Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar (TCK 86-93)

Vücut dokunulmazlığına karşı suçlar, Türk Ceza Kanunu‘nun (TCK) “Kişilere Karşı Suçlar” kısmında, 86 ile 93. maddeler arasında düzenlenen suç tipleridir. Bu rehberde, vücut dokunulmazlığına karşı suçların çekirdeğini oluşturan TCK 86-91. maddeler (kasten yaralama, taksirle yaralama, insan üzerinde deney ve organ veya doku ticareti) bir bütün olarak ele alınmakta; her suç tipi için ayrıntılı makalelerimize yönlendirme yapılmaktadır. Korunan hukuki değer, bireyin beden bütünlüğü ve sağlığıdır.

Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar Nedir?

Vücut dokunulmazlığına karşı suçlar; bir kişinin vücuduna acı verilmesi, sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulması sonucunu doğuran fiilleri yaptırım altına alan suç grubudur. TCK’nın özel hükümlerinde, kasten öldürme suçunun (TCK 81 vd.) hemen ardından düzenlenmiştir. Bu suçlarla korunmak istenen hukuki değer, kişinin fiziksel ve ruhsal bütünlüğü ile vücut dokunulmazlığıdır.

Suçun mağduru, vücut bütünlüğü zarar gören yaşayan herhangi bir gerçek kişi olabilir. Fiil; doğrudan kast, olası kast veya taksir gibi farklı kusur biçimleriyle işlenebilir ve kusurun derecesi cezayı doğrudan etkiler.

Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar Nelerdir? (TCK 86-91)

Aşağıdaki tabloda, TCK 86-91. maddeleri arasında düzenlenen suç tipleri, öngörülen temel ceza aralıkları ve ayrıntılı makalelerimize bağlantılar yer almaktadır:

TCK Maddesi	Suç Tipi	Temel Ceza Aralığı	Ayrıntılı Makale
TCK 86	Kasten yaralama (basit / nitelikli haller)	1 yıldan 3 yıla kadar hapis	Kasten yaralama suçu ve cezası
TCK 87	Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama	Temel cezada artırım	Nitelikli kasten yaralama
TCK 88	Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi	Cezada üçte ikiye kadar indirim	Kasten yaralama (ihmali hareket)
TCK 89	Taksirle yaralama	3 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası	Taksirle yaralama suçu ve cezası
TCK 90	İnsan üzerinde deney	1 yıldan 3 yıla kadar hapis	İnsan üzerinde deney suçu
TCK 91	Organ veya doku ticareti	5 yıldan 9 yıla kadar hapis (organ alma)	Organ veya doku ticareti suçu

Not: Tabloda yer alan ceza aralıkları temel hallere ilişkindir. Nitelikli haller, neticesi sebebiyle ağırlaşma ve indirim sebepleri için ilgili maddenin ayrıntılı makalesine bakınız.

Kasten Yaralama Suçu (TCK 86-88)

Kasten yaralama suçu, bir kimsenin bilerek ve isteyerek başkasının vücuduna acı vermesi, sağlığını ya da algılama yeteneğini bozması ile oluşur. Basit kasten yaralamanın temel cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir. Fiilin kişi üzerindeki etkisi basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafifse, ceza 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası olarak belirlenir ve bu hâl şikayete bağlıdır.

Kasten Yaralamanın Nitelikli Halleri (TCK 86/3)

Suçun; üstsoya, altsoya, eşe, boşanılan eşe veya kardeşe karşı; beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı; kamu görevlisine karşı görevi nedeniyle; silahla ya da canavarca hisle işlenmesi hâllerinde ceza yarı oranında artırılır ve suç şikayete bağlı olmaktan çıkar (re’sen soruşturulur).

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK 87)

Yaralama fiili; duyu veya organlardan birinin işlevinin yitirilmesi, iyileşmesi olanaksız hastalık, bitkisel hayat, yüzde sürekli değişiklik, kemik kırığı ya da çıkığı gibi ağır sonuçlara yol açmışsa ceza katlanarak artar. Failin bu ağır netice bakımından en azından taksir derecesinde kusurunun bulunması aranır. Bu konunun teorik temeli için neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç makalemizi inceleyebilirsiniz.

İhmali Davranışla Kasten Yaralama (TCK 88)

Yaralama, garantörlük yükümlülüğü bulunan failin ihmali (hareketsiz kalma) davranışıyla da işlenebilir. Bu hâlde verilecek cezada üçte ikiye kadar indirim yapılabilir.

Kasten yaralamanın tüm halleri, nitelikli durumları, ceza hesaplaması ve emsal Yargıtay kararları için ayrıntılı rehberimiz: Kasten Yaralama Suçu Cezası Nedir? (TCK 86-89)

Taksirle Yaralama Suçu (TCK 89)

Taksirle yaralama; failin gerekli dikkat ve özeni göstermemesi sonucu, istemediği hâlde başkasının yaralanmasına neden olmasıdır. En sık karşılaşılan örnekleri trafik kazaları ve iş kazalarıdır. Temel cezası 3 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Bilinçli taksir hâli hariç olmak üzere, suç kural olarak şikayete bağlıdır.

Ayrıntılı inceleme, ceza hesabı ve uzlaştırma uygulaması için: Taksirle Yaralama Suçu ve Cezası (TCK 89)

İnsan Üzerinde Deney Suçu (TCK 90)

İnsan üzerinde bilimsel deney yapılması, kanunda belirtilen hukuka uygunluk şartlarına aykırı biçimde gerçekleştirildiğinde suç oluşur. Temel cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir. Çocuklar üzerinde deney ile rıza, bilgilendirme ve etik kurul onayı gibi şartların yokluğu cezayı doğrudan etkiler.

Suçun unsurları ve hukuka uygunluk şartları için: İnsan Üzerinde Deney Suçu (TCK 90) Nedir?

Organ veya Doku Ticareti Suçu (TCK 91)

Hukuken geçerli rızaya dayanmaksızın kişiden organ alınması 5 yıldan 9 yıla kadar hapis ile cezalandırılır; doku alınması ise daha düşük bir ceza aralığına tabidir. Organ veya doku satın alan, satan ya da bunların ticaretine aracılık eden kişiler de cezalandırılır. Maddede ayrıca etkin pişmanlık hükmüne yer verilmiştir.

Suç tiplerinin tamamı ve etkin pişmanlık için: Organ veya Doku Ticareti Suçu Cezası Nedir? (TCK 91)

İşkence ve Eziyet ile İlişkisi

Vücut dokunulmazlığına karşı suçlar bölümünü tamamlayan ve aynı kitap içinde yer alan işkence ve eziyet suçları (TCK 94-96), beden ve ruh bütünlüğüne yönelik daha ağır ve süreklilik gösteren fiilleri kapsar. Bir fiilin kasten yaralama mı yoksa eziyet mi olduğunun belirlenmesi, hem niteleme hem de ceza miktarı bakımından kritik öneme sahiptir.

Şikayet, Uzlaştırma ve Zamanaşımı

Vücut dokunulmazlığına karşı suçların önemli bir kısmı, mağdurun iradesine ve uzlaşmaya açık usul kurumlarına tabidir:

• Şikayet: Basit kasten yaralama (TCK 86/2) ve taksirle yaralamanın temel hâli şikayete bağlıdır. Şikayet süresi ve geri alınmasının sonuçları için şikayet kurumu makalemize bakınız.
• Uzlaştırma: Kasten yaralama (nitelikli haller hariç) ve taksirle yaralama suçları uzlaştırma kapsamındadır. Uzlaşma sağlanırsa kamu davası düşer.
• Cezanın ertelenmesi ve denetim: Şartların oluşması hâlinde hükmedilen hapis cezası bakımından cezanın ertelenmesi gündeme gelebilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Vücut dokunulmazlığına karşı suçlarda görevli mahkeme, kural olarak Asliye Ceza Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer mahkemesidir. Organ veya doku ticareti gibi üst sınırı daha yüksek suçlarda görevli mahkeme değişebilir; bu nedenle somut olayın bir İstanbul Ceza Avukatı tarafından değerlendirilmesi önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

İstanbul’da yürüttüğümüz ceza davalarına ilişkin daha fazla bilgi için İstanbul Ceza Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

İstanbul’un Bahçelievler ilçesinde, Bakırköy Adliyesi’ne yakın konumda yer alan Avukat Sinan Karabacak dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.

Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95