Göç hareketlerinin artmasıyla birlikte göçmen kaçakçılığı suçu, hem uluslararası hukuk hem de Türk ceza hukuku bakımından önemli bir suç tipi haline gelmiştir. Türkiye’nin coğrafi konumu nedeniyle bu suç türü uygulamada oldukça sık görülmektedir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 79. maddesi göçmen kaçakçılığı suçunu düzenlemekte ve bu suçu işleyen kişiler hakkında ciddi cezai yaptırımlar öngörmektedir. Bu yazıda göçmen kaçakçılığı suçunun tanımı, unsurları, cezası, nitelikli halleri ve yargılama süreci ayrıntılı şekilde incelenecektir.
İçindekiler
Göçmen Kaçakçılığı Suçu Nedir?
Türk Ceza Kanunu’na göre göçmen kaçakçılığı suçu, maddi menfaat elde etmek amacıyla bir yabancının yasa dışı yollarla ülkeye sokulması, ülkede kalmasının sağlanması veya bir kişinin yasa dışı şekilde yurt dışına çıkmasına imkan sağlanması şeklinde tanımlanmaktadır.
Bu suç, “Uluslararası Suçlar” başlığı altında düzenlenmiştir ve devletlerin sınır güvenliği ile göç yönetimini korumayı amaçlar.
Kanun metni özetle şu şekildedir:
TCK m.79: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
- Maddi menfaat elde etmek amacıyla
- Yasa dışı yollarla
- Bir yabancıyı ülkeye sokmak
- Ülkede kalmasına imkan sağlamak
- Türk vatandaşı veya yabancının yasa dışı şekilde yurt dışına çıkmasına yardım etmek
göçmen kaçakçılığı suçunu oluşturur.
TCK 79 Madde Metni (Özet)
Türk Ceza Kanunu’nun 79. maddesine göre:
- Göçmen kaçakçılığı suçunun temel cezası
5 yıldan 8 yıla kadar hapis ve
1000 günden 10.000 güne kadar adli para cezasıdır.
Kanun ayrıca suçun teşebbüs aşamasında kalması halinde bile tamamlanmış suç gibi cezalandırılacağını düzenlemiştir.
Bu yönüyle göçmen kaçakçılığı suçu, ceza hukuku bakımından oldukça ağır yaptırımlara tabi bir suçtur.
Göçmen Kaçakçılığı Suçunun Unsurları
Bir fiilin göçmen kaçakçılığı suçu olarak kabul edilebilmesi için belirli unsurların bulunması gerekir.
1. Maddi Unsur
Suçun maddi unsurunu aşağıdaki eylemler oluşturur:
- Bir yabancıyı yasa dışı yollarla Türkiye’ye sokmak
- Yabancının Türkiye’de kaçak olarak kalmasını sağlamak
- Türk vatandaşı veya yabancının yasa dışı şekilde yurt dışına çıkmasına yardımcı olmak
Bu hareketlerden herhangi birinin gerçekleştirilmesi suçun oluşması için yeterlidir.
2. Manevi Unsur
Göçmen kaçakçılığı suçunun oluşabilmesi için failin maddi menfaat elde etme amacıyla hareket etmesi gerekir.
Bu menfaat;
- para
- mal
- hizmet
- ekonomik kazanç
şeklinde olabilir.
Menfaat amacı yoksa göçmen kaçakçılığı suçu oluşmayabilir.
3. Fail
Bu suçun faili herkes olabilir.
- Türk vatandaşı
- yabancı
- organizasyon veya suç örgütü üyeleri
fail olabilir.
4. Mağdur
Göçmen kaçakçılığı suçunda mağdur genellikle:
- yasa dışı yollarla ülkeye sokulan yabancılar
- yasa dışı şekilde ülke dışına çıkarılan kişiler
olarak kabul edilir.
Göçmen Kaçakçılığı Suçunun Nitelikli Halleri
Türk Ceza Kanunu bazı durumlarda cezayı artırmaktadır.
1. Hayatı Tehlikeye Sokacak Şekilde İşlenmesi
Eğer göçmenler;
- denizde tehlikeli bir şekilde taşınmış
- havasız araçlarda taşınmış
- ölüm riskine maruz bırakılmış
ise ceza yarısından üçte ikisine kadar artırılır.
2. Onur Kırıcı Muamele
Göçmenlerin:
- kötü muameleye maruz bırakılması
- insanlık dışı şartlarda taşınması
durumunda da ceza artırılır.
3. Birden Fazla Kişi Tarafından İşlenmesi
Suç birden fazla kişi tarafından birlikte işlenirse ceza yarısına kadar artırılır.
4. Suç Örgütü Tarafından İşlenmesi
Eğer suç bir örgütün faaliyeti kapsamında işlenmişse ceza yarısından bir katına kadar artırılır.
Tüzel Kişiler Hakkında Güvenlik Tedbirleri
Göçmen kaçakçılığı suçunun;
- şirket
- seyahat firması
- nakliye şirketi
gibi bir tüzel kişi faaliyeti kapsamında işlenmesi halinde, ilgili tüzel kişi hakkında güvenlik tedbirleri uygulanabilir.
Bu tedbirler şunlar olabilir:
- faaliyet izninin iptali
- müsadere
- şirket hakkında kapatma kararı
Göçmen Kaçakçılığı Suçunda Teşebbüs
TCK 79 bakımından dikkat çekici bir düzenleme bulunmaktadır.
Normalde ceza hukukunda suça teşebbüs aşamasında kalırsa ceza indirimi yapılır.
Ancak göçmen kaçakçılığı suçunda:
suç teşebbüs aşamasında kalsa bile tamamlanmış suç gibi cezalandırılır.
Örneğin:
- sınırda yakalanan kaçak göçmen taşıyan araç
- sahilde yakalanan göçmen teknesi
gibi durumlarda da suç oluşmuş sayılır.
Göçmen Kaçakçılığı ile İnsan Ticareti Arasındaki Fark
Bu iki suç uygulamada sıkça karıştırılmaktadır.
Göçmen Kaçakçılığı
- Maddi menfaat amacı vardır
- Göçmen kendi rızasıyla hareket edebilir
- Amaç yasa dışı sınır geçişidir
İnsan Ticareti
- Zorla çalıştırma veya sömürü amacı vardır
- Mağdurun rızası geçersizdir
- İnsan hakları ihlali niteliği daha ağırdır
Göçmen Kaçakçılığı Suçunda Yargılama Süreci
Göçmen kaçakçılığı suçlarında genellikle şu süreçler yaşanır:
- Kolluk tarafından operasyon yapılır
- Şüpheliler gözaltına alınır
- Savcılık soruşturma başlatır
- Tutuklama talebi gündeme gelebilir
- Ağır Ceza Mahkemesinde yargılama yapılır
Bu suçun cezasının yüksek olması nedeniyle tutuklama tedbiri uygulamada oldukça yaygındır.
Göçmen Kaçakçılığı Suçunda Avukatın Önemi
Göçmen kaçakçılığı suçları genellikle:
- telefon kayıtları
- banka hareketleri
- araç takipleri
- sınır güvenliği verileri
gibi delillerle soruşturulmaktadır.
Bu nedenle soruşturma aşamasından itibaren ceza hukuku alanında uzman bir avukat tarafından savunma yapılması büyük önem taşır.
Genel Olarak Sonuç
Göçmen kaçakçılığı suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 79. maddesinde düzenlenen ve ciddi cezai yaptırımlar öngören bir suçtur. Maddi menfaat amacıyla kişilerin yasa dışı şekilde ülkeye sokulması veya ülkeden çıkarılması bu suçu oluşturur. Temel ceza 5 yıldan 8 yıla kadar hapis ve yüksek miktarda adli para cezasıdır.
Suçun örgütlü şekilde işlenmesi veya göçmenlerin hayatını tehlikeye sokacak koşulların oluşması halinde ceza daha da ağırlaşmaktadır.
Göçmen kaçakçılığı suçuna ilişkin soruşturma veya dava sürecinde hak kaybı yaşamamak için ceza hukuku alanında deneyimli bir avukattan hukuki destek alınması önemlidir.
İstanbul / Bağcılar bölgesinde yer alan Avukat Sinan Karabacak dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Diğer makaleler için https://sinankarabacak.com/hukuki-makaleler/ sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95
