Hırsızlık Suçu (TCK-141)

Hırsızlık suçu, bir başkasına ait taşınır bir malın, zilyedinin rızası olmadan ve yarar sağlama amacıyla bulunduğu yerden alınmasını cezalandıran ve Türk Ceza Kanunu‘nun 141. maddesinde düzenlenen bir suç tipidir. Suçun cezası işleniş biçimine göre değişir: temel hâlde 1 yıldan 3 yıla kadar, kanunda sayılan nitelikli hâllerde 3 yıldan 7 yıla veya 5 yıldan 10 yıla kadar, enerji hakkında işlenmesi hâlinde ise 5 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Uygulamada en sık karşılaşılan malvarlığı suçlarının başında gelen hırsızlık, hem temel hali hem de çok sayıda nitelikli hali ile geniş bir alanı kapsar.

Bu yazıda; hırsızlık suçunun tanımını, unsurlarını, temel ve nitelikli hallerinin cezalarını, gece vakti işlenmesi, daha az cezayı gerektiren haller, malın değerinin azlığı, kullanma hırsızlığı ve zorunluluk hâli gibi özel düzenlemeleri, etkin pişmanlık ve akrabalar arası cezasızlık kurumlarını, şikâyet-uzlaştırma durumunu, gözaltı-tutuklama şartlarını, ispat meselesini, görevli mahkemeyi ve güncel Yargıtay içtihatları ışığında merak edilen diğer hususları sade bir dille ele alacağız. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir ceza avukatına danışmanız önerilir.

Korunan Hukuki Değer

Hırsızlık suçunda korunan temel değer, kişinin mülkiyet hakkı ve zilyetliğidir. Zilyetlik, bir mal üzerindeki fiilî hâkimiyeti ifade eder. Hırsızlık, hem malın sahibinin mülkiyet hakkını hem de malı fiilen elinde bulunduran kişinin zilyetliğini ihlal eder. Mülkiyet hakkı, Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınmış temel bir haktır. Kanun koyucunun zilyetliği de ayrıca koruma altına alması nedeniyle, çalınmış bir malın failin elinden bir başkası tarafından tekrar alınması dahi hırsızlık suçunu oluşturabilir; zira korunan değer yalnızca mülkiyet değil, o andaki fiilî hâkimiyettir.

Fail

Bu suçun faili herkes olabilir; yani genel bir suçtur. Suçun işlenmesi için failde özel bir sıfat aranmaz. Bu yönüyle bu suç özgü suç niteliği taşımamaktadır. Yani faili bakımından herhangi bir sınırlama öngörülmemiş; her gerçek kişi bu suçun faili olabilmektedir.

Hırsızlık suçu birden fazla kişi tarafından işlenebilir; bu durumda kimin müşterek fail, kimin ise sadece yardım eden (şerik) sayılacağı önem taşır. Yargıtay 2. Ceza Dairesi 2024/1031 E., 2024/12492 K. sayılı, 23.09.2024 tarihli kararında, suç tarihinde 16 yaşında olan iki suça sürüklenen çocukla birlikte mağazaya giden ve olayda gözcülük ile perdeleme yapan sanığın, fiilen asli fail olarak eyleme katıldığını, “failliğin şerikliğe nazaran önceliği” prensibi gereği sanığın azmettiren (TCK m.38/2) değil doğrudan fail (TCK m.37/1) sayılması gerektiğini vurgulamıştır; zira azmettirme, ancak suça bizzat katılmayan kişinin başkasının iradesini etkileyerek onu suça yöneltmesi hâlinde söz konusu olur, oysa fiilen hırsızlığın gerçekleşmesine perdeleme ve gözcülükle katkı sunan kişi bizzat suçun icrasına katılmış olur.

Hırsızlık Suçunun Unsurları

Yargıtay içtihatlarında hırsızlık suçunun oluşabilmesi için şu unsurların birlikte gerçekleşmesi aranmaktadır:

1. Suçun konusunun taşınır bir mal (veya kanunda sayılan sıvı/gaz hâlindeki enerji) olması,
2. Malın failden başka birine ait olması,
3. Malın alınmasında zilyedin rızasının bulunmaması,
4. Malın bulunduğu yerden alınarak failin hâkimiyet alanına geçirilmesi,
5. Failin kendisine veya başkasına yarar sağlama maksadıyla (özel kast ile) hareket etmesi.

Bir fiilin hırsızlık olarak nitelendirilebilmesi için bu unsurların bir arada bulunması gerekir.

Taşınır Bir Mal Olması

Hırsızlığın konusu yalnızca taşınır bir mal olabilir. Bir yerden başka bir yere taşınabilen eşyalar bu kapsamdadır. Taşınmazlar (örneğin bir arsa veya bina) hırsızlık suçunun konusunu oluşturmaz; bunlara yönelik haksız fiiller başka suçlar kapsamında (örneğin hakkı olmayan yere tecavüz) değerlendirilir. Ayrıca kanun, sıvı veya gaz halindeki enerjinin de hırsızlığa konu olabileceğini özel olarak düzenlemiştir.

Malın Başkasına Ait Olması

Çalınan malın başkasına ait olması gerekir. Kişinin kendi malını alması hırsızlık oluşturmaz. Ancak paydaş veya elbirliğiyle malik olunan mallar bakımından özel bir düzenleme bulunmaktadır; bu konuya aşağıda “daha az cezayı gerektiren haller” başlığında değineceğiz.

Zilyedin Rızasının Bulunmaması

Malın, zilyedinin rızası olmadan alınması gerekir. Eğer mal, zilyedin rızasıyla teslim alınmışsa hırsızlık değil; duruma göre güveni kötüye kullanma suçu gibi başka bir suç söz konusu olabilir. Bu nokta, hırsızlığı benzer suçlardan ayıran önemli bir kriterdir.

Zilyetliğin kimde olduğunun tespiti, suçun mağdurunun belirlenmesi açısından da kritik önem taşır. Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 2023/24665 E., 2023/6109 K. sayılı, 30.10.2023 tarihli meşrubat dağıtım şirketinin farklı adreslerdeki lokantaların önüne bıraktığı içeceklerin çalınmasına ilişkin kararında, malın lokanta kapılarının önüne bırakılmasıyla zilyetliğin dağıtım şirketinden iş yeri sahiplerine geçtiğini, dolayısıyla hırsızlık suçunun mağdurunun dağıtım şirketi değil kapısına mal teslim edilen esnaf olduğunu belirtmiştir.

Karara göre, Türk Medeni Kanunu uyarınca taşınır mallarda zilyetliğin devri kural olarak teslimle gerçekleştiğinden, malikin (burada dağıtım şirketinin) rızasıyla üçüncü kişiye (esnafa) fiilen teslim edilmiş bir eşyanın çalınması hâlinde, malik yalnızca suçtan zarar gören sıfatını taşır; suçun mağduru ise malı fiilen elinde bulunduran zilyettir.

Malın Bulunduğu Yerden Alınması

Suçun tamamlanması için malın bulunduğu yerden alınması, yani failin malı kendi hâkimiyet alanına geçirmesi gerekir. Failin mal üzerinde egemenlik kurması, suçun tamamlandığı an bakımından belirleyicidir.

Yarar Sağlama Maksadı (Kast)

Hırsızlık yalnızca kasten işlenebilir ve failin, kendisine veya başkasına yarar sağlama maksadıyla hareket etmesi gerekir. Taksirle hırsızlık işlenemez. Failin bu özel amaçla hareket etmesi, suçun manevi unsurunu oluşturur.

Hırsızlık Suçunun Temel Cezası (TCK 141)

Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Bu, hırsızlığın temel halidir.

Nitelikli Hırsızlık (TCK 142)

Kanun, hırsızlığın belirli koşullarda işlenmesini daha ağır cezayı gerektiren nitelikli haller olarak düzenlemiştir. Uygulamada hırsızlık davalarının büyük bölümü, bu nitelikli haller kapsamında değerlendirilir.

Üç Yıldan Yedi Yıla Kadar Cezayı Gerektiren Haller

Hırsızlık suçunun;

• kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında,
• halkın yararlanmasına sunulmuş bir ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış ya da kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında,
• bir afet veya genel bir felaketin meydana getirebileceği zararları önlemek için hazırlanan eşya hakkında,
• adet, tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında

işlenmesi halinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Beş Yıldan On Yıla Kadar Cezayı Gerektiren Haller

Hırsızlık suçunun;

• kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak,
• elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle (kapkaç) ya da özel beceriyle (yankesicilik),
• doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak,
• haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da başka bir aletle kilit açmak veya kilitlenmesini engellemek suretiyle,
• bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle,
• tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı halde resmi sıfat takınarak,
• büyük veya küçük baş hayvan hakkında,
• herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında

işlenmesi halinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Suçun, elde/üstte taşınan eşyanın çekilip alınması suretiyle beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumdaki bir kimseye karşı işlenmesi halinde, ceza üçte biri oranına kadar artırılır.

Uygulamada “elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak” bendi ile “bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış eşya” bendinin sınırı bazen karışabilmektedir. Yargıtay 2. Ceza Dairesi 2025/1417 E., 2025/4866 K. sayılı, 19.03.2025 tarihli kararında, sanığın hırsızlık eylemini uyuyan katılana ait cep telefonunu üzerinden almak şeklinde gerçekleştirdiğini, bu eylemin TCK m.142/2-b’de düzenlenen “elde ve üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle” hırsızlık suçunu oluşturduğunu, buna karşın somut olayda uygulama yeri bulunmayan TCK m.142/2-h maddesinden hüküm kurulduğunu tespit etmiştir.

Ancak iki bendin de aynı ceza aralığını (beş yıldan on yıla kadar) öngörmesi nedeniyle bu hatalı nitelendirmenin ceza miktarına etkisi olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır. Karar, kişinin üzerinde taşıdığı eşyanın alınmasının (b) bendi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, (h) bendinin ise kilitlenerek veya bina/eklenti içinde muhafaza altına alınmış eşyalara özgü olduğunu göstermesi bakımından önemlidir.

Enerji Hakkında Hırsızlık

Suçun, sıvı veya gaz halindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi halinde, beş yıldan on iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır ve on bin güne kadar adli para cezasına da hükmolunur.

Konut Dokunulmazlığının İhlali veya Mala Zarar Verme ile Birlikte İşlenmesi

Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlali veya mala zarar verme suçunun da işlenmesi halinde, bu suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmaz. Yani normalde şikâyete bağlı olan bu suçlar, hırsızlık amacıyla işlendiğinde re’sen soruşturulur.

Ancak şikâyet aranmaması, bu suçların kendi zamanaşımı sürelerinden muaf olduğu anlamına gelmez; her suç kendi ceza üst sınırına göre ayrı zamanaşımına tabidir.

Yargıtay 2. Ceza Dairesi 2025/3791 E., 2025/6656 K. sayılı, 16.04.2025 tarihli kararında, sanığın gündüz vakti bir iş yerinin kapı menteşelerini ve kilidini kırarak içeri girmesi şeklindeki eyleminde, hırsızlık suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünü onamış; ancak aynı olayda işlenen iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçları bakımından TCK m.66/1-e’de öngörülen 8 yıllık dava zamanaşımının, mahkûmiyet tarihi ile inceleme tarihi arasında dolduğunu tespit ederek bu suçlardan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarını zamanaşımı nedeniyle düşme kararına çevirmiştir.

Bu karar, hırsızlıkla birlikte işlenen konut/iş yeri dokunulmazlığı ihlali ve mala zarar verme suçlarının, hırsızlıktan bağımsız olarak kendi zamanaşımı sürelerine tabi olduğunu somut biçimde ortaya koymaktadır.

Kamu Hizmetinin Aksaması

Hırsızlık suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması halinde, verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.

Suçun Gece Vakti İşlenmesi (TCK 143)

Hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır. Gece vakti kavramı, kanunda belirli bir zaman dilimi olarak tanımlanmıştır ve suçun bu zaman diliminde işlenmesi, faillerin yakalanmasını zorlaştırdığı için cezayı ağırlaştıran bir sebep olarak öngörülmüştür.

Gece vaktinin başlangıcı somut olayda tartışmalı olabilmektedir. Yargıtay 2. Ceza Dairesi 2025/3484 E., 2025/7206 K. sayılı, 22.04.2025 tarihli kararında, hırsızlığın saat 19.25 sıralarında gerçekleştiği bir olayda, olay tarihinde güneşin saat 16.31’de battığını ve gece vaktinin saat 17.31’de başladığını hesaplayarak, suçun gece vakti işlendiğinin gözetilmemesi nedeniyle yerel mahkeme kararını bozmuştur. Bu karar, gece vakti kavramının soyut bir saat aralığından ibaret olmadığını, olay tarihindeki güneşin batış saatine göre somut olarak hesaplanması gerektiğini göstermektedir.

TCK m.143’teki artırım oranının zaman içinde değiştiği ve bu değişikliğin failin lehine olan hükmün uygulanması ilkesiyle sınırlandığı da unutulmamalıdır. Maddedeki artırım oranı, 18.06.2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun’un 63. maddesiyle “üçte birine kadar”tan “yarı oranında”na yükseltilmiştir.

Yargıtay 2. Ceza Dairesi 2023/192 E., 2024/3552 K. sayılı, 17.03.2025 tarihli kararında, suç tarihi 6545 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten önce olan bir olayda, TCK m.7/2’de düzenlenen “suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır” kuralı gereğince en fazla üçte bir oranında artırım yapılabileceğini, buna rağmen yarı oranında artırım yapılarak fazla ceza tayin edildiğini belirleyerek hükmü bozmuştur.

Bu karar, hırsızlık suçlarında failin lehine olan kanunun zaman bakımından uygulanması ilkesinin, ceza artırım oranları bakımından da titizlikle gözetilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Daha Az Cezayı Gerektiren Haller (TCK 144)

Hırsızlık suçunun;

• paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde,
• bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla

işlenmesi halinde, şikâyet üzerine, fail hakkında iki aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur. Örneğin ortak mülkiyete konu bir mal üzerinde işlenen hırsızlık ya da gerçek bir alacağı tahsil amacıyla yapılan alma fiilleri bu kapsamda daha hafif cezalandırılır ve bu hallerde suç şikâyete bağlıdır.

Malın Değerinin Az Olması (TCK 145)

Hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi; suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak ceza vermekten de vazgeçilebilir. Bu düzenleme, hâkime takdir yetkisi tanır ve özellikle değeri çok düşük malların çalınması durumunda önem taşır.

Yargıtay, malın değerinin az olması hâlinde TCK m.145’in uygulanmasının hâkim için bir zorunluluk olduğunu, salt takdiri bir seçenek olmadığını vurgulamaktadır.

Yargıtay 17. Ceza Dairesi 2019/11739 E., 2020/998 K. sayılı, 20.01.2020 tarihli kararında, değeri 74,15 TL ile 85,00 TL arasında tespit edilen gıda maddelerinin çalınmasına ilişkin olayda, malın değerinin az olmasının TCK m.61/1 kapsamında sadece temel cezanın belirlenmesinde bir kriter olmadığını, ayrıca TCK m.145’te özel ve müstakil bir indirim/cezasızlık nedeni olarak düzenlendiğini belirtmiş; hâkimin, TCK m.3’teki orantılılık ilkesini de gözeterek somut olayda bir indirim oranı belirlemek zorunda olduğunu, bu maddenin uygulanmamasının hukuka aykırı olduğunu tespit ederek hükmü bozmuştur.

Karara göre, geçmiş içtihatlarda aranan “daha fazlasını alma imkânı varken sadece ihtiyacı kadar az değerdeki şeyi alma” ölçütü tek başına belirleyici değildir; maddenin asıl ölçütü, çalınan şeyin değerinin nesnel olarak az olmasıdır.

Aynı zorunluluk, suça sürüklenen çocuklar bakımından da geçerlidir. Yargıtay 2. Ceza Dairesi 2025/3772 E., 2025/7023 K. sayılı, 21.04.2025 tarihli kararında, şikâyetçinin soruşturma aşamasında 250,00 TL zararı olduğunu belirtmesine ve çalınan eşyalardan bir kısmının değerinin 32,50 TL olarak tespit edilmesine rağmen, çalınan tüm eşyaların toplam değeri araştırılıp TCK m.145’in uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmadan karar verilmesini bozma nedeni saymıştır.

Kullanma Hırsızlığı (TCK 146)

Hırsızlık suçunun, malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere işlenmesi halinde, şikâyet üzerine, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir. Buna “kullanma hırsızlığı” denir. Ancak malın suç işlemek için kullanılmış olması halinde bu indirim uygulanmaz. Örneğin bir aracın geçici süre kullanıp iade etmek amacıyla alınması bu kapsamda değerlendirilebilirken, aracın bir suçta kullanılması halinde bu hüküm devreye girmez.

Zorunluluk Hâli (TCK 147)

Hırsızlık suçunun ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesi halinde, olayın özelliğine göre verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir. Bu düzenleme, gerçekten zorda kalmış kişilerin durumunu dikkate alan istisnai bir hükümdür ve dar yorumlanır.

Etkin Pişmanlık (TCK 168)

Hırsızlık suçunda etkin pişmanlık, sonucu doğrudan etkileyebilen son derece önemli bir kurumdur. Failin, suç tamamlandıktan sonra pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde cezada indirim yapılır.

Bu indirim, zararın kovuşturma başlamadan önce giderilmesi halinde verilecek cezanın üçte ikisine kadar; kovuşturma başladıktan sonra, ancak hüküm verilmeden önce giderilmesi halinde ise yarısına kadar uygulanır. Zararın kısmen giderilmesi halinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası aranır. Görüldüğü gibi, çalınan malın veya değerinin iadesi, cezada belirgin bir indirim sağlayabilir.

Akrabalar Arası Hırsızlık: Şahsi Cezasızlık Sebebi (TCK 167)

Hırsızlık suçunun belirli yakın akrabalar arasında işlenmesi halinde özel kurallar uygulanır. Suçun; hakkında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyun, evlat edinen veya evlatlığın ya da aynı konutta yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenmesi halinde, ilgili akraba hakkında cezaya hükmedilmez.

Ayrılık kararı verilmiş eşler, aynı konutta yaşamayan kardeşler ya da aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen gibi akrabalar arasında işlenmesi halinde ise; ilgili akraba hakkında şikâyet üzerine verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Tüzel Kişiler Hakkında Güvenlik Tedbiri (TCK 169)

Hırsızlık suçunun işlenmesi suretiyle yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında, bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Şikâyet ve Uzlaştırma

Hırsızlık suçunun temel hali ve nitelikli halleri, kural olarak re’sen soruşturulur; yani şikâyete bağlı değildir. Ancak daha az cezayı gerektiren haller (TCK 144) ve kullanma hırsızlığı (TCK 146) şikâyete bağlıdır.

Uzlaştırma bakımından ise, basit hırsızlık (TCK 141) uzlaştırma kapsamındadır. Buna karşılık nitelikli hırsızlık (TCK 142) kural olarak uzlaştırma kapsamı dışındadır. Uzlaştırma teklifinin kime yapılacağı, yani suçun gerçek mağdurunun kim olduğu bazen tartışmalı olabilir.

Yukarıda “Zilyedin Rızasının Bulunmaması” başlığında değinilen Yargıtay 2. Ceza Dairesi 2023/24665 E., 2023/6109 K. sayılı, 30.10.2023 tarihli kararında, bir asliye ceza mahkemesinin, meşrubat dağıtım şirketine ait içeceklerin lokanta önlerinden çalınması olayında uzlaşma girişiminin dağıtım şirketiyle değil, malın fiilen teslim edildiği ve zilyetliğinin geçtiği iş yeri sahipleriyle yürütülmesi gerektiğine karar vermesi isabetli bulunmuştur; zira Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca uzlaştırma işlemleri suçun doğrudan mağduruyla yürütülmelidir.

Somut dosyanızda uzlaştırmanın mümkün olup olmadığını ve kiminle yürütüleceğini değerlendirmek için bir avukata danışmanız yerinde olur.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Hırsızlık suçuna ilişkin davalar kural olarak Asliye Ceza Mahkemesi‘nde görülür. Ancak enerji hakkında işlenen nitelikli hal gibi, öngörülen cezanın üst sınırı on yılı aşan durumlarda Ağır Ceza Mahkemesi görevli olabilir. Yetkili mahkeme ise kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesidir.

Gözaltı ve Tutuklama

Hırsızlık suçu şüphesiyle yakalanan kişi, Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca en fazla 24 saat gözaltında tutulabilir; toplu işlenen suçlarda bu süre Cumhuriyet savcısının talebi üzerine hâkim kararıyla uzatılabilir. Yakalanan kişiye, yakalama nedeni ve isnat edilen suç derhal bildirilmeli; susma hakkı ile avukat yardımından yararlanma hakkı hatırlatılmalıdır.

Hırsızlık şüphelisi hakkında tutuklama kararı verilebilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir: kişinin suçu işlediğine dair kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin bulunması ve kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali ya da tanık/mağdur üzerinde baskı kurma girişimi gibi bir tutuklama nedeninin varlığı. Ayrıca beklenen ceza ile tutuklama tedbiri arasında ölçülülük aranır. Basit hırsızlıkta öngörülen cezanın nispeten düşük olması nedeniyle tutuklama istisnai kalırken, nitelikli hırsızlıkta cezanın üst sınırının yüksekliği ve somut olayda kaçma veya delil karartma riskinin bulunması, tutuklama kararını daha olası hâle getirebilir.

Şüpheli veya sanık, tutuklama kararına karşı kendisi veya avukatı aracılığıyla itiraz edebilir. Hırsızlık suçuyla ilgili bir soruşturma veya davayla karşı karşıyaysanız, hırsızlık suçunda deneyimli bir ceza müdafi ile çalışabilirsiniz.

İspat ve Deliller

Hırsızlık suçunun ispatında en sık başvurulan deliller; güvenlik kamerası kayıtları, tanık beyanları, parmak izi veya DNA incelemeleri ile çalınan malın fail üzerinde, evinde ya da satışa çıkarılırken ele geçirilmesidir. Ceza Muhakemesi Kanunu, hâkimin vicdani kanaatine göre serbestçe delil değerlendirmesi ilkesini benimsemiş olsa da, bu serbestlik hukuka aykırı yollarla elde edilen delillerin kullanılmasını kapsamaz.

Kamera görüntülerinin delil olarak değerlendirilebilmesi için, kaydın hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması, olayın zamanını ve yerini açıkça göstermesi ve şüpheli veya sanığı tereddütsüz teşhis etmeye elverişli olması aranır; üzerinde oynama veya kesinti izi taşıyan görüntüler delil değeri taşımaz. Tek başına dolaylı bir delil (örneğin failin olay yerine yakın bir zamanda görülmesi) yeterli görülmeyip, mahkûmiyet için şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerin bütün olarak değerlendirilmesi gerekir; aksi hâlde “şüpheden sanık yararlanır” ilkesi uyarınca beraat kararı verilmelidir.

Hırsızlık Suçunda Dava Zamanaşımı

Dava zamanaşımı süresi, TCK m.66 uyarınca öngörülen cezanın üst sınırına göre belirlenir:

Hâl	Ceza Aralığı	Dava Zamanaşımı
Temel hâl (TCK 141)	1-3 yıl hapis	8 yıl
Daha az cezayı gerektiren hâl (TCK 144)	2 ay-1 yıl hapis veya adli para	8 yıl
Nitelikli hâl (TCK 142/1, üç yıldan yedi yıla kadar)	3-7 yıl hapis	15 yıl
Nitelikli hâl (TCK 142/2, beş yıldan on yıla kadar)	5-10 yıl hapis	15 yıl
Enerji hakkında nitelikli hâl	5-12 yıl hapis	15 yıl

Temel hâlde ve TCK 144 kapsamındaki daha az cezayı gerektiren hâlde üst sınır 5 yılı aşmadığından, TCK m.66/1-e uyarınca dava zamanaşımı 8 yıldır. Nitelikli hâllerin tamamında üst sınır 5 yıldan fazla, 20 yıldan az olduğundan, dava zamanaşımı 15 yıldır.

Hırsızlıkla birlikte işlenen konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarının zamanaşımının ayrı ve daha kısa olabileceği, uygulamada sık karşılaşılan bir sorundur. Yargıtay 2. Ceza Dairesi 2024/14721 E., 2025/4011 K. sayılı, 05.03.2025 tarihli kararında, sanığın gündüz vakti katılanların ortak kullandığı ikametin kapı kilit göbeğini kırıp içeri girmesi olayında, hırsızlık suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünü onarken, konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçları için öngörülen cezaların üst sınırına göre hesaplanan 8 yıllık zamanaşımının mahkûmiyet tarihinden inceleme tarihine kadar dolmuş olması nedeniyle bu suçlardan açılan davaların zamanaşımı sebebiyle düşürülmesine karar vermiştir.

Suça Teşebbüs, Gönüllü Vazgeçme ve Zincirleme Suç

Teşebbüs

Fail, hırsızlık suçunu işlemek üzere icra hareketlerine başlamış ancak elinde olmayan nedenlerle malı alamamışsa, suça teşebbüsten söz edilir. Teşebbüs halinde ceza, tamamlanmış suça göre indirilir.

Hırsızlık amacıyla bir konuta veya iş yerine girilmesi, tek başına icra hareketlerinin başladığını gösterir; ancak içeride çalınmaya değer eşya bulunamaması suçu ortadan kaldırmaz, teşebbüs aşamasında bırakır. Yargıtay 13. Ceza Dairesi 2016/6126 E., 2018/2104 K. sayılı, 15.02.2018 tarihli kararında, hırsızlık amacıyla girdikleri evlerde çalmaya değer eşya veya para bulamayan sanıkların bu iki olay bakımından “ceza verilmesine yer olmadığı” şeklinde değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, failin iradesi dışındaki bir engel nedeniyle (evde elverişli mal bulunamaması) fiilin tamamlanamadığı bu durumun TCK m.35 uyarınca teşebbüs hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğini belirtmiştir.

Failin malı alıp olay yerinden fiilen uzaklaşıp uzaklaşmadığı da suçun tamamlanıp tamamlanmadığının tespitinde belirleyicidir. Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 17.03.2021 tarihli, 2020/3872 E., 2021/5077 K. sayılı kararında, toplu taşıma aracında kalabalıktan yararlanarak bir kişinin cüzdanını çalan, ancak araçta bulunan kolluk görevlilerince olay yerinde yakalanan failin eylemi teşebbüs aşamasında kalmış hırsızlık suçu olarak nitelendirilmiştir; zira mağdurun zilyetliğinden çıkan cüzdan, fail takip edilip yakalandığı için henüz onun hâkimiyet alanına tam olarak girmemiştir.

Bu karar, hırsızlıkta suçun tamamlanması için malın alınmasının yanı sıra, failin bu mal üzerinde kesintisiz bir hâkimiyet kurabilmiş olmasının da arandığını göstermektedir.

Gönüllü Vazgeçme

Fail, icra hareketlerine başladıktan sonra kendi isteğiyle suçu tamamlamaktan vazgeçerse, gönüllü vazgeçme hükümleri uygulanabilir. Bu durumda fail, yalnızca o ana kadar gerçekleştirdiği fiiller bir suç oluşturuyorsa ondan sorumlu tutulur.

Zincirleme Suç

Failin aynı suç işleme kararıyla, değişik zamanlarda aynı kişiye karşı birden fazla hırsızlık işlemesi halinde zincirleme suç hükümleri gündeme gelebilir. Bu durumda faile tek ceza verilir, ancak bu ceza belirli oranda artırılır.

Zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi için, çalınan eşyaların farklı kişilere ait olduğunu failin bildiği veya bilebilecek durumda olduğunun tespit edilmesi şarttır. Yargıtay 2. Ceza Dairesi 2024/15055 E., 2025/5640 K. sayılı, 07.04.2025 tarihli kararında, aynı apartmanda oturan iki farklı kişiye ait bisikletlerin apartman girişinden aynı zaman ve mekân birliği içinde çalınması olayında, failin eşyaların farklı şahıslara ait olduğunu bilip bilmediği araştırılmadan zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasının hatalı olduğunu, bu hususun Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 2021/4455 E., 2021/11862 K. sayılı ve 2017/2560 E., 2018/15262 K. sayılı ilamlarındaki yerleşik içtihatla da uyumlu olduğunu belirtmiştir.

Zincirleme suça konu fiiller arasında “hukuki kesinti” bulunup bulunmadığı da ayrıca değerlendirilmelidir. Yargıtay 2. Ceza Dairesi 2025/7255 E., 2025/12696 K. sayılı, 01.07.2025 tarihli kararında, bir kişiye ait aracın çalınmasına ilişkin iki ayrı olayda, önceki eylemler hakkında iddianame düzenlendikten sonra yeni bir hırsızlık suçunun işlenmesi hâlinde hukuki kesintinin gerçekleştiğini, bu nedenle iddianame sonrasında işlenen suçun öncekilerle birlikte zincirleme suç kapsamında değerlendirilemeyeceğini vurgulamıştır.

HAGB, Adli Para Cezası ve Cezanın Ertelenmesi

Verilen hapis cezası iki yıl veya altında ise ve diğer koşullar da sağlanıyorsa, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verilebilir. Özellikle temel hal ve daha az cezayı gerektiren hallerde HAGB gündeme gelebilir. Benzer şekilde, koşulları oluştuğunda cezanın ertelenmesi veya kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi de mümkün olabilir. Bu imkânların somut olayınızda uygulanıp uygulanamayacağı, verilecek cezanın miktarına ve dosyanın özelliklerine bağlıdır.

Hırsızlık ile Benzer Suçların Farkı

Hırsızlık, malvarlığına karşı diğer bazı suçlarla karıştırılabilir. Aralarındaki temel farklar şöyledir:

• Yağma (gasp) ile farkı: Yağmada malın alınması cebir (zor) veya tehditle gerçekleşir; hırsızlıkta ise böyle bir cebir veya tehdit yoktur. Kanunun gerekçesinde açıkça belirtildiği üzere, mal zilyedin tasarruf olanağı ortadan kalkıncaya kadar hırsızlık failine karşı cebir veya tehdit kullanılması hâlinde hırsızlık, yağmaya dönüşür; buna karşılık malın alınması tamamlandıktan (yani hırsızlık suçu bittikten) sonra malı geri almak isteyen kişiye karşı cebir veya tehdide başvurulması durumunda suç yağmaya dönüşmez, ayrı suçların gerçek içtimaı söz konusu olur. Yargıtay 6. Ceza Dairesi 2025/2345 E., 2025/6092 K. sayılı, 11.06.2025 tarihli kararında da bu ayrıma değinilerek, evin içindeki eşyayı alıp kapıdan çıkarken mal sahibiyle karşılaşan ve ona karşı cebir veya tehdit kullanan failin artık yağma suçundan sorumlu tutulacağı, buna karşılık malın alınmasıyla hırsızlığın tamamlanmasından sonraki cebir veya tehdidin suçu yağmaya dönüştürmeyeceği vurgulanmıştır. Ayrıntı için yağma (gasp) suçu makalemize bakabilirsiniz.
• Güveni kötüye kullanma ile farkı: Güveni kötüye kullanmada mal, zilyedin rızasıyla faile teslim edilmiştir; hırsızlıkta ise mal rıza olmadan alınır. Ayrıntı için güveni kötüye kullanma suçu makalemize göz atabilirsiniz.
• Suç eşyasının satın alınması ile ilişkisi: Çalınan bir malın sonradan başkası tarafından satın alınması veya kabul edilmesi ayrı bir suçtur. Bu konuda suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçu makalemizi inceleyebilirsiniz.

Ayrıca elektrik, su veya doğal gazın kaçak kullanımı hırsızlık değil; karşılıksız yararlanma suçu kapsamında değerlendirilir.

Sık Sorulan Sorular

Genel Olarak Değerlendirme ve Sonuç

Hırsızlık suçu, temel hali yanında çok sayıda nitelikli hali, daha az cezayı gerektiren halleri ve özel düzenlemeleriyle malvarlığına karşı suçların en kapsamlı başlıklarından biridir. Basit bir hırsızlıktan, enerji hakkında veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen ağır nitelikli hallere kadar geniş bir yelpazede karşımıza çıkan bu suç, koşullara göre bir yıldan on iki yıla kadar değişen, gece vakti veya kamu hizmetinin aksaması gibi durumlarda daha da artan hapis cezalarını gerektirebilir.

Bu suç tipinin yer aldığı diğer suçlar hakkında genel bilgi almak için malvarlığına karşı suçlar başlıklı rehberimizi de inceleyebilirsiniz.

İstanbul’un Bahçelievler ilçesinde, Bakırköy Adliyesi’ne yakın konumda yer alan Avukat Sinan Karabacak dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.

Av. Sinan Karabacak – Cep Tel: +90 535 671 88 95