avukat tutmak, dilekçe yazmak veya harç yatırmak zorunlu değildir.

1- Başvuru Yerleri

Şiddet mağduru başvurusunu şu mercilerden birine yapabilir:

  • En yakın polis merkezi veya jandarma karakolu; acil durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi,
  • Cumhuriyet başsavcılığı,
  • Aile mahkemesi (aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi),
  • Valilik veya kaymakamlık (mülki amir),
  • Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi (ŞÖNİM) ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il ve ilçe müdürlükleri.

Kolluğa yapılan başvuruda tutanak düzenlenir ve talep, nöbetçi aile mahkemesi hâkimine iletilir. Cumhuriyet başsavcılığına yapılan başvuruda da savcı, tedbir talebini aile mahkemesine gönderir.

2- Başvuruda Neler Anlatılmalı?

Başvuruda şiddetin tarihi, yeri, nasıl gerçekleştiği, varsa tanıklar, şiddet uygulayanın adresi ve işyeri ile korunması istenen kişilerin (çocuklar dahil) adresleri açıkça belirtilmelidir. Delil zorunlu olmasa da varsa darp raporu, mesaj ve arama kayıtları, sosyal medya yazışmaları ve ses kayıtları başvuruya eklenebilir. Bu belgeler, uzaklaştırma kararından sonra açılacak boşanma veya ceza davasında ayrıca önem taşır.

3- Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hâllerde Kolluk Kararı

6284 sayılı Kanun’un 5/2’nci maddesine göre gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde şiddet uygulayanın ortak konuttan uzaklaştırılması, korunan kişiye yaklaşmaması ve şiddet içeren söz ve davranışlarda bulunmaması tedbirleri kolluk amirince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk iş günü hâkimin onayına sunar. Hâkim tarafından 24 saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.

4- Uzaklaştırma Kararının Tebliği ve Zorlama Hapsi İhtarı

Tedbir kararı korunan kişiye ve şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilir; tedbir talebinin reddine ilişkin karar ise yalnızca korunan kişiye tebliğ edilir. 6284 sayılı Kanun’un 8/5’inci maddesine göre tebliğ sırasında, tedbir kararına aykırılık hâlinde zorlama hapsi uygulanacağı ihtarı yapılır. Kanun’un 10/5’inci maddesine göre tefhim veya tebliğ yapılmamış olması kararın uygulanmasına engel değildir. Buna karşılık 6284 sayılı Kanun’a İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin 38/3’üncü maddesine göre zorlama hapsine karar verilebilmesi için zorlama hapsi ihtarını içeren tedbir kararının şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilmiş olması gerekir; tebliğden önceki bir davranış için zorlama hapsi uygulanamaz.

C- Uzaklaştırma Kararıyla Birlikte Verilebilecek Diğer Tedbirler

Uzaklaştırma kararı tek başına verilebileceği gibi 6284 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki diğer önleyici tedbirlerle birlikte de verilebilir. Hâkim, olayın niteliğine göre birden fazla tedbire veya Kanun’da sayılmayan ama amaca uygun benzer tedbirlere hükmedebilir. Uygulamada en sık birlikte istenen tedbirler şunlardır:

  • Şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmama (m.5/1-a),
  • Korunan kişinin yakınlarına, tanıklarına ve gerekirse çocuklarına yaklaşmama (m.5/1-d),
  • Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermeme (m.5/1-e),
  • Korunan kişiyi telefon, mesaj, sosyal medya veya sair surette rahatsız etmeme (m.5/1-f),
  • Ruhsatlı silahı kolluğa, görev silahını kurumuna teslim etme (m.5/1-g ve ğ),
  • Alkol veya uyuşturucu madde kullanmama, gerekirse tedavi görme (m.5/1-h ve ı).

1- Ortak Konutun Korunan Kişiye Tahsisi ve Aile Konutu Şerhi

Uzaklaştırma kararıyla birlikte ortak konut korunan kişiye tahsis edilebilir. Konutun şiddet uygulayan eşin adına kayıtlı olması tahsise engel değildir; tahsis, mülkiyeti değil yalnızca kullanım hakkını etkiler. Korunan kişinin talebi üzerine 6284 sayılı Kanun’un 4/1-c maddesi uyarınca tapu kütüğüne aile konutu şerhi de konulabilir; şerhin şartları ve etkisi aile konutu şerhi yazımızda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

2- Kişisel İlişkinin Sınırlanması veya Kaldırılması

6284 sayılı Kanun’un 5/1-ç maddesine göre çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa hâkim, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına ya da tümüyle kaldırılmasına karar verebilir. Bu tedbir geçicidir; boşanma veya kişisel ilişki davasında çocuğun üstün yararı ayrıca incelenir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/10080 E., 2024/2290 K. sayılı ve 02.04.2024 tarihli kararında, babanın çocuğu teslim etmeyerek kaçırdığı, anneyi ölümle tehdit ettiği ve hakkında uzaklaştırma kararları alındığı iddiaları karşısında araştırma yapılmadan yatılı kişisel ilişki kurulması bozma sebebi sayılmış; çocuğun görüşüne başvurulması ve uzman raporu alınması gerektiği belirtilmiştir.

3- 6284 Kapsamında Tedbir Nafakası

6284 sayılı Kanun’un 5/4’üncü maddesine göre şiddet uygulayan aynı zamanda ailenin geçimini sağlayan veya geçimine katkıda bulunan kişi ise ve Türk Medeni Kanunu’na göre nafakaya hükmedilmemişse hâkim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini gözeterek talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir. Kararın bir örneği re’sen icra müdürlüğüne gönderilir ve borçlunun Sosyal Güvenlik Kurumu ile bağlantısı varsa nafaka, korunan kişinin başvurusu aranmaksızın maaşından kesilir. Tedbir nafakasının boşanma davasındaki karşılığı nafaka türleri yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Boşanma davası içinde veya TMK 197 uyarınca verilen nafakayla ilişkisi için tedbir nafakasını anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

4- Gizlilik Kararı ve Teknik Takip

6284 sayılı Kanun’un 8/6’ncı maddesine göre gerekli hâllerde korunan kişinin ve diğer aile bireylerinin kimlik ve adres bilgileri tüm resmi kayıtlarda gizli tutulur ve tebligatlar için ayrı bir adres belirlenir. Kanun’un 12’nci maddesine göre tedbir kararının uygulanmasında hâkim kararıyla elektronik kelepçe gibi teknik araç ve yöntemler de kullanılabilir; ancak bu yolla kişilerin ses ve görüntüleri dinlenemez, izlenemez ve kayda alınamaz.

D- Uzaklaştırma Kararının Süresi ve Uzatılması

Uzaklaştırma kararı ilk defasında en çok 6 ay için verilir. 6284 sayılı Kanun’un 8/2’nci maddesine göre şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceği anlaşılırsa hâkim re’sen veya korunan kişinin, Bakanlığın ya da kolluğun talebi üzerine tedbirin süresini uzatabilir, şeklini değiştirebilir, aynen devam ettirebilir veya kaldırabilir. Kanun’da uzatma için üst sınır öngörülmemiştir.

Uygulamada hâkimler tedbir süresini olayın ağırlığına göre genellikle 1 ile 6 ay arasında belirler. Süre dolmadan önce tehlike sürüyorsa korunan kişinin aile mahkemesine yeni bir başvuru yaparak uzatma talep etmesi gerekir; süresi dolan tedbir kendiliğinden yenilenmez. Tarafların barışması tedbiri kendiliğinden ortadan kaldırmaz; tedbirin kaldırılması için de aile mahkemesine başvurulmalıdır.

E- Uzaklaştırma Kararına İtiraz

Uzaklaştırma kararına, kararın tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. 6284 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesine göre itiraz üzerine dosya, o yerde birden fazla aile mahkemesi varsa numara olarak kendisini izleyen daireye, tek aile mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesine gönderilir. İtiraz mercii 1 hafta içinde karar verir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir; bu karara karşı istinaf veya temyiz yoluna gidilemez.

1- İtiraz Dilekçesinde Nelere Dikkat Edilmeli?

İtiraz dilekçesinde olayın başvuruda anlatıldığı gibi gerçekleşmediği, şiddet tehlikesinin bulunmadığı, tedbirin süresinin veya kapsamının ölçüsüz olduğu ya da ortak konutun tahsisinin çocukların düzenini bozduğu gibi somut gerekçeler ileri sürülmelidir. Delil aranmaksızın verilen bir karara itirazda en etkili yol, tehlikenin bulunmadığını gösteren somut belge ve tanık beyanlarıdır. İtiraz süresi kaçırılsa bile ileride değişen koşullara dayanarak tedbirin kaldırılması aile mahkemesinden istenebilir.

2- Zorlama Hapsi Kararına İtiraz

Zorlama hapsi kararlarına da 6284 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesine göre 2 hafta içinde itiraz edilebilir. Anayasa Mahkemesinin E.2013/64, K.2013/142 sayılı kararında, Kanun’un 9’uncu maddesiyle bütün tedbir kararları ile zorlama hapsi kararları için aile mahkemesi nezdinde itiraz hakkı tanındığı açıkça belirtilmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2024/60 E., 2025/249 K. sayılı ve 06.02.2025 tarihli kararında da Uygulama Yönetmeliği’nin zorlama hapsine itirazı düzenleyen 34/1’inci maddesinde üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı kabul edilmiştir.

F- Uzaklaştırma Kararının İhlali ve Zorlama Hapsi

Uzaklaştırma kararına aykırı davranan şiddet uygulayan, 6284 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesine göre hâkim kararıyla 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur. Aykırılığın her tekrarında zorlama hapsinin süresi 15 günden 30 güne kadardır; ancak zorlama hapsinin toplam süresi 6 ayı geçemez. Süre, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre belirlenir; zorlama hapsi kararı Cumhuriyet başsavcılığınca yerine getirilir.

1- Zorlama Hapsinin Hukuki Niteliği

Zorlama hapsi bir suç karşılığı verilen ceza değildir. Anayasa Mahkemesinin 28.11.2013 tarihli ve E.2013/119, K.2013/141 sayılı kararında zorlama hapsinin, hukuki niteliği itibarıyla tedbir kararına uyma yükümlülüğünü yerine getirmeye zorlayan ve bu yükümlülüğün ihlali hâlinde öngörülen bir disiplin hapsi olduğu belirtilmiştir. Zorlama hapsi kararını ceza mahkemesi değil, aile mahkemesi hâkimi verir.

2- Tedbir Kararını İhlal Ederek Eve Girmek Suç mu?

Uzaklaştırma kararına rağmen ortak konuta girmek, kural olarak konut dokunulmazlığının ihlali suçu değil, tedbir kararının ihlalidir ve yaptırımı zorlama hapsidir. Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 2021/18874 E., 2022/13196 K. sayılı ve 04.10.2022 tarihli kararında, konuta yaklaşmama tedbiri tebliğ edildikten sonra mağdurla yaşadığı konuta giren sanığın eyleminin tedbir kararını ihlal niteliğinde olduğu ve konut dokunulmazlığının ihlali suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı belirtilerek mahkûmiyet hükmü bozulmuştur.

Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 2021/3395 E., 2022/13793 K. sayılı ve 30.06.2022 tarihli kararında da aile mahkemesinin konuttan uzaklaştırma kararına karşın konuta giren sanık hakkında 6284 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesi gereğince değerlendirme yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

3- İhlal Sırasında Başka Bir Suç İşlenirse

Tedbir kararını ihlal eden kişi ihlal sırasında tehdit, hakaret, kasten yaralama veya mala zarar verme gibi bir suç işlerse hem zorlama hapsine hem de işlediği suç nedeniyle ayrıca ceza yargılamasına tabi olur. 6284 sayılı Kanun’un 13/1’inci maddesindeki “fiili bir suç oluştursa bile” ifadesi, zorlama hapsinin ceza yargılamasının yerine geçmediğini gösterir. Eşe veya kadına karşı işlenen öldürme suçlarında ise kadına karşı kasten öldürme gibi nitelikli hâller nedeniyle ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gündeme gelir.

4- Mağdurun Rızasıyla Bir Araya Gelmek

Uzaklaştırma kararı korunan kişiyi değil, şiddet uygulayanı bağlar. Korunan kişinin daveti veya rızasıyla bir araya gelinmesi tedbiri kendiliğinden ortadan kaldırmaz; karar yürürlükteyken şiddet uygulayanın ortak konuta dönmesi aykırılık oluşturabilir. Taraflar barıştıysa güvenli yol, tedbirin kaldırılması için aile mahkemesine birlikte başvurmaktır.

G- Uzaklaştırma Kararının Boşanma Davasına Etkisi

Uzaklaştırma kararı, boşanma davasında kusurun ispatı için tek başına yeterli delil değildir. Tedbir kararı başvuranın beyanına dayanılarak, şiddetin ispatı aranmadan verildiği için boşanma davasında kusur belirlemesi tanık, darp raporu, mesaj kayıtları ve ceza dosyası gibi diğer delillerle birlikte yapılır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/784 E., 2023/4090 K. sayılı ve 20.09.2023 tarihli kararıyla onanan bölge adliye mahkemesi kararında, kadının dayandığı tedbir kararında kadının beyanı dışında bir delil bulunmadığından bu kararın erkeğe kusur olarak yüklenemeyeceği ve kusurun ispatlanamadığı gerekçesiyle boşanma davası reddedilmiştir.

Bu nedenle şiddete dayanan bir boşanma davası açılacaksa uzaklaştırma kararının yanında darp raporu, kolluk tutanakları, tanık beyanları ve varsa ceza soruşturması dosyası da delil olarak gösterilmelidir. Şiddet ispatlandığında eşin davranışı çekişmeli boşanma davası içinde ağır kusur olarak değerlendirilir ve kusursuz veya daha az kusurlu eş lehine boşanmada maddi ve manevi tazminat gündeme gelir. Şiddetin velayete etkisi ise velayet davası rehberimizde çocuğun üstün yararı ölçütüyle birlikte incelenmiştir.

H- Gerçeğe Aykırı Uzaklaştırma Başvurusu İftira Suçu mu?

Gerçeğe aykırı uzaklaştırma başvurusu, ancak başvuran kişi diğer kişinin şiddet uygulamadığını bildiği hâlde onun hakkında soruşturma başlatılmasını sağlamak amacıyla suç isnat ederse iftira suçunu oluşturur. Başvurunun sonradan geri alınması, şikâyetten vazgeçilmesi veya şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi tek başına iftira suçunun oluştuğunu göstermez.

Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2022/4044 E., 2023/5285 K. sayılı ve 21.06.2023 tarihli kararında, eşi ve oğlunun kendisine şiddet uyguladığını belirterek ev ve işyerinden uzaklaştırma kararı isteyen, sonra şikâyetinden vazgeçen kadının iddialarının aksinin kesin olarak ispatlanamadığı ve iddiaların maddi vakıalara dayandığı belirtilerek eylemin Anayasa’nın 74’üncü maddesindeki şikâyet hakkı kapsamında kaldığı kabul edilmiş ve beraat kararı onanmıştır. Suçun unsurları ve cezası iftira suçu yazımızda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Uzaklaştırma Kararı Alırken ve Kararla Karşılaştığınızda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Uzaklaştırma kararı hızlı ve delilsiz verilen bir koruma aracı olduğu için hem başvuran hem de hakkında karar verilen kişi açısından bazı noktaların baştan doğru yönetilmesi gerekir:

  1. Başvuruda korunması istenen bütün kişileri (çocuklar, anne ve baba gibi) ve bütün adresleri (konut, işyeri, okul) eksiksiz yazdırın; kararda yer almayan bir adres için yaklaşmama tedbiri uygulanamaz.
  2. Kararın süresini not edin ve tehlike sürüyorsa süre dolmadan uzatma başvurusu yapın.
  3. Şiddet anına ilişkin darp raporu, mesaj ve arama kayıtlarını saklayın; bu deliller boşanma ve ceza davasında belirleyici olur.
  4. Hakkınızda karar verildiyse 2 haftalık itiraz süresini kaçırmayın; itiraz üzerine verilen karar kesindir.
  5. Kararın tebliğinden sonra korunan kişiyle hiçbir şekilde, mesaj ve sosyal medya dahil, iletişime geçmeyin; korunan kişinin daveti bile tedbiri ortadan kaldırmaz.
  6. Ortak çocuklarla görüşme ihtiyacı varsa bunu doğrudan değil, aile mahkemesinden kişisel ilişki düzenlemesi isteyerek çözün.
  7. Ruhsatlı silah teslimi kararı verildiyse silahı derhâl kolluğa teslim edin; görev silahı taşıyan kamu görevlileri silahlarını kurumlarına teslim etmekle yükümlüdür.

Şiddet nedeniyle açılacak boşanma davası, nafaka ve velayet talepleri tedbir sürecinden ayrı bir hukuki strateji gerektirir; bu aşamada şiddet nedeniyle açılacak boşanma davasında avukat desteği almak hak kaybını önler.

Sonuç

Uzaklaştırma kararı, 6284 sayılı Kanun’un 5’inci maddesine göre şiddet uygulayanın ortak konuttan uzaklaştırılmasını ve korunan kişiye, konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmamasını sağlayan önleyici tedbir kararıdır. Karar delil aranmaksızın, başvuru üzerine geciktirilmeden verilir; ilk defasında en çok 6 ay sürer ve uzatılabilir. Karara 2 hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir. Tedbire aykırılık 3 ila 10 gün, tekrarında 15 ila 30 gün zorlama hapsine yol açar; toplam süre 6 ayı geçemez. Uzaklaştırma kararı boşanma davasında kusurun tek başına delili değildir ve gerçeğe aykırı olduğu kesin olarak ispatlanmadıkça başvuru iftira suçu oluşturmaz.

Sık Sorulan Sorular

Uzaklaştırma kararı kaç günde çıkar?

Uzaklaştırma kararı 6284 sayılı Kanun’un 8/3’üncü maddesi gereğince geciktirilmeksizin verilir; uygulamada başvuru genellikle aynı gün nöbetçi aile mahkemesi hâkimince karara bağlanır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri de uzaklaştırma kararı verebilir; bu karar 24 saat içinde aile mahkemesi hâkimince onaylanmazsa kendiliğinden kalkar.

Uzaklaştırma kararı için delil gerekir mi?

Gerekmez. 6284 sayılı Kanun’un 8/3’üncü maddesine göre koruyucu tedbir kararı için delil veya belge aranmaz, önleyici tedbir kararı ise geciktirilmeksizin verilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/784 E., 2023/4090 K. sayılı kararıyla onanan bölge adliye mahkemesi kararında da 6284 kapsamında tedbir kararı için beyanın yeterli olduğu belirtilmiştir.

Uzaklaştırma kararı kaç ay sürer?

6284 sayılı Kanun’un 8/2’nci maddesine göre uzaklaştırma kararı ilk defasında en çok 6 ay için verilir. Hâkim olayın ağırlığına göre daha kısa süre de belirleyebilir. Şiddet tehlikesi devam ediyorsa korunan kişinin talebi veya re’sen tedbirin süresi uzatılabilir; Kanun’da uzatma için üst sınır yoktur.

Uzaklaştırma kararına nasıl itiraz edilir?

Uzaklaştırma kararına, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde aile mahkemesine verilecek dilekçeyle itiraz edilir. 6284 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesine göre itiraz mercii 1 hafta içinde karar verir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir; istinaf veya temyiz yolu kapalıdır.

Uzaklaştırma kararını ihlal etmenin cezası nedir?

6284 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesine göre uzaklaştırma kararını ihlal eden kişi 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur. Her tekrarda zorlama hapsi 15 günden 30 güne kadardır ve toplam süre 6 ayı geçemez. İhlal sırasında tehdit veya yaralama gibi bir suç işlenirse ayrıca ceza yargılaması yapılır.

Uzaklaştırma kararına rağmen eve girmek konut dokunulmazlığını ihlal suçu mudur?

Kural olarak değildir. Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 2021/18874 E., 2022/13196 K. sayılı kararında, yaklaşmama tedbirinin tebliğinden sonra mağdurla yaşadığı konuta giren sanığın eyleminin tedbir kararının ihlali niteliğinde olduğu ve konut dokunulmazlığının ihlali suçunun unsurlarının oluşmadığı kabul edilmiştir. Bu eylemin yaptırımı 6284 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesindeki zorlama hapsidir.

Zorlama hapsi sabıka kaydına işler mi?

Zorlama hapsi bir suç karşılığı verilen ceza değildir. Anayasa Mahkemesinin E.2013/119, K.2013/141 sayılı kararına göre zorlama hapsi, tedbir kararına uyma yükümlülüğünün ihlali hâlinde öngörülen bir disiplin hapsidir. Bu nedenle zorlama hapsi bir ceza mahkûmiyeti niteliği taşımaz; ancak tedbir ihlali sırasında işlenen suçlar nedeniyle verilen mahkûmiyetler adli sicile kaydedilir.

Erkekler de uzaklaştırma kararı alabilir mi?

Alabilir. 6284 sayılı Kanun’un 1’inci maddesi kadınlarla birlikte çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını da korur. Eşi, çocuğu veya başka bir aile bireyi tarafından fiziksel, psikolojik, sözlü veya ekonomik şiddete maruz kalan erkek de karakola, Cumhuriyet başsavcılığına veya aile mahkemesine başvurarak uzaklaştırma kararı talep edebilir.

Sevgiliye veya eski eşe karşı uzaklaştırma kararı alınabilir mi?

Alınabilir. 6284 sayılı Kanun kadına yönelik şiddeti aile bağı aramaksızın kapsar ve ev içi şiddet tanımı aynı haneyi paylaşmayan kişileri de içerir. Ayrıca tek taraflı ısrarlı takip mağdurları cinsiyetten bağımsız olarak Kanun’un korumasından yararlanır. Bu nedenle sevgili, nişanlı veya eski eşe karşı da uzaklaştırma kararı istenebilir.

Uzaklaştırma kararı varken çocuğumu görebilir miyim?

Uzaklaştırma kararında çocuklara yaklaşmama tedbiri yoksa ve kişisel ilişki kaldırılmamışsa çocukla görüşme mümkündür; ancak teslim, korunan kişiye yaklaşılmadan yapılmalıdır. 6284 sayılı Kanun’un 5/1-ç maddesine göre hâkim kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına veya kaldırılmasına karar verebilir. Böyle bir durumda görüşme düzeni aile mahkemesinden istenmelidir.

Uzaklaştırma kararı boşanma davasında kusur sayılır mı?

Tek başına sayılmaz. Uzaklaştırma kararı başvuranın beyanıyla, delil aranmadan verildiğinden boşanma davasında kusur diğer delillerle ispatlanmalıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/784 E., 2023/4090 K. sayılı kararıyla onanan bölge adliye mahkemesi kararında, yalnızca kadının beyanına dayanan tedbir kararının erkeğe kusur olarak yüklenemeyeceği kabul edilmiştir.

Haksız uzaklaştırma kararı alan kişi iftira suçundan ceza alır mı?

Başvuranın, diğer kişinin şiddet uygulamadığını bildiği hâlde onun hakkında soruşturma başlatılmasını sağlamak amacıyla suç isnat ettiği ispatlanırsa iftira suçu oluşur. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2022/4044 E., 2023/5285 K. sayılı kararında, şikâyetinden sonradan vazgeçen kadının iddialarının aksinin kesin olarak ispatlanamadığı belirtilerek eylemin şikâyet hakkı kapsamında kaldığı ve beraat kararının yerinde olduğu kabul edilmiştir.

İstanbul’un Bahçelievler ilçesinde, Bakırköy Adliyesi’ne yakın konumda yer alan Avukat Sinan Karabacak, aile hukuku başta olmak üzere dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Hizmet verdiğimiz diğer alanları görmek için Hizmetlerimiz sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95

Yasal Uyarı: Bu makale Av. Sinan Karabacak tarafından, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her dava kendine özgü koşullar içermektedir. Hukuki danışmanlık için lütfen iletişime geçiniz.

Avukat Sinan Karabacak

Avukat Sinan Karabacak

Avukat · İstanbul Barosu, Sicil No: 52130, Doğrulama

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 2014'te mezun oldu. İstanbul Barosu'na bağlı avukatlık yapmaktadır. Enerji hukukundaki önceki deneyimleri nedeniyle başta kaçak elektrik ve voltaj dengesizliği davaları olmak üzere ceza hukuku, aile hukuku ve iş hukuku gibi alanlarda hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir.

Hakkımızda →LinkedIn →

Benzer Yazılar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir