Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme Suçu ve Cezası (TCK-281)

Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu, gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla bir suçun delillerini yok eden, silen, gizleyen, değiştiren veya bozan kişinin cezalandırıldığı suç tipidir ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu‘nun 281’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 6 aydan 5 yıla kadar hapis cezası öngörür; kanunda bu suç için adli para cezası öngörülmemiştir. Suç bir kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenirse ceza yarı oranında artırılır ve 9 aydan 7 yıl 6 aya kadar hapis olur. Gizlenen delilleri ilişkin olduğu suç nedeniyle hüküm verilmeden önce mahkemeye teslim eden kişinin cezası TCK m.281/3 uyarınca beşte dört oranında indirilir.

Kişinin kendi işlediği veya işlenişine iştirak ettiği suçun delillerini yok etmesi hâlinde bu maddeye göre ceza verilmez; ancak suçluyu kayırmadan farklı olarak eş, üstsoy, altsoy ve kardeşler için bir cezasızlık hükmü yoktur. Dava zamanaşımı temel hâlde 8 yıl, kamu görevlisi hâlinde 15 yıldır.

Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu, uygulamada kısaca “delil karartma suçu” olarak da anılır ve Türk Ceza Kanunu’nun “Adliyeye Karşı Suçlar” bölümünde suçluyu kayırma ve suçu bildirmeme suçlarıyla birlikte düzenlenmiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2014/427 E., 2015/334 K. sayılı ve 20.10.2015 tarihli kararı, bu maddeyle daha önce işlenmiş bir suçun delil ve eserlerine yönelik müdahalenin işlenen suçtan bağımsız bir suç olarak tanımlandığını ve suçtan elde edilen eşyanın da suçun delili sayıldığını belirtmiştir.

Suç şikâyete bağlı değildir; uzlaştırma, önödeme ve seri muhakeme kapsamında değildir. Bu yazıda eşin veya akrabanın delil gizlemesinin sonucu, kendi suçunun delilini yok edenin durumu, cesedi saklamaya katılmanın suça yardım mı delil karartma mı olduğu, resmi belgeyi bozma ve tanığı etkileme suçlarıyla farklar, etkin pişmanlık indirimi, ceza hesabı ve zamanaşımı güncel Yargıtay kararları ışığında incelenmektedir.

Kanun metninin resmi kaynağı: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, mevzuat.gov.tr

Yargıtay Kararları Işığında Suç Delillerini Yok Etme Suçunun Oluşması İçin Gerekli Şartlar

Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçunun oluşması için içtihatlarla Yargıtay tarafından bazı kriterler ortaya konulmuştur. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2014/427 E., 2015/334 K. sayılı ve 20.10.2015 tarihli kararı, Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2017/511 E., 2019/121 K. sayılı ve 21.02.2019 tarihli kararı ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2023/341 E., 2025/112 K. sayılı ve 05.03.2025 tarihli kararı esas alındığında, maddeler hâlinde saymak gerekirse suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçunun (TCK m.281/1) oluşması için;

1. Daha önce işlenmiş bir suçun bulunması; suçun konusu, bu önceki suçun delil ve eserleridir ve suçtan elde edilen eşya da delil sayılır,
2. Failin bu delilleri yok etmesi, silmesi, gizlemesi, değiştirmesi veya bozması; kanundaki seçimlik hareketlerden birinin gerçekleştirilmesi yeterlidir,
3. Hareketin, gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla, yani özel kastla yapılması,
4. Failin, delilleri karartılan suçu kendisinin işlememiş ve o suça iştirak etmemiş olması; aksi hâlde TCK m.281/1’in ikinci cümlesi uyarınca ceza verilmez,
5. Delil karartma yardımının suçtan önce vaat edilmemiş olması; önceden vaat edilmişse eylem asıl suça yardım etme olarak değerlendirilir,
6. Müdahalenin fiziki veya dijital bir delile yönelmesi; tanığın beyanını değiştirmeye yönelik baskı bu suçu değil, başka bir suçu oluşturur

gerekmektedir. Bu şartlardan biri eksikse eylem 281’inci maddedeki suçu oluşturmaz; somut olayın özelliğine göre suça yardım etme, suçluyu kayırma, resmi belgeyi bozma, yargı görevi yapanı veya tanığı etkileme, hırsızlık ya da suç delillerini bildirmeme suçu gündeme gelebilir veya beraat kararı verilir. Bu ayrımlar aşağıda tablolarla gösterilmiştir.

A- TCK 281 Madde Metninin İncelenmesi

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 281’inci maddesi üç fıkradan oluşur ve kanunun yürürlüğe girdiği 01.06.2005 tarihinden bu yana değişmemiştir:

Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme

Madde 281- (1) Gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla, bir suçun delillerini yok eden, silen, gizleyen, değiştiren veya bozan kişi, altı aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Kendi işlediği veya işlenişine iştirak ettiği suçla ilgili olarak kişiye bu fıkra hükmüne göre ceza verilmez.

(2) Bu suçun kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(3) İlişkin olduğu suç nedeniyle hüküm verilmeden önce gizlenen delilleri mahkemeye teslim eden kişi hakkında bu maddede tanımlanan suç nedeniyle verilecek cezanın beşte dördü indirilir.

1- Madde Fıkralarının Özeti

Fıkra	Düzenleme	Yaptırım
281/1, 1. cümle	Gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla bir suçun delillerini yok etmek, silmek, gizlemek, değiştirmek veya bozmak	6 ay-5 yıl hapis
281/1, 2. cümle	Kişinin kendi işlediği veya iştirak ettiği suçun delillerine müdahalesi	Bu fıkraya göre ceza verilmez (şahsi cezasızlık sebebi)
281/2	Suçun kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenmesi	Ceza yarı oranında artırılır (9 ay-7 yıl 6 ay)
281/3	Gizlenen delillerin, ilişkin olduğu suç nedeniyle hüküm verilmeden önce mahkemeye teslimi	Ceza beşte dört oranında indirilir

2- Maddenin Uygulamaya Yön Veren Noktaları

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2017/511 E., 2019/121 K. sayılı ve 21.02.2019 tarihli kararı ile Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2023/341 E., 2025/112 K. sayılı ve 05.03.2025 tarihli kararı, maddenin uygulanmasında şu sonuçları açıkça kabul etmiştir:

• Suç, önceden işlenmiş bir suçun varlığını gerekli kılar; delil karartma bağımsız bir suçtur ve asıl suçtan ayrı cezalandırılır,
• Suç seçimlik hareketlidir; delilin yok edilmesi, gizlenmesi, değiştirilmesi veya bozulmasından biri yeterlidir,
• Fail, gerçeğin meydana çıkarılmasını engellemek amacıyla hareket etmelidir,
• Kendi suçunun delillerini karartan kişiye ceza verilmemesi yalnızca TCK m.281 ile sınırlıdır; eylem başka bir suç oluşturuyorsa fail o suçtan sorumludur,
• Suçun işlenip tamamlanmasından sonraki delil karartma davranışları, ancak suçtan önce vaat edilmişse yardım etme sayılır; aksi hâlde TCK m.281’deki suçu oluşturur.

B- Suç Delillerini Yok Etme Suçunun Unsurları

1- Korunan Hukuki Değer ve Mağdur

Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçunda korunan hukuki değer, ceza muhakemesinde maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ve adliyenin işleyişine duyulan güvendir. Suçun mağduru toplumu oluşturan herkestir; karartılan delilin ilişkin olduğu suçun mağduru bu suçtan doğrudan zarar görmez. Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2020/717 E., 2021/2470 K. sayılı ve 10.03.2021 tarihli kararı, ölen kişinin anne ve babasının suç delillerini yok etme suçundan açılan davaya katılma ve bu suçtan kurulan hükmü temyiz etme yetkisi bulunmadığını belirtmiştir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2024/150 E., 2025/6370 K. sayılı ve 09.09.2025 tarihli kararı da atılı suçtan doğrudan zarar görmeyen müştekilerin davaya katılma ve hükmü temyiz hakkı bulunmadığını tekrarlamıştır.

2- Fail: Kimler Delil Karartma Suçunun Faili Olabilir?

Suçun faili herkes olabilir; kamu görevlisi olmak yalnızca nitelikli hâl sebebidir. Karartılan delilin ilişkin olduğu suçun faili veya şeriki ise TCK m.281/1’in ikinci cümlesi uyarınca bu maddeye göre cezalandırılmaz. Önceki suçu işlemediği ve ona iştirak etmediği hâlde başkasının suçunun delilini yok eden kişi ise bu suçun failidir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2017/511 E., 2019/121 K. sayılı ve 21.02.2019 tarihli kararında, polisler eve arama için geldiğinde eşine ait olduğu kabul edilen esrarı banyo giderine döken kadının, uyuşturucu ticaretine iştirak ettiğine dair kesin delil bulunmadığından uyuşturucu madde ticareti suçundan değil, suç delillerini yok etme suçundan sorumlu tutulması gerektiğine oy birliğiyle karar vermiştir.

3- Konu: Hangi Şeyler “Suç Delili” Sayılır?

Suçun konusu, daha önce işlenmiş bir suçun delil ve eserleridir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2014/427 E., 2015/334 K. sayılı ve 20.10.2015 tarihli kararı, bir suçtan elde edilmiş eşyanın da suçun eser ve delili kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Yargıtay kararlarına yansıyan suç delilleri şunlardır:

• Suçta kullanılan silah, bıçak ve fişek kovanları,
• Olay yerinden toplanan kovan, mermi çekirdeği, el svabı ve sigara izmariti gibi kriminal deliller,
• Uyuşturucu madde ve kırıntıları,
• Maktulün cesedi ve kanlı kıyafetler,
• Çalınan aracın şase veya motor numarası,
• Olayı kaydettiği düşünülen güvenlik kamerası kayıt cihazı ve bilgisayar kasası,
• Cep telefonundaki mesajlar gibi dijital veriler.

Karartılan şeyin bir “suçun” delili olması gerekir. Kanun metni “bir suçun delillerini” ifadesini kullandığından, yalnızca idari yaptırım gerektiren bir kabahatin delillerinin ortadan kaldırılması bu suçu oluşturmaz. Benzer şekilde, tanığın beyanını etkilemeye yönelik davranışlar bu maddede değil TCK m.277’de düzenlenmiştir; bu ayrım aşağıda ayrıca ele alınmıştır.

4- Hareket: Yok Etmek, Silmek, Gizlemek, Değiştirmek veya Bozmak

Suç delillerini yok etme, seçimlik hareketli bir suçtur. Kanunda sayılan hareketler şunlardır:

Hareket	Anlamı	Yargıtay kararlarındaki örnek
Yok etmek	Delilin maddi varlığına son vermek	Esrarı banyo giderine dökmek; Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2017/511 E., 2019/121 K. sayılı kararı
Silmek	Özellikle dijital veriyi ortadan kaldırmak	Telefondaki mesajların silinmesini istemek; Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2011/5488 E., 2013/1081 K. sayılı kararı
Gizlemek	Delili yetkililerin ulaşamayacağı yere saklamak	Öldürmede kullanılan bıçağı saklamak; Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2024/150 E., 2025/6370 K. sayılı kararı
Değiştirmek	Delilin içeriğini veya görünümünü farklılaştırmak	Çalınan motosikletin motor numarasını kazımak; Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2023/3914 E., 2023/7415 K. sayılı kararı
Bozmak	Delili kullanılamaz veya anlaşılamaz hâle getirmek	Sahte vize işlemi yapılan karne sayfalarını yırtmak; Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2019/357 E., 2023/3736 K. sayılı kararı

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2018/593 E., 2019/314 K. sayılı ve 11.04.2019 tarihli kararına konu olayda, arkadaşına ait ruhsatsız tabanca ve mermilerin kolluk tarafından ele geçirilmesini engellemek amacıyla bunların bulunduğu poşeti olay yerinden uzaklaştırıp boş araziye atan sanığa TCK m.281/1 uyarınca 5 ay hapis cezası verilmiş ve hükmün açıklanması geri bırakılmıştır. Genel Kurul, denetim süresinde yeni suç işlenmesi üzerine hüküm açıklanırken delillerin yeniden tartışılması ve gerekçe gösterilmesi gerektiğini belirterek açıklanan hükmü bozmuştur.

5- Manevi Unsur: Gerçeğin Meydana Çıkmasını Engelleme Amacı

Suç delillerini yok etme suçu ancak kasten ve özel kastla işlenebilir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2023/341 E., 2025/112 K. sayılı ve 05.03.2025 tarihli kararı, seçimlik hareketlerden en az birinin gerçekleştirilmesi yanında failin gerçeğin meydana çıkarılmasını engellemek amacıyla hareket etmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu amaç bulunmadığında, örneğin bir eşyanın yalnızca temizlik, tamir veya rutin bakım amacıyla atılması, silinmesi veya değiştirilmesi bu suçu oluşturmaz. Failin amacının delili ortadan kaldırmak değil, eşyadan faydalanmak olduğu durumda ise hırsızlık gibi başka bir suç gündeme gelir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2014/427 E., 2015/334 K. sayılı ve 20.10.2015 tarihli kararında, öldürdüğü kişinin cep telefonunu alıp daha sonra yakan sanığın eylemi incelenmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, telefonun delil karartmak amacıyla alındığını ileri sürmüş; Genel Kurul ise sanığın maktulün bir miktar parasını da aldığını, dolayısıyla faydalanma maksadıyla hareket ettiğini belirterek eylemin hırsızlık suçunu oluşturduğuna oy çokluğuyla karar vermiştir. Aynı olayda delilleri yakmaya katılan diğer sanıklar hakkında ise suç delillerini yok etme suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.

C- Kendi Suçunun Delilini Yok Etmek: TCK 281/1 İkinci Cümle

TCK m.281/1’in ikinci cümlesi uyarınca kişiye kendi işlediği veya işlenişine iştirak ettiği suçla ilgili olarak bu fıkra hükmüne göre ceza verilmez. Bu düzenleme fiili hukuka uygun hâle getirmez; kişinin kendi aleyhine delil korumaya zorlanamayacağı düşüncesine dayanan bir şahsi cezasızlık sebebidir. Bu nedenle doğru karar beraat değil, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223’üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca “ceza verilmesine yer olmadığı” kararıdır.

1- Yargıtay Uygulamasındaki Örnekler

Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2023/3914 E., 2023/7415 K. sayılı ve 23.10.2023 tarihli kararında, çaldığı motosikletin motor numarasını kazıyan suça sürüklenen çocuk hakkında resmi belgeyi bozma suçundan verilen mahkûmiyet kanun yararına bozulmuştur. Daire, eylemin TCK m.281/1 kapsamında kaldığını, çocuğun kendi işlediği hırsızlık suçunun delilini değiştirdiğini ve hakkında CMK m.223/4-b uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Aynı kararda aktarılan Yargıtay 13. Ceza Dairesi 2018/2419 E., 2018/15178 K. sayılı ve 06.11.2018 tarihli kararı da iş yerinden çaldığı çek, senet ve sigorta evraklarını yakalanmamak amacıyla yakan sanık hakkında aynı sonuca ulaşmıştır.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2020/717 E., 2021/2470 K. sayılı ve 10.03.2021 tarihli kararına konu olayda, boğuşma sırasında ateş alan tüfekle bir kişinin ölümüne neden olan sanıklar olay yerinden ayrılırken görüntü kaydı yaptığını düşündükleri bilgisayar kasasını ve silahları yanlarına almıştır. Sanıklar taksirle öldürme suçundan mahkûm edilmiş, suç delillerini yok etme suçu yönünden ise TCK m.281/1’in ikinci cümlesi ve CMK m.223/4 uyarınca haklarında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

2- Şahsi Cezasızlığın Sınırı: Başka Bir Suç Oluşursa

Kendi suçunun delilini karartan kişiye ceza verilmemesi yalnızca TCK m.281 ile sınırlıdır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2014/427 E., 2015/334 K. sayılı ve 20.10.2015 tarihli kararı, bu şahsi cezasızlık sebebinin sadece suç delillerini yok etme suçu ile sınırlı olduğunu, sanığın eylemi ayrıca resmi belgeyi bozma, hırsızlık veya mala zarar verme gibi başka bir suç oluşturuyorsa o suçtan cezalandırılabileceğini belirtmiştir. Örneğin kendi işlediği suçun delilini ortadan kaldırmak için başkasına ait bir eşyaya zarar veren kişi, delil karartmadan cezasız kalsa bile mala zarar verme suçundan sorumlu olabilir.

Bu noktada resmi belgeyi bozma suçu ile ilişki özel önem taşır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2019/357 E., 2023/3736 K. sayılı ve 09.05.2023 tarihli kararı, sahte vize işlemi yapılan yeşil kart sağlık karnelerinin ilgili sayfalarını yırtan sanıkların eyleminin resmi belgeyi bozma değil suç delillerini yok etme suçunu oluşturduğunu kabul etmiştir. Daireye göre resmi belgeyi bozma suçunda amaç hak sahibinin o belgeden yararlanmasını engellemek, suç delillerini yok etme suçunda ise daha önce işlenmiş bir suçun ortaya çıkmasını engellemektir. Dolayısıyla belgenin kendisi bir suçun delili hâline gelmişse ve amaç bu suçu gizlemekse uygulanacak hüküm TCK m.281’dir.

D- Eş, Akraba ve Yakınlar: TCK 281’de Cezasızlık Var mı?

TCK m.281’de, suçluyu kayırma (TCK m.283/3) veya suç delillerini bildirmeme (TCK m.284/4) suçlarından farklı olarak üstsoy, altsoy, eş veya kardeş için bir cezasızlık hükmü yoktur. Bu nedenle eşinin, çocuğunun, anne veya babasının ya da kardeşinin işlediği suçun delilini yok eden, saklayan veya değiştiren kişi, kendisi o suça iştirak etmemişse TCK m.281/1 uyarınca cezalandırılır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2017/511 E., 2019/121 K. sayılı ve 21.02.2019 tarihli kararında arama sırasında eşine ait olduğu kabul edilen esrarı banyo giderine döken kadının eylemi bu suç kapsamında nitelendirilmiştir.

Adliyeye karşı suçlarda yakınlık ilişkisinin etkisi her maddede farklı düzenlenmiştir. Aşağıdaki tablo bu farkları göstermektedir:

Madde	Suç	Kapsanan kişiler	Sonuç
TCK m.281/1	Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme	Yalnızca kendi işlediği veya iştirak ettiği suç (akraba istisnası yok)	Ceza verilmez
TCK m.283/3	Suçluyu kayırma	Üstsoy, altsoy, eş, kardeş ve diğer suç ortağı	Cezaya hükmolunmaz
TCK m.284/4	Tutuklu, hükümlü veya suç delillerini bildirmeme	Üstsoy, altsoy, eş veya kardeş	Cezaya hükmolunmaz
TCK m.270/1	Suç üstlenme	Üstsoy, altsoy, eş veya kardeşi cezadan kurtarmak amacı	Ceza dörtte üç indirilebilir veya tamamen kaldırılabilir
TCK m.294/6	Kaçmaya imkân sağlama	Üstsoy, altsoy, eş veya kardeş	Ceza yalnızca üçte bir oranında indirilir

Uygulamada dikkat edilmesi gereken üç nokta vardır:

1. Yakının suçunun delilini aktif olarak yok etmek veya saklamak TCK m.281’i oluşturur ve akrabalık cezasızlık sebebi değildir; yakınlık ancak takdiri indirim ve ceza miktarında gözetilebilir,
2. Başkalarının sakladığı delilin yerini bilip yalnızca susmak TCK m.284/2 kapsamındadır ve bu suçta üstsoy, altsoy, eş veya kardeş hakkında cezaya hükmolunmaz,
3. Aynı olayda hem yakını saklamak hem de delilleri yok etmek söz konusuysa, kişiyi saklama yönünden TCK m.283/3’teki cezasızlık uygulanabilirken delil karartma yönünden TCK m.281 ayrıca değerlendirilir.

E- Cesedi Saklamak, Silahı Gizlemek: Suça Yardım mı, Delil Karartma mı?

Uygulamada suç delillerini yok etme dosyalarının önemli bir kısmı kasten öldürme olaylarından sonra cesedin taşınması, gömülmesi, silahın saklanması veya kanlı kıyafetlerin yakılmasıyla ortaya çıkar. Bu davranışların asıl suça yardım etme mi yoksa bağımsız bir delil karartma suçu mu olduğu, verilecek cezayı doğrudan etkiler: kasten öldürme suçuna yardım eden kişi on yıllarla ifade edilen hapis cezası alırken, delil karartma suçunun üst sınırı 5 yıldır.

1- Ölçüt: Önceden Vaat Var mı?

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2023/341 E., 2025/112 K. sayılı ve 05.03.2025 tarihli kararı, iştirak hâlinde işlenen bir suçta suçun tamamlanmasından sonraki delil yok etme, gizleme veya değiştirme davranışlarının yardım etme sayılabilmesi için bu davranışları icra eden kişinin, delilleri yok edeceğini veya gizleyeceğini suçun işlenmesinden önce faile vaat etmiş olması gerektiğini, aksi hâlde eylemin TCK m.281’deki suçu oluşturacağını belirtmiştir. Bu karara göre Yargıtay’ın aradığı ölçütler şunlardır:

1. Delil karartma yardımı suç işlenmeden önce vaat edilmişse eylem TCK m.39/2-a uyarınca suça yardım etmedir,
2. Önceden bir mutabakat olmadan, suç tamamlandıktan sonra delil yok edilmiş veya gizlenmişse eylem TCK m.281’deki suçu oluşturur,
3. Olay sırasında hazır bulunmak ve faili engellememek, önleme yükümlülüğü bulunmayan kişi bakımından tek başına yardım etme sayılmaz,
4. Kişinin olay öncesi, sırası ve sonrasındaki davranışları bir bütün olarak değerlendirilir.

Bu kararda, birlikte gezdikleri arkadaşının hamile kız arkadaşını aniden bıçaklayarak öldürmesinden sonra cesedin araca konulmasına ve gömülmesine katılan sanığın eylemi suç delillerini yok etme suçu olarak nitelendirilmiş; karar bu yönden oy çokluğuyla verilmiş, yedi üye eylemin öldürmeye yardım olduğunu savunmuştur. İlk derece mahkemesi, sanıkların daha sonra polis merkezine giderek cesedin gömüldüğü yeri göstermelerini de gözeterek TCK m.281/1 ve 281/3 uyarınca 1 yıl hapis cezası vermiştir.

2- Delil Karartan Kişi Ayrıca Suçu Bildirmeme Suçundan Sorumlu mu?

Aynı kararda Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2023/341 E., 2025/112 K. sayılı ve 05.03.2025 tarihli kararı, cesedin saklanmasına asli fail olarak katılan sanığın, kimsenin kendisini suçlayıcı beyanda bulunmaya zorlanamayacağı ilkesi gereği bildirim yükümlülüğü altında olduğunun söylenemeyeceğini ve bu nedenle suçu bildirmeme suçunun yasal unsurları itibarıyla oluşmadığını kabul etmiştir. Dolayısıyla delil karartma suçunu işleyen kişi, aynı olay için kural olarak ayrıca suçu bildirmeme suçundan cezalandırılmaz.

3- Öldürme Sonrası Senaryoların Özeti

Olay	Sorumluluk	Dayanak
Önceden vaat olmadan cesedi taşımaya ve gömmeye katılmak	Suç delillerini yok etme (TCK m.281/1)	Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2023/341 E., 2025/112 K. sayılı ve 05.03.2025 tarihli kararı
Öldürmede kullanılan bıçağı saklamak, fail teslim olunca yerini söylemek	TCK m.281/1 ve 281/3 (4 ay hapis)	Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2024/150 E., 2025/6370 K. sayılı ve 09.09.2025 tarihli kararı
Öldürme sonrası delil gizleyip hükümden önce teslim etmek	TCK m.281/3 ile 10 ay hapis 2 aya indirildi	Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2025/2229 E., 2026/4092 K. sayılı ve 18.05.2026 tarihli kararı
Öldürdüğü kişinin telefonunu ve parasını alıp telefonu yakmak	Hırsızlık (faydalanma kastı)	Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2014/427 E., 2015/334 K. sayılı ve 20.10.2015 tarihli kararı
Kendi taksirli eylemiyle ölüme neden olup kamera kayıt cihazını götürmek	Ceza verilmesine yer olmadığı (TCK m.281/1, 2. cümle)	Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2020/717 E., 2021/2470 K. sayılı ve 10.03.2021 tarihli kararı

Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2025/2229 E., 2026/4092 K. sayılı ve 18.05.2026 tarihli kararına konu dosyada aynı öldürme olayından sonra iki kişi suç delillerini yok etme suçundan 10’ar ay hapis cezası almış, faili saklayan bir başka kişiye ise suçluyu kayırma suçundan 10 ay hapis cezası verilmiştir. Bu örnek, aynı olay içinde kişiye yönelik yardımın suçluyu kayırma, delile yönelik müdahalenin ise delil karartma suçunu oluşturduğunu göstermektedir.

F- Kamu Görevlisi Tarafından İşlenmesi (TCK 281/2)

TCK m.281/2 uyarınca suç delillerini yok etme suçunun kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır; bu durumda ceza 9 aydan 7 yıl 6 aya kadar hapistir. Artırım için failin yalnızca kamu görevlisi olması yetmez, delile müdahalenin görevin sağladığı imkânlarla veya görevle bağlantılı olarak yapılması gerekir. Olay yeri inceleme görevlisinin, el koyduğu delilleri savcılığa ulaştırmaması veya kolluk görevlisinin şüpheliden delil niteliğindeki mesajları silmesini istemesi bu kapsamda değerlendirilir.

1- Görevi Kötüye Kullanma ile İlişki

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2021/122 E., 2024/182 K. sayılı ve 06.06.2024 tarihli kararında, öldürme olayında olay yerinden toplanan kovan, mermi çekirdeği ve svap gibi delillerin savcılığa ulaşmaması nedeniyle ihmal suretiyle görevi kötüye kullanma suçundan dava açılan jandarma personelinin durumu incelenmiştir. Genel Kurul, iddianamede anlatılan fiilin suç delillerini yok etme suçunun tipik eylemlerinden olduğunu ve fiilin özel norm niteliğindeki suç delillerini yok etme suçuna dönüşebileceğini belirterek bu suç yönünden usulüne uygun açılmış bir dava bulunduğunu oy çokluğuyla kabul etmiştir. Ancak delillerin sanığa teslim edildiğine dair imzalı bir teslim tutanağı bulunmadığından, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği eylemin sabit olmadığına karar vererek 2 yıl 6 aylık mahkûmiyeti bozmuştur.

Bu karardan çıkan iki sonuç önemlidir: Kamu görevlisinin delile müdahalesinde genel hüküm olan görevi kötüye kullanma değil, özel hüküm olan TCK m.281/2 uygulanır; ancak mahkûmiyet için delilin sanığın eline geçtiği ve onun tarafından yok edildiği veya gizlendiği kesin olarak ispatlanmalıdır.

2- Delilleri Silmesini İsteyen Polis Memuru

Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2023/1822 E., 2025/10894 K. sayılı ve 17.12.2025 tarihli kararında aktarıldığı üzere, Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2011/5488 E., 2013/1081 K. sayılı ve 22.01.2013 tarihli kararı, cinsel istismar şikâyeti üzerine şüpheliyi karakola çağırıp telefonundaki mesajları okuyan ve ardından ondan bu mesajları silmesini isteyen polis memurunun eyleminin görevi ihmal ve suç delillerini yok etme suçları kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ancak 8. Ceza Dairesi, iddianamede yalnızca görevi kötüye kullanma suçu bulunduğundan suç delillerini yok etme suçu için açılmış bir dava olmadığını, ek savunma verilerek bu suçtan hüküm kurulmasının CMK m.225/1’e aykırı olduğunu belirterek mahkûmiyeti bozmuştur.

G- Suç Delillerini Yok Etme Suçunun Yakın Suçlardan Farkı

Suç delillerini yok etme, adliyeye karşı suçlar ve belgede sahtecilik suçları içinde birçok suçla karıştırılır. Aşağıdaki tablo bu farkları özetlemektedir:

Suç	Madde	Ceza	Ayırt edici nokta
Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme	TCK m.281	6 ay-5 yıl hapis	Önceden işlenmiş bir suçun delil ve eserine müdahale edilir; amaç gerçeğin ortaya çıkmasını engellemektir
Suçluyu kayırma	TCK m.283	6 ay-5 yıl hapis	Fiil delile değil kişiye yönelir; suç işleyene kaçma veya saklanma imkânı sağlanır
Tutuklu, hükümlü veya suç delillerini bildirmeme	TCK m.284/2	1 yıla kadar hapis	Aktif müdahale yoktur; başkalarınca saklanan delilin yerini bildiği hâlde bildirmeme vardır
Resmi belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek	TCK m.205	2-5 yıl hapis	Amaç hak sahibinin belgeden yararlanmasını engellemektir
Özel belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek	TCK m.208	1-3 yıl hapis	Konu gerçek bir özel belgedir; amaç belgeden yararlanmayı engellemektir
Yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı etkileme	TCK m.277	2-4 yıl hapis	Delile değil, tanığın veya bilirkişinin beyanına yönelik etki vardır
Suça yardım etme	TCK m.39	Asıl suçun cezası indirilerek	Delil karartma yardımı suçtan önce vaat edilmiştir
Suçu bildirmeme	TCK m.278	1 yıla kadar hapis	İşlenmekte olan veya etkileri sınırlandırılabilecek suçun bildirilmemesi; delil karartan kişi için oluşmaz

1- Resmi Belgeyi Bozma ile Ayrım

Resmi belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek suçunda korunan değer, belgeye duyulan güven ve hak sahibinin belgeden yararlanma imkânıdır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2023/3914 E., 2023/7415 K. sayılı ve 23.10.2023 tarihli kararı ile Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2019/357 E., 2023/3736 K. sayılı ve 09.05.2023 tarihli kararı, belgeye veya numaraya müdahalenin amacı daha önce işlenmiş bir suçun ortaya çıkmasını engellemekse TCK m.205’in değil TCK m.281’in uygulanacağını kabul etmiştir. Aynı ölçüt özel belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek suçu bakımından da yol göstericidir. Bu ayrım ceza miktarı bakımından da önemlidir; çünkü TCK m.205’in alt sınırı 2 yıl, TCK m.281’in alt sınırı 6 aydır ve kendi suçunun delilini karartan kişiye TCK m.281 uyarınca hiç ceza verilmez.

2- Tanığı Etkileme ile Ayrım

Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2020/16976 E., 2022/19526 K. sayılı ve 21.12.2022 tarihli kararında, ağır ceza davasında tanık konumundaki katılanın babasına baskı yaparak ve ona 3.000 Türk lirası vererek kızının ifadesini değiştirmesini sağlamaya çalışan sanıkların eylemi incelenmiştir. Daire, TCK m.281’in bir suçun delillerini yok etme, silme, gizleme, değiştirme veya bozma eylemini gerektirdiğini, tanık beyanını değiştirmeye yönelik baskının ise TCK m.277’deki yargı görevini yapanı, bilirkişiyi veya tanığı etkilemeye teşebbüs suçunu oluşturduğunu belirterek suç delillerini yok etme suçundan verilen mahkûmiyeti bozmuştur. Tanığın bizzat mahkemede gerçeğe aykırı beyanda bulunması ise ayrıca yalan tanıklık suçunu gündeme getirir.

3- Suç Delillerini Bildirmeme ile Ayrım

TCK m.284/2 uyarınca işlenmiş bir suça ilişkin delil ve eserlerin başkaları tarafından saklandığı yeri bildiği hâlde yetkili makamlara bildirmeyen kişi 1 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu suç ihmali bir davranıştır; delili saklayan kişi ise TCK m.281’den sorumludur. TCK m.284/4 uyarınca bildirmeme suçunu işleyen üstsoy, altsoy, eş veya kardeş hakkında cezaya hükmolunmaz; TCK m.281’de böyle bir hüküm bulunmaz. Suç gelirinin kaynağını gizlemeye yönelik işlemler ise suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçu kapsamında ayrıca değerlendirilir.

H- Etkin Pişmanlık: Delilleri Mahkemeye Teslim Etmek (TCK 281/3)

TCK m.281/3 uyarınca ilişkin olduğu suç nedeniyle hüküm verilmeden önce gizlenen delilleri mahkemeye teslim eden kişi hakkında bu maddede tanımlanan suç nedeniyle verilecek cezanın beşte dördü indirilir. Bu düzenleme bir etkin pişmanlık hükmüdür ve şu şartlara bağlıdır:

1. Delilin gizlenmiş olması; tamamen yok edilmiş bir delilin teslimi fiilen mümkün olmadığından indirim çoğunlukla gizleme hâlinde uygulanır,
2. Teslimin, delilin ilişkin olduğu asıl suç hakkında hüküm verilmeden önce yapılması,
3. Delilin teslim edilmesi veya yerinin gösterilerek adliyenin eline geçmesinin sağlanması,
4. Teslimin failin kendi iradesine dayanması; kolluk tarafından aramada bulunan delil bakımından indirim tartışmalıdır.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2025/2229 E., 2026/4092 K. sayılı ve 18.05.2026 tarihli kararına konu dosyada ilk derece mahkemesi delil karartan sanığa 10 ay hapis cezası vermiş; bölge adliye mahkemesi, sanığın hüküm verilmeden önce suç delillerini teslim ettiğini belirterek TCK m.281/3 uyarınca beşte dört indirim yapmış ve cezayı 2 aya indirmiştir. Yargıtay bu kararı onamıştır. Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2024/150 E., 2025/6370 K. sayılı ve 09.09.2025 tarihli kararında ise öldürmede kullanılan bıçağı gizleyen, fail teslim olduktan sonra bıçağın yerini kolluğa söyleyen sanığa TCK m.281/1 ve 281/3 uyarınca verilen 4 ay hapis cezası onanmıştır.

TCK m.281/3’teki indirim, delilleri karartılan asıl suçun failine değil, delil karartma suçunun failine uygulanır. Asıl suçun failinin kendi suçuyla ilgili etkin pişmanlığı, ilgili suç tipindeki özel hükümlere göre değerlendirilir.

I- Suç Delillerini Yok Etme Suçunun Cezası

1- Temel Ceza ve Artırım

TCK m.281/1 uyarınca ceza 6 aydan 5 yıla kadar hapistir; kanunda adli para cezası öngörülmemiştir. Hâkim, TCK m.61 uyarınca alt ve üst sınır arasında temel cezayı belirler. Kamu görevlisi hâlinde TCK m.281/2 uyarınca ceza yarı oranında artırılır.

2- Ceza Hesaplama Örnekleri

Hapis cezası TCK m.61/6 uyarınca gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenir; bir ay otuz gündür. Aşağıdaki tablo, azami takdiri indirim (TCK m.62, altıda bir) ve etkin pişmanlık indirimi (TCK m.281/3, beşte dört) uygulandığında alt ve üst sınırlardaki sonuçları göstermektedir:

Hâl	Alt sınır	Üst sınır	1/6 takdiri indirimle alt sınır	1/6 takdiri indirimle üst sınır
281/1 temel hâl	6 ay	5 yıl	5 ay	4 yıl 2 ay
281/2 kamu görevlisi (yarı artırım)	9 ay	7 yıl 6 ay	7 ay 15 gün	6 yıl 3 ay
281/1 ve 281/3 (4/5 indirim)	1 ay 6 gün	1 yıl	1 ay	10 ay
281/2 ve 281/3 (4/5 indirim)	1 ay 24 gün	1 yıl 6 ay	1 ay 15 gün	1 yıl 3 ay

Yargıtay önüne gelen dosyalarda bu cezaların örnekleri görülür. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2018/593 E., 2019/314 K. sayılı ve 11.04.2019 tarihli kararına konu dosyada 5 ay, Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2025/2229 E., 2026/4092 K. sayılı ve 18.05.2026 tarihli kararına konu dosyada 10 ay, Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2021/122 E., 2024/182 K. sayılı ve 06.06.2024 tarihli kararına konu kamu görevlisi dosyasında ise ilk derece mahkemesince 2 yıl 6 ay hapis cezası verilmiştir.

3- Kısa Süreli Cezanın Çevrilmesi Zorunluluğu

TCK m.281/3 indirimi uygulandığında ceza 30 günün altına inebilir. TCK m.50/3 uyarınca daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş kişiye verilen 30 gün veya daha az süreli hapis cezası seçenek yaptırımlardan birine çevrilmek zorundadır. Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2025/4297 E., 2025/8779 K. sayılı ve 13.11.2025 tarihli kararında TCK m.281/1, 281/3 ve 62 uyarınca verilen 1 ay hapis cezası çevrilmediği için kanun yararına bozulmuş ve ceza günlüğü 20 Türk lirasından 600 Türk lirası adli para cezasına çevrilmiştir.

4- HAGB, Erteleme ve Hak Yoksunluğu

Suç delillerini yok etme suçunun alt sınırı 6 ay olduğundan, sonuç cezanın 2 yıl veya daha az olduğu hâllerde hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve cezanın ertelenmesi gündeme gelebilir. Suçun belirli bir mağduru olmadığından HAGB için zararın giderilmesi şartı kural olarak aranmaz. Yargıtay kararlarına konu dosyaların önemli bir kısmında, örneğin Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2018/593 E., 2019/314 K. sayılı ve 11.04.2019 tarihli kararına ve Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2025/2229 E., 2026/4092 K. sayılı ve 18.05.2026 tarihli kararına konu dosyalarda, hükmün açıklanması geri bırakılmıştır. Hapis cezasına mahkûmiyet TCK m.53 uyarınca belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma sonucunu doğurur.

J- Suçun Özel Görünüş Biçimleri

1- Teşebbüs

Suç delillerini yok etme, delilin yok edilmesi, silinmesi, gizlenmesi, değiştirilmesi veya bozulmasıyla tamamlanır; soruşturmanın fiilen engellenmesi gerekmez. Hareketin bölünebildiği hâllerde, örneğin delili atmak üzereyken veya silme işlemi tamamlanmadan yakalanan kişi bakımından suça teşebbüs hükümleri uygulanabilir.

2- İştirak

Suç delillerini yok etme suçuna iştirak mümkündür. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2023/341 E., 2025/112 K. sayılı ve 05.03.2025 tarihli kararına konu olayda cesedin taşınması ve gömülmesi birden fazla kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmiş ve sanık bu suça asli fail olarak katılmıştır. Asıl suçun faili, başkasını kendi suçunun delilini yok etmeye yönlendirirse kendi suçu bakımından TCK m.281/1’in ikinci cümlesinden yararlanır; delili yok eden kişi ise kendi eylemi nedeniyle sorumludur.

3- İçtima

Delil karartma fiili aynı zamanda başka bir suçu oluşturuyorsa suçların içtimaı hükümleri uygulanır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2014/427 E., 2015/334 K. sayılı ve 20.10.2015 tarihli kararı, kendi suçunun delilini yok eden kişinin bu fiil hırsızlık, mala zarar verme veya resmi belgeyi bozma gibi ayrı bir suç oluşturuyorsa o suçtan cezalandırılabileceğini belirtmiştir. Delillerin birden fazla suça ilişkin olması veya farklı zamanlarda farklı hareketlerle karartılması hâlinde suç sayısı somut olaya göre ayrıca değerlendirilir.

K- Soruşturma ve Yargılama Usulü

1- Şikâyet, Uzlaştırma, Önödeme, Seri Muhakeme ve Basit Yargılama

Suç delillerini yok etme suçu şikâyete bağlı değildir; Cumhuriyet başsavcılığı re’sen soruşturma yürütür. Suç, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253’üncü maddesindeki uzlaştırma kapsamında değildir. Önödeme hükümleri TCK m.75 uyarınca yalnızca uzlaşma kapsamı dışında kalan, adli para cezasını gerektiren veya hapis cezasının yukarı sınırı altı ayı aşmayan suçlar ile kanunda sayılan suçlar için geçerli olduğundan üst sınırı 5 yıl olan bu suçta uygulanmaz. Suç, CMK m.250’de sayılan seri muhakeme usulü suçları arasında da değildir. CMK m.251 uyarınca basit yargılama usulü yalnızca üst sınırı iki yıl veya daha az olan suçlarda uygulanabildiğinden bu suç bakımından mümkün değildir.

2- Görevli Mahkeme ve Bağlantılı Dava

Suç delillerini yok etme suçunun üst sınırı 5 yıl olduğundan yargılama asliye ceza mahkemesinde yapılır. Ancak CMK m.8/2 uyarınca suçun işlenmesinden sonra suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme fiilleri bağlantılı suç sayılır. Bu nedenle delil karartma davası, delillerin ilişkin olduğu suçun davasıyla birleştirilerek ağır ceza mahkemesinde görülebilir; Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2025/2229 E., 2026/4092 K. sayılı ve 18.05.2026 tarihli kararına konu hüküm ağır ceza mahkemesince kurulmuştur. Fail 18 yaşını doldurmamışsa çocuk mahkemesi görevlidir.

3- Tutuklama Nedeni Olarak Delil Karartma Şüphesi

Delil karartma yalnızca bir suç tipi değil, aynı zamanda bir tutuklama nedenidir. CMK m.100/2-b uyarınca şüpheli veya sanığın davranışları delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme hususunda kuvvetli şüphe oluşturuyorsa bir tutuklama nedeni var sayılabilir. Bu nedenle kendi suçunun delilini yok eden kişi TCK m.281’e göre cezalandırılmasa bile, bu davranışı asıl suç yönünden tutuklama değerlendirmesinde aleyhine kullanılabilir.

4- Tanıklık: Delil Karartma Şüphelisi Yeminsiz Dinlenir

CMK m.50/1-c uyarınca soruşturma veya kovuşturma konusu suçlar nedeniyle suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirmekten şüpheli, sanık veya hükümlü olan kişiler tanık olarak yeminsiz dinlenir. Bu kişinin asıl dosyadaki beyanı, mahkemece bu durum göz önünde tutularak değerlendirilir.

5- İddianame ve Ek Savunma Sorunu

Delil karartma eylemi başka bir suçun yargılaması sırasında ortaya çıksa bile bu suçtan hüküm kurulabilmesi için usulüne uygun açılmış bir dava gerekir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2023/1822 E., 2025/10894 K. sayılı ve 17.12.2025 tarihli kararı, iddianamede görevi kötüye kullanma suçuna ilişkin anlatım içinde delil silmeden bahsedilmesinin suç isnadı ve kamu davası açma iradesini göstermeyeceğini, ek savunma verilerek suç delillerini yok etme suçundan hüküm kurulmasının CMK m.225/1’e aykırı olduğunu belirtmiştir. Buna karşılık Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2021/122 E., 2024/182 K. sayılı ve 06.06.2024 tarihli kararı, iddianamede delillerin savcılığa ulaştırılmadığı fiili açık ve doğrudan anlatılmışsa, fiilin özel norm olan TCK m.281’e vasfen dönüşebileceğini kabul etmiştir. Belirleyici olan, fiilin iddianamede bağımsız ve açık biçimde anlatılıp anlatılmadığıdır.

6- Dava Zamanaşımı

Dava zamanaşımı TCK m.66 uyarınca kanundaki cezanın yukarı sınırına göre belirlenir; nitelikli hâller de dikkate alınır (TCK m.66/3). Kesilme hâlinde süre TCK m.67/4 uyarınca en fazla yarısı kadar uzar. Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2022/7556 E., 2022/8226 K. sayılı ve 24.10.2022 tarihli kararında, TCK m.281/1 ve 281/3 uyarınca 10 ay 24 gün hapis cezası verilen sanık hakkında suç tarihi olan 26.07.2010’dan itibaren 12 yıllık uzatılmış zamanaşımı temyiz incelemesinden önce dolduğu için dava düşürülmüştür.

Hâl	Üst sınır	Olağan dava zamanaşımı	Olağanüstü dava zamanaşımı
281/1 temel hâl	5 yıl	8 yıl (TCK m.66/1-e)	12 yıl
281/2 kamu görevlisi	7 yıl 6 ay	15 yıl (TCK m.66/1-d)	22 yıl 6 ay
12-15 yaş arası çocuk, 281/1	5 yıl	4 yıl	6 yıl
15-18 yaş arası çocuk, 281/1	5 yıl	5 yıl 4 ay	8 yıl

L- Delil Karartma Suçlamasıyla Karşılaşan Kişinin Savunma Noktaları

Suç delillerini yok etme suçlamasıyla karşılaşan kişi yönünden savunmada şu hususlar öncelikle incelenmelidir:

1. Kişi asıl suçun faili veya şeriki mi: Kendi işlediği veya iştirak ettiği suçun delili söz konusuysa TCK m.281/1’in ikinci cümlesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar verilir; Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2023/3914 E., 2023/7415 K. sayılı ve 23.10.2023 tarihli kararı bu nedenle mahkûmiyeti kanun yararına bozmuştur,
2. Yardım etme mi, delil karartma mı: Önceden vaat yoksa eylem öldürmeye yardım değil delil karartmadır; Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2023/341 E., 2025/112 K. sayılı ve 05.03.2025 tarihli kararı bu ölçütü uygulamıştır,
3. Karartılan şey bir suçun delili mi: Kabahat delili veya suçla ilgisi olmayan eşya bu suçun konusu değildir,
4. Gerçeği gizleme amacı var mı: Temizlik, tamir veya rutin işlem amacıyla yapılan davranışlar özel kast taşımaz,
5. Delil gerçekten sanığın elinde miydi: Teslim tutanağı veya imza yoksa şüpheden sanık yararlanır; Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2021/122 E., 2024/182 K. sayılı ve 06.06.2024 tarihli kararı bu gerekçeyle mahkûmiyeti bozmuştur,
6. Doğru suç hangisi: Tanığa baskı TCK m.277’yi, belgeyi hak sahibinden gizleme TCK m.205’i oluşturabilir; Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2020/16976 E., 2022/19526 K. sayılı ve 21.12.2022 tarihli kararı bu ayrımı yapmıştır,
7. Etkin pişmanlık: Hüküm verilmeden önce gizlenen delil teslim edilirse ceza beşte dört oranında indirilir,
8. Usulüne uygun dava açıldı mı: İddianamede bağımsız biçimde anlatılmayan bir delil karartma fiilinden hüküm kurulamaz,
9. Kamu görevlisi artırımı doğru mu: Artırım için fiilin görevle bağlantılı olması gerekir,
10. Zamanaşımı: Temel hâlde 8 yıllık olağan, 12 yıllık olağanüstü süre dolmuş olabilir,
11. Çevirme, HAGB ve erteleme: 30 gün ve altındaki ceza sabıkasız kişi için zorunlu olarak seçenek yaptırıma çevrilir; sonuç cezaya göre HAGB veya erteleme talep edilebilir.

Bu noktaların doğru incelenmesi, suç delillerini yok etme suçunun gerçekten oluşup oluşmadığı ve eylemin doğru nitelendirilmesi bakımından belirleyicidir. Özellikle ağır bir suçun soruşturmasında delil karartma ile suça iştirak arasındaki ayrım, verilecek cezayı yıllarca değiştirebilir.

Sonuç

Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu, gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla bir suçun delillerini yok eden, silen, gizleyen, değiştiren veya bozan kişiyi TCK m.281/1 uyarınca 6 aydan 5 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır; suç kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenirse ceza yarı oranında artırılarak 9 aydan 7 yıl 6 aya kadar hapis olur. Hüküm verilmeden önce gizlenen delilleri mahkemeye teslim eden kişinin cezası beşte dört oranında indirilir. Kendi işlediği suçun delilini karartan kişiye bu maddeye göre ceza verilmez, ancak Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2014/427 E., 2015/334 K. sayılı ve 20.10.2015 tarihli kararına göre eylem başka bir suç oluşturuyorsa o suçtan sorumluluk devam eder.

Eş ve akrabalar için cezasızlık hükmü yoktur; Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2017/511 E., 2019/121 K. sayılı ve 21.02.2019 tarihli kararı eşinin uyuşturucusunu gidere döken kadının bu suçu işlediğini kabul etmiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2023/341 E., 2025/112 K. sayılı ve 05.03.2025 tarihli kararına göre önceden vaat olmadan cesedi saklamaya katılmak öldürmeye yardım değil delil karartmadır. Suç şikâyete bağlı değildir, uzlaştırma ve önödeme kapsamında değildir; dava zamanaşımı temel hâlde 8 yıl, kamu görevlisi hâlinde 15 yıldır.

Sık Sorulan Sorular

İstanbul’un Bahçelievler ilçesinde, Bakırköy Adliyesi’ne yakın konumda yer alan Avukat Sinan Karabacak dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Hakkınızda delil karartma, suç delillerini gizleme veya bir öldürme olayından sonra delilleri saklama iddiasıyla soruşturma başlatıldıysa ya da ifadeye çağrıldıysanız, süreç hakkında bilgi almak için delil karartma suçlamalarında ceza avukatı desteği sayfasını inceleyebilirsiniz.

Av. Sinan Karabacak Cep Tel: +90 535 671 88 95

Yasal Uyarı: Bu makale Av. Sinan Karabacak tarafından, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her dava kendine özgü koşullar içermektedir. Hukuki danışmanlık için lütfen iletişime geçiniz.