Genel Güvenliğin Taksirle Tehlikeye Sokulması Suçu (TCK-171)

Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 171. maddesinde düzenlenmiş olup dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışla taksirle yangına, bina çökmesine, toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olunması hâlinde üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu yazıda suçun unsurları, TCK 170 ile arasındaki fark, uygulamada sık karşılaşılan örnekler ve güncel Yargıtay içtihadı ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.

1. Genel Güvenliğin Taksirle Tehlikeye Sokulması Nedir?

Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması, Türk Ceza Kanunu‘nun 171. maddesinde düzenlenen ve dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarla toplumun genel güvenliğinin tehlikeye düşürülmesini cezalandıran bir suç tipidir. Bir kişinin kasten değil, ihmali veya tedbirsizliği sonucu yangına ya da bina çökmesine, sel-taşkına neden olması bu suçun tipik görünümüdür.

Bu yazı, Genel Tehlike Yaratan Suçlar (TCK 170-180) başlıklı genel rehberimizin bir parçasıdır.

1.1. Suçun Tanımı ve Hukuki Niteliği

Maddeye göre; taksirle yangına ya da bina çökmesine, toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olan kişi, fiilin başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli olması halinde, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Bu suçun temelinde, failin bilerek ve isteyerek değil; gerekli dikkat ve özeni göstermemesi sonucu bir tehlikeye yol açması vardır. Örneğin söndürmeden bırakılan bir ateşin yayılarak yangına dönüşmesi, gerekli statik önlemler alınmadan yapılan bir kazının toprak kaymasına neden olması gibi durumlar bu madde kapsamında değerlendirilebilir.

Kanun koyucu, sonucun istenmemiş olmasını cezasızlık nedeni saymamış; ancak taksirle işlenen bu hali, kasten işlenen 170. maddeye göre çok daha hafif bir ceza rejimine bağlamıştır.

1.2. Kanun Koyucunun Amacı

Kanun koyucunun bu davranışları cezalandırmasının temel gerekçesi, modern toplum yaşamının çok sayıda tehlikeli faaliyet (yapı üretimi, enerji kullanımı, tarımsal faaliyetler gibi) içermesidir. Bu faaliyetlerin herkesin güvenliğini tehlikeye atmadan sürdürülebilmesi için, bunları yürüten kişilere belirli bir dikkat ve özen yükümlülüğü yüklenir.

İşte bu yükümlülüğe aykırı davranarak toplumu somut bir tehlikeye maruz bırakan kişi, sonuç henüz bir zarara dönüşmemiş olsa bile ceza hukuku bakımından sorumlu tutulur. Böylece kanun, bir zarar doğmadan önce önleyici bir koruma sağlamayı amaçlar.

1.3. Suçun Oluşma Şartları

Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçunun oluşabilmesi için aşağıdaki şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:

1. Failin, TCK 171’de sayılan olaylardan birine (yangın, bina çökmesi, toprak kayması, çığ düşmesi, sel veya taşkın) taksirle neden olması,
2. Failin davranışının dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olması,
3. Ortaya çıkan olayın başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlike doğurmuş olması,
4. Fail ile netice arasında nedensellik bağının bulunması,
5. Failin, göstereceği özen ölçüsünde neticeyi öngörebilecek durumda olması.

Bu şartlardan herhangi biri gerçekleşmezse suç oluşmaz; nitekim Yargıtay, somut tehlike doğmayan olaylarda beraat kararı verilmesi gerektiğini istikrarlı biçimde vurgulamaktadır.

---

2. Taksir Kavramı ve Unsurları

Taksir, TCK’nın 22. maddesinde tanımlanır ve dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesinin öngörülmeyerek gerçekleştirilmesi olarak ifade edilir. Bu ayrım, kast ve taksir kurumlarının genel teorisiyle doğrudan bağlantılıdır.

Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçunun anlaşılması için taksirin unsurlarını iyi kavramak gerekir:

2.1. Taksirin Unsurları

Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık: Failin, içinde bulunduğu duruma göre kendisinden beklenen tedbirli ve özenli davranışı göstermemesidir. Bu yükümlülüğün kaynağı bir kanun, bir yönetmelik, meslek kuralları veya hayat tecrübesinin gerektirdiği genel özen olabilir.

Neticenin öngörülebilir olması: Fail, gerekli dikkati gösterseydi tehlikeli sonucun ortaya çıkabileceğini öngörebilecek durumda olmalıdır. Öngörülmesi mümkün olmayan, tümüyle beklenmedik sonuçlar taksir kapsamına girmez.

Netice ile davranış arasında nedensellik bağı: Ortaya çıkan tehlikenin, failin özensiz davranışından kaynaklanmış olması gerekir. Tehlike başka bir bağımsız nedenden doğmuşsa faile yüklenemez.

2.2. Bilinçli Taksir ve Basit Taksir

Taksir, basit taksir ve bilinçli taksir olmak üzere ikiye ayrılır.

Basit Taksir: Fail, dikkatsizliği sonucu tehlikeli neticeyi hiç öngörmemiştir.

Bilinçli Taksir: Fail neticeyi öngörmüş, ancak “nasıl olsa gerçekleşmez” düşüncesiyle hareketine devam etmiştir. Bilinçli taksir halinde ceza artırılır.

Örneğin anız yakan bir çiftçinin, rüzgârın etkisiyle ateşin yayılabileceğini görmesine rağmen tedbir almadan işine devam etmesi bilinçli taksire örnek oluşturabilir.

2.3. Bilinçli Taksir ile Olası Kast Arasındaki Fark

Bilinçli taksir ile olası kast arasındaki ince çizgi de bu suç bakımından önem taşır. Olası kastta fail, neticeyi öngörür ve gerçekleşmesini adeta göze alır; “olursa olsun” tavrındadır. Bilinçli taksirde ise fail neticeyi öngörmüş olsa da onu istememekte, gerçekleşmeyeceğine dair samimi bir güven duymaktadır.

Bu iki hâlin birbirinden ayrılması, failin kasten işlenen 170. maddeden mi yoksa taksirle işlenen 171. maddeden mi sorumlu tutulacağını belirlediği için büyük pratik değer taşır.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2020/4100 Esas, 2021/17780 Karar sayılı ve 20.09.2021 tarihli kararına konu olayda, sanığın babasına ait av tüfeğini, namlusu komşu evine dönük hâlde evinin odasında temizlediği sırada tüfeğin ateş alması sonucu mağdurların balkon kapısı ve camlarının zarar görmesi üzerine yerel mahkeme, sanığın ateş alabileceğini öngörmesi gerektiği hâlde öngörmediği gerekçesiyle olası kastla hareket ettiğine hükmetmiştir; Yargıtay ise bu kabulü isabetsiz bulmuş, sanığın taksirle hareket ettiğini ve genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçunun taksirle işlenemeyeceğini vurgulayarak kararı kanun yararına bozmuş ve sanığın beraatine karar vermiştir.

Karar doğrudan TCK 170’e ilişkin olsa da, bilinçli taksir ile olası kastın nasıl ayrıştırılacağını somut bir olayla gösterdiğinden TCK 171 uygulaması bakımından da yol göstericidir: Failin “öngörmesi gerektiği hâlde öngörmemesi” ifadesi taksirin, “öngörüp de kabullenmesi” ifadesi ise kastın karakteristik göstergesidir. Bu suça istinaden hakkınızda ceza dava süreci yürütülüyorsa sürecin en başından itibaren genel güvenlik suçlarında deneyimli bir ceza avukatından hukuki destek alınması önemlidir.

---

3. Korunan Hukuki Değer ve Somut Tehlike

Suçla korunan hukuki değer, tıpkı genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçunda (TCK-170) olduğu gibi kamunun güvenliğidir. Suç, belirli bir kişiyi değil toplumun genelini korumaya yöneliktir. Maddenin metninde açıkça belirtildiği üzere, cezalandırma için fiilin “başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli olması” gerekir.

Bu ifade, suçun bir somut tehlike suçu olduğunu gösterir: Yalnızca özensiz bir davranışın varlığı yeterli değildir; bu davranışın gerçekten üçüncü kişiler için somut bir tehlike doğurmuş olması aranır.

Somut Tehlike Koşulu Örnekleri

Örneğin ıssız bir yerde, çevrede hiç kimse ve hiçbir yapı yokken kontrolsüz bir ateş yakılması, somut bir tehlike doğurmadığı sürece bu suçu oluşturmayabilir. Buna karşılık meskûn mahalde veya ormanlık alanda yayılma riski taşıyan bir ateşin özensizce bırakılması, somut tehlike koşulunu karşılar.

Bu nedenle mahkeme, her olayda tehlikenin gerçekten doğup doğmadığını ayrıntılı biçimde değerlendirir. Somut tehlikenin varlığı; olayın meydana geldiği yerin niteliği, çevredeki insan ve yapı yoğunluğu, hava ve zemin koşulları gibi etkenlere göre belirlenir.

Her Tedbirsizlik Bu Suçu Oluşturmaz

Uygulamada sıkça karıştırılan bir nokta, tedbirsiz veya usulsüz her davranışın otomatik olarak TCK 171 kapsamına gireceği yanılgısıdır. Oysa maddede sayılan olaylardan (yangın, bina çökmesi, toprak kayması, çığ, sel/taşkın) biri gerçekten meydana gelmedikçe, sırf usulsüz bir işlem yapılmış olması suçu oluşturmaz.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2023/4679 Esas, 2024/557 Karar sayılı ve 22.01.2024 tarihli kararına konu olayda, bir doğalgaz tesisatçısının bina içi tesisat imalatında sızdırmazlık malzemesi olarak uygunsuz biçimde japon yapıştırıcısı kullandığı, ancak yetkili kuruluş görevlilerince yapılan kontrolde bu yanlışlığın belirlenip zamanında düzelttirildiği, dolayısıyla ortada gerçekleşmiş bir bina çökmesi tehlikesinin bulunmadığı tespit edilmiştir; Yargıtay, taksirle bina çökmesine neden olma suçunun tehlike suçu olduğunu, ancak maddede sayılı olayların (somut olayda bina çökmesi tehlikesinin) gerçekleşmediği hâllerde sanığın eyleminin suçun unsurlarını taşımayacağını belirterek bölge adliye mahkemesince verilen beraat kararını onamıştır.

Bu karar, mesleki usulsüzlüğün tek başına yeterli olmadığını, maddede sayılan somut olayın (ve buna bağlı tehlikenin) fiilen gerçekleşmesi gerektiğini net biçimde ortaya koymaktadır.

---

4. Suçun Maddi Unsurları

4.1. Fail ve Mağdur

Fail: Suçun faili herkes olabilir; belirli bir sıfat aranmaz. Bu yönüyle bu suç özgü suç niteliği taşımamaktadır. Yani faili bakımından herhangi bir sınırlama öngörülmemiş; her gerçek kişi bu suçun faili olabilmektedir. Uygulamada fail çoğu zaman, taşıdığı özen yükümlülüğüne aykırı davranan kişilerdir (ateşi söndürmeden ayrılan kişi, gerekli zemin etüdünü yaptırmadan kazı yapan kişi gibi).

Mağdur: Mağdur ise, doğan tehlikeden etkilenen belirsiz sayıda kişiden oluşan toplumdur.

4.2. Fiil: Taksirle Neden Olunabilecek Olaylar

TCK 171’de sayılan hareketler sınırlıdır ve yalnızca şunları kapsar:

• Taksirle yangına neden olmak
• Taksirle bina çökmesine neden olmak
• Taksirle toprak kaymasına neden olmak
• Taksirle çığ düşmesine neden olmak
• Taksirle sel veya taşkına neden olmak

Burada dikkat edilmesi gereken çok önemli bir nokta vardır: 170. maddede yer alan silahla ateş etme ve patlayıcı madde kullanma hareketleri, 171. maddenin kapsamında değildir. Yani genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçu, yalnızca yangın ve doğa olaylarına ilişkin taksirli tehlike hallerini cezalandırır; taksirle silah kullanımı sonucu doğan durumlar, koşullarına göre başka hükümler (örneğin taksirle yaralama) çerçevesinde değerlendirilir.

Maddede Sayılan Olayların Ortak Özellikleri

Maddede sayılan olaylar (yangın, bina çökmesi, toprak kayması, çığ düşmesi, sel ve taşkın) ortak bir özellik taşır: Hepsi, kontrol altına alınması güç, yayılma ve geniş bir alanı etkileme kapasitesine sahip olaylardır.

Kanun koyucunun bu olayları özel olarak seçmesinin nedeni de budur; çünkü bu tür olaylar bir kez başladığında belirsiz sayıda kişiyi ve büyük malvarlığı değerlerini aynı anda tehdit edebilir. Bu nedenle listenin sınırlı sayıda (tahdidi) olduğu ve kıyas yoluyla genişletilemeyeceği kabul edilir; yani maddede sayılmayan bir olaya taksirle neden olmak, bu suç kapsamında değerlendirilmez. Nitekim “bina çökmesi” ibaresi de dar yorumlanır: Yukarıda anılan Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2023/4679 Esas, 2024/557 Karar sayılı kararında görüldüğü gibi, çökme tehlikesine yol açacak somut bir olay gerçekleşmedikçe yalnızca teknik usulsüzlükten hareketle mahkûmiyet kurulamaz.

---

5. TCK 170 ile TCK 171 Arasındaki Fark

Genel güvenliği tehlikeye sokan fiil, kasten işlendiğinde genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması (TCK 170); taksirle işlendiğinde ise TCK 171 gündeme gelir. İki suç arasındaki temel farkları aşağıdaki tabloda karşılaştırmalı olarak görebilirsiniz.

Ölçüt	TCK 170 (Kasten)	TCK 171 (Taksirle)
Manevi unsur	Kast (bilerek ve isteyerek)	Taksir (dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık)
Kapsanan hareketler	Yangın, doğa olayları, silahla ateş, patlayıcı	Yalnızca yangın ve doğa olayları
Temel ceza	1 yıldan 5 yıla kadar hapis (170/1)	3 aydan 1 yıla kadar hapis
Adli para cezası	Yalnızca 170/3 hafif halinde seçenek	Kısa süreli hapse seçenek yaptırımlar gündeme gelebilir
Tehlike koşulu	Somut tehlike aranır	Fiilin başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı için tehlikeli olması aranır
Olası kast/bilinçli taksir sınırı	Olası kastla işlenebilir	Taksirle işlenemeyen hâller ayrıca değerlendirilmelidir

Ceza Rejimi Karşılaştırması

Görüldüğü gibi taksirli halin ceza rejimi belirgin biçimde daha hafiftir. Bu, ceza hukukunun temel bir ilkesinin yansımasıdır: Aynı sonucu isteyerek meydana getiren kişi ile yalnızca özensizliği sonucu buna yol açan kişi, kusurlarının ağırlığı farklı olduğu için farklı biçimde cezalandırılır.

Uygulamada En Tartışılan Nokta

Bu ayrım, uygulamada çoğu zaman dosyanın en çok tartışılan noktasıdır. Aynı maddi olay, failin iç dünyasına ilişkin değerlendirmeye göre ya kasten işlenen 170. madde ya da taksirle işlenen 171. madde kapsamında nitelendirilebilir.

Bu nitelendirme; failin davranışının biçimi, olay öncesi ve sonrasındaki tutumu, tehlikeyi öngörüp öngörmediği ve sonucu göze alıp almadığı gibi ölçütler ışığında yapılır. Yanlış nitelendirme, hem çok farklı bir ceza miktarına hem de suçun hukuki sonuçlarında köklü değişikliğe yol açacağından, savunmada bu noktanın titizlikle ele alınması gerekir.

---

6. Manevi Unsur: Taksir

Bu suçun manevi unsuru taksirdir. Failin, tehlikeli neticeyi isteyerek meydana getirmemiş olması; ancak göstermesi gereken dikkat ve özeni göstermemiş olması gerekir. Eğer fail yangını veya çökmeyi bilerek ve isteyerek meydana getirmişse artık TCK 171 değil, kasten işlenen 170. madde uygulanır.

Bu nedenle soruşturma ve kovuşturma aşamasında en kritik değerlendirme, failin iç dünyasına ilişkin bu kast-taksir ayrımının doğru yapılmasıdır. Failin davranışının bilinçli taksir düzeyine ulaşıp ulaşmadığı da cezanın miktarını etkileyeceğinden ayrıca incelenir.

---

7. Hukuka Aykırılık

Suçun oluşması için fiilin hukuka aykırı olması gerekir. Taksirli suçlarda hukuka uygunluk nedenlerinin uygulanma alanı daha sınırlı olmakla birlikte, bazı durumlarda failin davranışının izin verilen risk sınırları içinde kaldığı kabul edilebilir.

Örneğin tüm mevzuata uygun tedbirleri almış olmasına rağmen tümüyle öngörülemez bir doğa olayı sonucu tehlike doğmuşsa, failin taksirinden söz edilemeyeceği için ceza sorumluluğu doğmaz. Bu değerlendirme, somut olayın koşullarına ve failden beklenen özen düzeyine göre yapılır.

İzin Verilen Risk Kavramı

Bu noktada “izin verilen risk” kavramı önem kazanır. Toplumsal yaşamın gerektirdiği pek çok faaliyet, doğası gereği belirli bir tehlike içerir; ancak mevzuata ve teknik kurallara tam uyum sağlandığında bu risk hukuken kabul edilebilir sınırlar içinde sayılır.

Fail, kendisine düşen tüm önlemleri almış olmasına rağmen tümüyle öngörülemeyen bir gelişme sonucu tehlike doğmuşsa, kusurdan söz edilemeyeceği için ceza sorumluluğu da doğmaz. Bu bakımdan failin gerekli özeni gösterip göstermediğinin titizlikle araştırılması, taksirli suçlarda hem sorumluluğun tespiti hem de savunma açısından belirleyicidir.

Savunma Açısından Önemi

Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması gibi taksir esasına dayanan suçlarda, failin özen yükümlülüğünün sınırlarının doğru belirlenmesi savunmanın en kritik noktasıdır. Böyle bir isnatla karşılaşmanız halinde, alanında deneyimli bir ceza avukatından destek almak faydalı olacaktır.

---

8. Suçun Özel Görünüş Biçimleri

8.1. Teşebbüs

Taksirli suçlarda kural olarak teşebbüs mümkün değildir. Çünkü teşebbüs, failin belirli bir neticeyi isteyerek ona yönelmesini gerektirir; taksirde ise netice zaten istenmemiştir. Bu nedenle genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçunda teşebbüs hükümleri uygulanmaz.

8.2. İştirak

Taksirli suçlarda TCK anlamında iştirak (şeriklik) (azmettirme, yardım etme) da mümkün değildir. Ancak birden fazla kişinin ortak özensizliği sonucu tehlike doğmuşsa, her biri kendi taksirinden dolayı ayrı ayrı fail olarak sorumlu tutulabilir. Uygulamada bu duruma en sık, birden fazla kişinin farklı aşamalarda özensiz davrandığı yangın olaylarında rastlanır.

Nitekim Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2024/26164 Esas, 2025/4076 Karar sayılı ve 21.05.2025 tarihli kararına konu olayda, tandırın yakıldığı yapının sahibi olan bir sanık ile o sırada ekmek pişiren diğer sanık, ayrı taksirli davranışları nedeniyle ayrı ayrı yargılanmış ve her biri kendi kusuru ölçüsünde sorumlu tutulmuştur.

8.3. İçtima

Taksirli davranış sonucu yalnızca bir tehlike değil, aynı zamanda bir kişinin yaralanması veya ölmesi gibi somut bir zarar da doğmuşsa, koşullara göre suçların içtimaı kuralları çerçevesinde taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçları da gündeme gelebilir.

Örneğin özensizce yakılan bir ateşin yayılıp hem genel güvenliği tehlikeye düşürmesi hem de bir kişinin yaralanmasına yol açması halinde, olayın niteliğine göre birden fazla suç birlikte değerlendirilir.

---

9. Uygulamada Sık Görülen Örnekler

Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçu, günlük hayatta oldukça çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilir. Aşağıdaki örnekler, suçun tipik görünümlerini anlamaya yardımcı olabilir; ancak her olayın kendine özgü koşullarıyla değerlendirileceği unutulmamalıdır:

Anız veya Tarla Yakma

Tarımsal amaçla yakılan anızın, gerekli önlemler alınmadığı için rüzgârla yayılıp çevredeki meskûn alanları veya ormanı tehdit eder hale gelmesi, taksirle yangına neden olma kapsamında değerlendirilebilir.

Söndürülmeden Bırakılan Ateş

Piknik, kamp veya benzeri faaliyetlerde yakılan ateşin tam olarak söndürülmeden bırakılması sonucu ormanlık alanda yangın tehlikesi doğması.

Geleneksel Fırın veya Tandır Kullanımı

Bitişik nizamda inşa edilmiş yapılarda, tandır veya odun ateşiyle çalışan fırınların gerektiği şekilde inşa edilmemesi ya da bacasının düzenli temizletilmemesi de yangın riski doğurabilir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2024/26164 Esas, 2025/4076 Karar sayılı kararına konu olayda, komşu binaya bitişik tek katlı bir yapıda tandırda ekmek pişirilirken çıkan yangın sonucu katılanın müştemilatının zarar görmesi üzerine, tandırın bulunduğu yapının sahibi olan sanığın yapıyı gerektiği şekilde inşa etmemesi ve periyodik temizliğini yaptırmaması nedenleriyle taksirle sorumlu tutulması isabetli bulunmuştur.

Çatı Tamiratı ve Alevli Aletlerin Kullanımı

Çatı yalıtımı gibi işlerde pürmüz benzeri alevli aletlerin kullanılması, iş bitiminde alanın kontrol edilmeden terk edilmesi hâlinde gecikmeli yangınlara yol açabilir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2024/23521 Esas, 2025/8727 Karar sayılı ve 12.11.2025 tarihli kararına konu olayda, sanığın bina çatısına yalıtım malzemesi serdikten sonra pürmüz ile kenarları ısıtarak yapıştırdığı, öğle arası için alanı terk ettiği ve daha sonra tamiratını yaptığı çatıda yangın çıktığı, belediye zabıta komiserliğinin yangın raporunda da yangının çatı tamiri sırasında çıktığının tahmin edildiği tespit edilmiş; sanık taksirle yangına neden olmaktan yargılanmıştır.

Elektrik veya Isıtma Tesisatındaki Özensizlik

Kaçak ya da tekniğine aykırı yapılan elektrik tesisatının veya bakımı ihmal edilen ısıtma sistemlerinin yangına yol açacak bir tehlike yaratması. Ancak yukarıda 3. bölümde açıklandığı üzere, tesisatta usulsüzlük tespit edilse dahi maddede sayılan olaylardan biri (örneğin bina çökmesi) fiilen gerçekleşmedikçe suç oluşmaz.

Kazı ve Hafriyat Çalışmaları

Gerekli zemin etüdü ve statik önlemler alınmadan yapılan kazıların, komşu yapılar bakımından bina çökmesi veya toprak kayması tehlikesi doğurması.

Ortak Nokta

Bu örneklerin ortak noktası, failin sonucu istememiş olması; ancak kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle toplumun genel güvenliği bakımından somut bir tehlikenin doğmasıdır. Her durumda, ortaya çıkan tehlikenin gerçekten failin özensiz davranışından kaynaklanıp kaynaklanmadığı ayrıca araştırılır.

---

10. Diğer Suçlarla İlişkisi ve Sınırı

Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçu, uygulamada başka suç tipleriyle sınır ilişkisi içindedir. Bu sınırların doğru çizilmesi, hem suç niteliğinin hem de cezanın belirlenmesinde önem taşır.

10.1. Taksirle Öldürme veya Yaralama ile İlişkisi

Taksirli davranış yalnızca bir tehlike doğurmakla kalmayıp bir kişinin ölümüne ya da yaralanmasına da yol açmışsa, artık yalnızca bir tehlike suçu değil, gerçekleşen zarara ilişkin taksirle öldürme veya taksirle yaralama suçu da söz konusu olur. Bu durumda somut olayın niteliğine göre içtima kuralları uygulanır ve fail, koşullara göre gerçekleşen sonuçtan da sorumlu tutulabilir.

Bu ilişkinin sınırlarını Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 2017/10500 Esas, 2018/4867 Karar sayılı ve 25.04.2018 tarihli kararı açıkça ortaya koymaktadır. Kararda, taksirle öldürme ve genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçlarından yargılanan bir sanık hakkında ilk derece mahkemesince her iki suçtan da beraat kararı verilmiş; Yargıtay, taksirle öldürme suçu bakımından sanığın kusurunun bulunmadığına ilişkin gerekçeyi yerinde bulup beraat kararını onarken, genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçu yönünden kurulan beraat hükmünü hatalı bulmuştur.

Daire, taksirle yangına neden olma suçunun bir tehlike suçu olduğunu, somut olayda meydana gelen ölüm neticesi nedeniyle zarar suçunun oluştuğunu, bu durumda tehlike suçundan beraat değil “hüküm kurulmasına yer olmadığına” karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı düzeltilmek suretiyle onamıştır. Bu içtihat, bir zarar suçunun aynı fiil içindeki tehlike suçunu tükettiğini ve tehlike suçu bakımından ayrıca bağımsız bir mahkûmiyet veya beraat hükmü kurulamayacağını göstermesi bakımından önemlidir.

10.2. Orman Yangınlarına İlişkin Özel Düzenlemeler

Ormanlara zarar veren yangınlar bakımından 6831 sayılı Orman Kanunu’nda ayrı ve TCK 171’e göre daha ağır yaptırımlar öngören özel düzenlemeler bulunmaktadır. Somut olayda hangi hükmün uygulanacağı, yangının çıktığı yerin orman sayılıp sayılmadığına, yani arazinin niteliğine ve fiilin özelliklerine göre belirlenir.

Bu ayrımın pratikteki en kritik noktası, olay yerinin hukuki anlamda “orman” vasfını taşıyıp taşımadığının tespitidir. Aynı fiil, orman sayılan bir alanda gerçekleşirse özel kanun (Orman Kanunu), orman sayılmayan tarla, bahçe veya meskûn alanda gerçekleşirse genel kanun (TCK 171) uygulanır. Bu nedenle orman alanlarında meydana gelen olaylarda, kadastral orman sınırlarının ve arazinin fiilî niteliğinin bilirkişi incelemesiyle netleştirilmesi, özel kanun-genel kanun ilişkisinin doğru kurulabilmesi açısından belirleyicidir.

10.3. Kasten İşlenen Hal ile Sınırı

Failin davranışı taksir sınırını aşıp kasta dönüşüyorsa, yani fail sonucu bilerek ve isteyerek meydana getiriyor ya da en azından göze alıyorsa, artık TCK 171 değil, kasten işlenen genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması (TCK 170) suçu uygulanır. Bu ayrım, cezanın miktarını köklü biçimde değiştirdiğinden büyük önem taşır ve yukarıda 2.3 numaralı başlıkta ele alınan bilinçli taksir-olası kast ölçütleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

---

11. Taksirin ve Nedensellik Bağının İspatı

Taksirli suçlarda en tartışmalı konu, failin gerçekten kusurlu olup olmadığının, yani gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediğinin belirlenmesidir. Bu değerlendirme yapılırken; failin içinde bulunduğu koşullar, mesleki veya kişisel bilgi düzeyi, olayın gerçekleştiği ortam ve failden makul olarak beklenebilecek özen düzeyi birlikte göz önünde tutulur.

Bilirkişi İncelemesinin Önemi

Uygulamada bu tür dosyalarda çoğu zaman bilirkişi incelemesine başvurulur. Örneğin bir yangının çıkış nedeni, bir binanın çökme riskinin gerçek kaynağı ya da alınması gereken teknik önlemlerin neler olduğu, uzmanlık gerektiren konulardır. Bilirkişi raporu, failin davranışı ile ortaya çıkan tehlike arasındaki nedensellik bağının kurulmasında belirleyici bir delil olabilir. Ancak nihai değerlendirmeyi mahkeme yapar; bilirkişi raporu tek başına bağlayıcı değildir.

Nitekim Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2024/26164 Esas, 2025/4076 Karar sayılı kararında da, tandırın bulunduğu yapı sahibinin kusuru, katılan ve tanık beyanlarının yanı sıra dosyaya sunulan bilirkişi raporuna dayanılarak tespit edilmiştir.

Savunma Açısından Kritik Noktalar

Savunma açısından ise en kritik noktalar;

1. Failin özen yükümlülüğünün sınırlarının doğru çizilmesi
2. Tehlikenin gerçekte başka bir bağımsız nedenden kaynaklanıp kaynaklanmadığının ortaya konması
3. Öngörülebilirlik koşulunun somut olayda gerçekten var olup olmadığının tartışılması

Bu nedenle taksirli suç isnatlarında teknik dosya değerlendirmesi büyük önem taşır.

---

12. Yaptırım, Soruşturma ve Kovuşturma

Ceza

Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçunun cezası, üç aydan bir yıla kadar hapistir.

Ceza miktarının bu ölçüde olması nedeniyle, kanuni koşulların bulunması halinde hükmedilen kısa süreli hapis cezası, adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. Yine koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) veya cezanın ertelenmesi gündeme gelebilir.

Bilinçli taksirin varlığı halinde ceza artırılır.

Kısa Süreli Hapis Cezasının Seçenek Yaptırımlara Çevrilmesi ve Yaş Faktörü

TCK’nın 50. maddesinin 3. fıkrasında, belirli koşulların varlığı hâlinde kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesinin bir zorunluluk olduğu düzenlenmiştir. Bu zorunluluk, özellikle sanığın adli sicil kaydının temiz olması ve ileri yaşta bulunması hâllerinde uygulamada gözden kaçırılabilmektedir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2024/26164 Esas, 2025/4076 Karar sayılı kararında, sanığın adli sicil kaydına göre suç tarihinden önce mahkûm olduğu bir hapis cezasının bulunmadığı ve suç tarihi itibarıyla altmış beş yaşını tamamlamış olduğu tespit edilmiş; mahkemenin, TCK’nın 50/3. maddesindeki zorunluluk gereğince hükmolunan kısa süreli hapis cezasını seçenek yaptırımlara çevirmesi gerektiğini gözetmemesi hukuka aykırı bulunarak hüküm bu yönden bozulmuştur.

Hak Yoksunluğu Bakımından Özellik

TCK’nın 53. maddesinde düzenlenen belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma türü güvenlik tedbirlerinin uygulama alanı, kasten işlenen suçlarla sınırlıdır. Taksirle işlenen genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçunda kural olarak bu tür hak yoksunluklarının gündeme gelmemesi, taksirli suçların kasıtlı suçlara göre daha hafif bir kusur derecesine dayanmasının doğal bir sonucudur.

Suçun Şikâyete Bağlı Olması

Suç, şikâyete bağlı değildir; savcılık öğrendiğinde re’sen soruşturma yürütür.

Görevli Mahkeme

Görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir.

Zamanaşımı

Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçunda, TCK 171/1. maddesi uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre TCK’nın 66/1-e maddesi gereğince 8 yıllık olağan dava zamanaşımı süresi uygulanır; kesintilerle birlikte olağanüstü zamanaşımı süresi ise 12 yıla ulaşabilir. Zamanaşımı süresinin başlangıcı ve kesilme anları, dosyanın seyrini doğrudan etkileyen kritik ayrıntılardır.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2025/12734 Esas, 2025/9967 Karar sayılı ve 04.12.2025 tarihli kararına konu olayda, sanıklar hakkındaki zamanaşımını kesen son işlemin gerçekleştiği sorgu tarihinden, sanıklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verildiği tarihe kadar 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin dolduğu tespit edilmiş; bu nedenle hükümler bozularak kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmiştir. Bu karar, HAGB gibi uzun süren denetim mekanizmalarının, zamanaşımını her zaman durdurmayabileceğini ve dosyanın süreç boyunca zamanaşımı bakımından da izlenmesi gerektiğini göstermektedir.

Ön Ödeme Uygulaması

Bu suçta ön ödeme uygulanır. Ön ödeme, sanığın belirli bir miktar parayı ödemesi karşılığında kamu davasının açılmasının önlenmesini veya açılmış davanın düşmesini sağlayan bir kurumdur. Ön ödeme kurumunun bu suça uygulanabilirliği, zaman içinde yasal değişikliklere konu olmuştur.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 2016/4984 Esas, 2016/13396 Karar sayılı ve 14.12.2016 tarihli kararında, ilk derece mahkemesince genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçundan mahkûmiyet kararı verilip bu karar sanık müdafii tarafından temyiz edildikten sonra, temyiz incelemesi sürerken yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle bu suçun ön ödeme kapsamına alındığı saptanmış; Yargıtay, lehe kanunun derhal uygulanması ilkesi gereğince sanığın hukuki durumunun bu yeni düzenleme çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerektiğine hükmederek yerel mahkeme kararını bozmuştur.

Bu karar, ceza yargılamasının hangi aşamasında olursa olsun sanık lehine yürürlüğe giren mevzuat değişikliklerinin derhal gözetilmesi gerektiğini teyit etmektedir.

Basit Yargılama Usulü ve Lehe Kanun Uygulaması

Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçu, ceza üst sınırı itibarıyla CMK’nın 251. maddesinde düzenlenen basit yargılama usulünün kapsamına da girebilmektedir. Bu usulün zaman bakımından uygulanma sınırları, Anayasa Mahkemesi’nin bir iptal kararıyla değişikliğe uğramıştır.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2024/23521 Esas, 2025/8727 Karar sayılı kararında, çatı tamiratı sırasında pürmüzle çalışırken çıkan yangın nedeniyle yargılanan sanığın dosyasında, Dairenin 2020/2463 Esas sayılı dosyasında yaptığı somut norm denetimi başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi’nin 14.01.2021 tarihli ve 2020/81 Esas, 2021/4 Karar sayılı kararıyla, CMK’ya 7188 sayılı Kanun’un 31. maddesiyle eklenen geçici 5. maddesinin “hükme bağlanmış ve kesinleşmiş dosyalarda basit yargılama usulü uygulanmaz” bölümündeki “hükme bağlanmış” ibaresinin Anayasa’nın 38. maddesine aykırı bulunarak iptal edildiği hatırlatılmıştır.

Bu iptal kararı sonucunda, hükme bağlanmış ancak henüz kesinleşmemiş dosyalarda da lehe hükümler içeren CMK’nın 251/3. maddesinin uygulanması imkânı doğduğundan, Yargıtay sanık hakkında kurulan hükmü, mahkemece bu yönden yeniden değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesiyle bozmuştur. Bu içtihat, taksirli tehlike suçlarında ön ödemenin yanı sıra basit yargılama usulünün de sanık lehine sonuç doğurabilecek önemli bir prosedürel imkân olduğunu göstermektedir.

Soruşturma Aşaması

Soruşturma aşamasında olayın nedeni ve failin kusuru Cumhuriyet Başsavcılığınca genellikle bilirkişi incelemesiyle araştırılır; toplanan delillere göre savcılık ya kovuşturmaya yer olmadığına karar verir ya da iddianame düzenleyerek kamu davası açar.

Kovuşturma Aşaması

Kovuşturma aşamasında ise mahkeme, taksirin ve somut tehlikenin varlığını değerlendirerek hüküm kurar. Cezanın belirlenmesinde failin kusurunun ağırlığı (basit ya da bilinçli taksir), tehlikenin büyüklüğü ve failin olay sonrasındaki davranışları gibi ölçütler dikkate alınır.

Pratik Önem

Her somut olayın kendine özgü delil durumu bulunduğundan, bir soruşturma veya davayla karşılaşmanız halinde dosyanızı bir ceza avukatıyla birlikte değerlendirmeniz önemlidir. Özellikle taksir esasına dayanan bu tür suçlarda, teknik bilirkişi raporlarının doğru okunması, zamanaşımı ve basit yargılama usulü gibi prosedürel imkânların takip edilmesi ve failin özen yükümlülüğünün gerçek sınırlarının ortaya konması savunmanın seyrini önemli ölçüde etkiler.

Sıkça Sorulan Sorular

İstanbul’un Bahçelievler ilçesinde, Bakırköy Adliyesi’ne yakın konumda yer alan Avukat Sinan Karabacak, ceza hukuku alanında dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.

Av. Sinan Karabacak – Cep Tel: +90 535 671 88 95